Ik rij in mijn auto en bedenk opeens dat ik de reservering van het dorpshuis café voor het overleg nog moet verzetten. Omdat ik bijna alles digitaal ‘verwerk’ klap ik het hoesje van mijn telefoon naast mij op de bijrijdersstoel open (agenda) en hoop het zo te gaan onthouden. Mijn interne dialoog stem is nog niet helemaal overtuigd, want de telefoon ligt wel vaker opengeklapt naast mij in de auto. En om al rijdend een notitie maken, ben ik vurig op tegen.  

Telefoongevaar

‘Ik zie nog steeds het beeld voor mij van de tegemoetkomende zwabberende vrachtwagen, waarbij de chauffeur vooral met zijn telefoon bezig was ipv op de weg te letten’. Ik was op de fiets, stapte af en ging met trillende benen van angst en woede in de berm van de smalle weg staan. Ik weet niet of de chauffeur dit tafereel gezien heeft. Echter ik realiseerde mij toen pas goed dat dit levensgevaarlijk is en nam mij voor om nooit meer tijdens het rijden handelingen op mijn telefoon te doen.

Ik kan uiteraard de auto aan de kant zetten om een aantekening te maken. Ik kies ervoor om een pen die recht voor mij bij het stuur ligt, op de telefoon te leggen. Ik heb namelijk ooit geleerd, dat je iets beter gaat onthouden als je er iets onlogisch aan koppelt. ‘Hé, waarom ligt er een pen op mijn telefoon, zal ik even later vragen. ‘O ja, ik moet nog deze afspraak verzetten’. Voor mij werkt deze methode uitstekend en heb al vele bijzondere combinaties gemaakt om iets te kunnen onthouden.

Betekenis aan geven 

Bijvoorbeeld die keer op een Zuid-Franse camping, waarbij je via een hek met cijfercombinatie op het privé strand kon komen. De cijferreeks deelde ik op in drie leeftijden en verzon er iets geks bij. Bijvoorbeeld; ‘een man van 64 ging 23 plantjes kopen om 88 complimenten te krijgen’. Een vreemde zin en daarom kon ik de cijfercombinatie prima onthouden en had het bijgeleverde kaartje met de code niet nodig. 

Peertil bruggetje

Ik maak een wandeling vanuit mijn huis en loop uiteindelijk een route die herinneringen oproepen aan de kerstvakantie januari 2022. Bij het bruggetje van het landelijke niemandsland stuur ik een foto naar mijn vrienden. Hier hebben we de oerschreeuw geoefend en even later fietste de meneer een beetje zenuwachtig langs ons. Hier heeft Ritzo zijn koude zwemfestijn bij het bruggetje gedaan. Hier werden we moe. Blijkbaar kan het geheugen bijna alles van de desbetreffende dag weer even naar vandaag halen, inclusief de bijbehorende emoties. ‘Het geheugen kan dus helpen om mooie herinneringen te herbeleven’, denk ik en minder mooie herinneringen kunnen dan weer helpen als richtinggevend bij verwerking en acceptatie. ‘Mijn conditie is nog ongeveer hetzelfde gebleven’, constateer ik tevreden bij 14 km als ik mijn voeten voel en weer blij ben om thuis te zijn.

Mijn moeder

Ik doe de deur open en denk daarbij plotseling even aan mijn moeder die bijna dertien jaar geleden overleden is. Helaas was haar geheugen door de Alzheimer uiteindelijk grotendeels weg. En toch wist ze en liet ze vooral merken dat we bij elkaar horen.

‘Als het geheugen stopt is de ziel meer op de voorgrond’, denk ik en mooie herinneringen komen naar vandaag om nogmaals beleefd te worden.

Luistertip: Barbra Streisand, memory https://www.youtube.com/watch?v=MWoQW-b6Ph8

Over het gemis en de ziel

Pasen ligt alweer achter de huidige week en ik kijk terug op een lang weekend bezinning, gezelligheid met vrienden en verschillende weilandse wandelingen. Wel zit steeds het gevoel van gemis verweven door alle activiteiten. Golven van klein en groot verdriet spoelen onregelmatig aan en slaan kapot op de natte kille april grond onder mijn voeten. Af en toe ben ik even achter in de tuin en realiseer mij dat een herdenkingsmarkering mooi, respectvol en rustgevend werkt. Het is voorbij en toch ook weer niet. De vroege voorjaarszon probeert zich nog wat bescheiden door de bladerloze takken te bewegen, om zijn eerste warmtestralen met ons te delen. Uiteraard heb ik mij ook afgevraagd of het verdrietige gevoel wel in verhouding staat tot het gebeuren. 

Gevoelens

Gelukkig kan ik deze ‘doodlopende weg gedachten’ gelijk weer pareren. Gevoelens laten zich namelijk niet manipuleren. Ze komen en gaan op onverwachtse momenten, of komen te voorschijn bij het even bewust stilstaan en maken geen onderscheid in wat hoort of niet hoort. ‘Soms kun je pas het gevoel ervaren en uiten als de bijbehorende woorden hardop uitgesproken worden’, bedenk ik mij en moet even slikken en snikken bij mijn gefluisterd ‘Dag lief vriendje’ daar achter in onze tuin.

As en Vuur

Ik gebruikte eens de volgende metafoor voor iets wat voorbij gaat;

‘We genieten van het vuur, de betovering van spetterende kleuren, de aangename en tranceachtige geluiden en warmte. Even komen verleden, heden en toekomst een betoverend moment bij elkaar in het stille genieten, waar de tijd zich even verscholen heeft. Met het klimmen van de late avond dooft langzamerhand het vuur en via glimmend gloeiende kooltjes blijft uiteindelijk alleen nog het as over. As en Vuur, het één volgt altijd op het andere en kan niet zonder elkaar’.

Alleen heb ik dit keer het gevoel dat iemand plotseling het veelbelovende  speelse vuur met een plons koud water tot een abrupt stilzwijgen dwingt. De reis stopt al toen het nog maar net begonnen was. ‘De ontbrekende tijd van het niet zien aankomen moet ook gecompenseerd worden met bezinning, om het door te laten dringen en een plek te kunnen geven’, bedenk ik en leg nogmaals een bloem bij de steen.

De ziel

Ik las vandaag over Aboriginals die vlak voor aankomst van een lange voettocht even gaan zitten om de ziel ook de tijd te geven om erbij te komen, voordat weer verder wordt gegaan. Ik neem hier achter in de tuin even de tijd om dit mooie ritueel tot mij te nemen.

Luistertip: Aboriginal sounds, Ancestral beats of Indigenous Australian People https://www.youtube.com/watch?v=ql-Io4R0_Ko&t=39s

De kat of de huiskat is een van de oudste huisdieren van de mens, lees ik net. Zelf heb ik in mijn leven verschillende katten gehad. Soms stierven ze van ouderdom en soms ging dit samen met ziekte. Ook is er ooit eentje ‘met de noorderzon’ vertrokken en nooit meer teruggevonden. ‘Waarschijnlijk in het hoge maïsveld gegrepen door een XL oogstmachine’, zei de buurman nogal duidelijk en ontnuchterend naar aanleiding van onze dwingende missie en besluit om haar terug te vinden. Ik probeerde gelijk mijn visuele voorstellingsvermogen te minimaliseren.

Vorig jaar namen we opnieuw twee jonge katjes, een broertje en zusje. Onze eerdere kater was op 16 jarige leeftijd overleden. Hij kreeg een liefdevolle begrafenis achter in de vroege voorjaarstuin. Sindsdien bleven we een seizoen katloos. Afgelopen zomer was het weer zover, twee kleine dondersteentjes kwamen bij ons wonen. Bij aankomst gingen ze gelijk op verkenningstocht. Rollebollend en hangend aan gordijnen, meubilair en ander vastgoed, vermaakten ze zich balorig door de dag heen. En natuurlijk veel eten, drinken, poepen, plassen en slapen. Al met al een heel hoog vertederend schattigheidsgehalte. We hadden direct een jolige klik.

We besloten om onze vakantie behoorlijk in te korten, (kregen liefdevolle oppas) om zoveel mogelijk aanwezig te zijn en vooral het gevoel te hebben hun wegwijs kunnen te maken in de wereld van huis, tuin, gedragsregels en de gevaren van de weg aan de voorkant van ons huis.

De weg

15 maart, 07.15 uur ‘s ochtends, er wordt aangebeld en uitgelegd dat een jonge rode kater is aangereden. ‘Dat is onze kater’, weet ik direct. Het past ook bij zijn karakter; een lieve onbesuisde durfal van bijna 1 jaar, die toch de weg oversteekt naar ‘daar waar het gras groener is’ en op de terugweg geraakt wordt door een auto. Hij leeft nog; na een ochtend tevergeefs zoeken blijkt hij op eigen kracht en vastberaden naar het veilige huis te zijn teruggekropen. Alleen al deze vertederende actie van hem, doet ons besluiten dat hij het moet halen.

Dus volgt de route van dierenarts, operatie en ziekenboeg.

In zijn geval, de gehele staart eraf. Eerder schreef ik het volgende: ‘Ik heb diepe bewondering hoe hij na de operatie de situatie hanteert en ‘accepteert’, terwijl hij niet eens de tijdelijkheid van het ongemak weet, want na tien dagen mag het kapje af’. Het loopt anders, want na tien dagen moet de staart (stompje) nog verder ingekort worden vanwege allerlei complicaties. Dus nogmaals tien dagen binnen blijven, verlenging van het kapje op en weer antibiotica en andere extra verzorging.

‘Hoever gaan we’, vragen we ons af en verleggen ondertussen weer een grens.  ‘We gaan ervoor’, zeg ik tegen mijn maatje als hij tegen mij aankruipt, om zo comfortabel als maar mogelijk is te gaan liggen vanwege het plastic kapje rond zijn kop. Alsof hij het besluit door heeft rekt hij zich eens helemaal uit en legt zijn ene poot vriendschappelijk boven op mijn schouder.

Afscheid

En toen kwamen er nog meer complicaties, we besloten om door te gaan omdat er nog enkele mogelijkheden bleken te zijn. De dierenarts belde, het zag er toch niet goed uit. Het was eigenlijk helemaal niet goed…. Dag lief jong speels vriendje. Wat hebben we van je genoten en wat heb ik veel van je geleerd over acceptatie en het Nu.

In liefde en met tranen, Tonie 

Luistertip: year of the cat, Al Stewardhttps://www.youtube.com/watch?v=Ak_MTXQALa0

De cirkel van invloed en datgene waar ik bij betrokken ben en geen invloed op heb en mag accepteren, dat leert mijn lieve katertje mij opnieuw.

Het is geen wandeling en toch zie ik aan het eind van de middag een totaalscore van ruim 13.330 stappen, oftewel 10 kilometer. Daarbij heb ik ook nog eens en passant 48 trappen gedaan. Mijn Iwatch houdt al mijn bewegingen minutieus bij. Ik ben weer eens in een verhuizing terecht gekomen. Mijn jongste zoon en schoondochter hebben na tweeënhalf jaar besloten om (al) weer te gaan verhuizen. Dit keer gelukkig naar een benedenwoning, inclusief tuintje. Besloten mede in verband met gezinsuitbreiding en het verlangen naar een meer groene leefomgeving.

Wasmachine

Ik zoek mijn eerdere column over hun vorige verhuizing van 21 november 2020 op en lees in mijn verslag over de irritant krappe bochten en steile trappen ophoog met een te zware wasmachine. ‘We besluiten ter plekke dat we deze witte tornado nooit meer gaan verhuizen’, staat er en ik check gelijk maar bij mijn zoon naar de wasmachine. ‘Deze hebben we verkocht’, zegt mijn zoon. ‘Dus hij blijft staan’, zegt hij ter aanvulling, omdat ik stil blijf. Ik zucht even opgelucht. Vandaag dus geen met beton verzwaarde wasmachine. Er zijn wel genoeg andere zware spullen; zoals degelijke kasten, bedden, commodes en andere na de vorige verhuizing aangeschafte spullen.

Gezin

Gingen we vorige keer nog heel studentikoos met de auto en kar, dit keer is het serieuze business geworden, waarvoor een grote verhuiswagen ingehuurd is. ‘Van studenten huis, naar gezinshuis’, denk ik en doe gelijk in de ochtend een beroep op vrienden, want ik constateer direct dat we te weinig man/ vrouw- kracht hebben om de intensieve klus goed te kunnen klaren. Met regelmatige pauzes, koffie en broodjes verhuizen we ons een slag door de dag. Met hulde voor mijn goede vriend die tijd had en ook zin om te helpen. Zijn hulp scheelt gauw een aantal uren zwoegen. 

Zondag 

Alle grote spullen zijn verhuisd. Als ervaren verhuizer (niet op twee handen te tellen hoevaak ik zelf ben verhuisd in mijn leven) ben ik altijd beducht op het zogenaamde lege huis. Vandaag bestaat de verhuisgroep uit mijn zoon en ik. Lampen losschroeven en shit, de berging ligt nog vol. We komen aan bij de ‘duistere afdeling onbestemd’. Ik moet denken aan de zware dozen die ik elke verhuizing weer mee nam, ze werden nooit uitgepakt. Uiteindelijk zijn we toe aan het ‘veegschoon’ achterlaten van het te verlaten huis. De volle auto en kar (verhuisauto moest ingeleverd) verhuizen de te vele fietsen en de hoeveelheid spullen uit de categorie ‘onbestemd’.

De sfeer is steeds goed. Ik constateer maar 1 kleine uitglijder bij aankomst met de auto met ‘zooi’.  ‘Of de wc borstel weg mag’, vraagt zij indringend, wat eigenlijk geen vraag is. ‘Volgens mij beslissen we samen over wc  borstels’, reageert hij iets te nadrukkelijk. Het blijkt een communicatie verwarring, inclusief moeheid, stress en het besef van de verhouding spullen mbt de beschikbare ruimte.

Wat ik heb onthouden van de serie ‘je huis op orde’,:  maak drie categorieën van het teveel. Doneer, verkoop, of recycle. Als je dat in combinatie doet met de wijze tips van opruim goeroe Marie Kondo, heb je letterlijk en figuurlijk een opgeruimd huis, hoofd en een goed gevoel.

Luistertip: My house, your house, Angus&Julia Stonehttps://www.youtube.com/watch?v=FdQDLrKhH3U

Het ego creëert stress, loslaten kan pas er je er geen verwachtingen meer bij hebt.

Lachmeditatie dag bij Vasu Macquoy

Het is zondagochtend en twee mannen zijn al vroeg onderweg naar Groningen. We hebben ons ingeschreven voor een Lachmeditatie dag. Een groep van 25 enthousiastelingen verzamelen zich om tien uur ‘s ochtends in een voormalig schoolgebouw ergens in Groningen.

Eerder had ik er wat lacherig en jolig over gedaan, als ik vrienden vroeg om vooral ook mee te gaan naar de ‘lachen op zondag’ dag. Op YouTube had ik verschillende Lachmeditatie filmpjes bekeken en werd daar niet vrolijk van. Vooral aankondigingen zoals; ‘het ervaren van een leuke teambuilding’, of ‘zomaar als leuk uitje’ werkten averechts voor mij.

Avontuur 

Ik besluit toch om mee te doen. Ik heb namelijk ‘avontuur’ hoog op mijn waarden lijstje staan en daarnaast heb ik een groot vertrouwen in mijn goede vrienden en organisatoren Leonie Bais en Ritzo ten Cate.

De muziek start en wij beginnen met een Osho meditatieve dans, waarbij ik mijn lichaam laat schudden. Ik probeer vooral uit mijn hoofd te komen en schud zo goed als mogelijk alle spanning uit mijn lichaam. ‘Dieren schudden altijd direct hun spanning uit het lichaam’, bedenk ik en probeer ook mijn hoofd (kwartier) te laten schudden op deze muziek. ‘Eigenlijk is het een lange rek- en strek oefening, maar dan zonder dwingende aanwijzingen’, constateer ik al schuddend.

‘Te weinig geschud (achterstallig onderhoud) in de afgelopen jaren’, constateer ik gelaten en voel spanning op verschillende plekken in mijn lichaam. Ik besluit minder mijn best te doen en gelijk gaat het beter. Na een intensief dans halfuur met mijn ogen dicht, zit ik op de grond en observeer op verzoek datgene wat er in mijn gedachten voorbij komt, zonder te sturen of er een oordeel over te geven. Naast flarden van beelden komt het woord ‘acceptatie’ naar boven. Ik zie in gedachten onze poes die momenteel een kapje moet dragen.

Onze jonge stoere kater

Onze jonge stoere kater was door een auto aangereden. Ik heb daarom momenteel niet veel ‘lach munitie’. Er valt eigenlijk helemaal niet zoveel te lachen. ‘Ik heb diepe bewondering hoe hij na de operatie de situatie hanteert en ‘accepteert’, terwijl hij niet eens de tijdelijkheid van het ongemak weet, want na tien dagen mag het kapje weer af.

Lachen 

Het is zover. Ik lig op mijn matje, mijn veilig domein. Rondom mij op yogamatjes ‘collega lachers’. Er is muziek en verder geen instructie of andere sturing, behalve om je eigen lach te stimuleren en te onderzoeken. Ik experimenteer een kwartier met lachgeluiden en vooral de lage ‘hohoho’ stimuleren mijn lach. Misschien omdat ik hierbij beelden krijg van de kerstman. ‘Hihihi’ helpt ook, het roept beelden en situaties van ‘stiekeme’ situaties op. Ik experimenteer verder de geluidloze lach en de schaterlach. Af en toe komen er golven van een spontane lach, die vervolgens weer wegvloeien in de lacherige omgeving.

Stilte

De muziek gaat uit. In de bijna stilte komt er ergens in de ruimte af en toe nog een verscholen, verlate lach voorbij, een lach van het eigenlijk niet mogen. Uiteindelijk wordt het stil in mij en in deze tijdloze ruimte van nergens heen en nergens zijn, dans ik mijn eigen dans.

Met dank aan Vasu Macquoy http://shanti-niket.nl/vasu voor zijn wijze, deskundige en respectvolle manier van begeleiden.

Luistertip: Feelin Good, Faithless https://www.youtube.com/watch?v=ybXymsfIOLU

Quote: Hoe we reflecteren op onze levenservaringen bepaalt de mate van wijsheid (Is het groei, aanpassen, verbittering?)

Ik stap alvast in de auto, want het is halfacht in de ochtend. Dit tijdstip is onze vaste vertrektijd als we voor het werk gezamenlijk naar Groningen rijden. We willen maximaal één auto bij de deur en dat betekent vooral organiseren en afstemmen. Ze is er nog (steeds) niet, dus ‘dood ik de tijd’ en check alvast maar de binnengekomen mails op mijn mobiele telefoon. Even later komt de vrouw met werktas over haar rechter schouder en ontbijtkommetje met yoghurt en cruesli in de linkerhand eraan. Met een zucht komt ze naast mij zitten. Eindelijk heeft ze tijd voor het ontbijt.

Auto

Ik had al geleerd dat wachten met draaiende motor te ver ging. Uiteindelijk realiseerde ik mij het dwingende en erg hoog statement gehalte ervan. Ondanks mijn beetje zwakke uitleg over het alvast opwarmen van de cabine. Niet bevorderlijk voor haar stemming en dus onze interactie. Vandaar dat ik nu mijn wachttijd overbrug door in de tussentijd nuttige dingen te doen, zonder draaiende motor. Er zijn verschillende vormen van wachten; bijvoorbeeld verwachten en afwachten. Afwachten is wachten met een verlangen. Wachten is zich ‘ophouden’ totdat iemand komt of dat het (eindelijk) gebeurt. Wachten klinkt dus minder prettig. Psycholoog Jeffrey Wijnberg noemt wachten een mengeling van verveling en ongerustheid. Hij doelde hiermee vooral op het oneindig wachten en noemt het voorbeeld van de Covid periode, waarbij we heel veel hebben moeten oefenen in geduld.

Twee jaar wachten

Ik deed een kort onderzoekje op internet en las dat we minimaal twee jaar van ons leven besteden aan wachten. Op zich niets mis mee, vooral omdat we meer mogen leren te onthaasten. We kunnen oefenen in geduld om de impuls tot snelle behoeftebevrediging te kunnen uitstellen. ‘Is het ook een man- vrouw ding voor wat betreft wachten’, vraag ik mij af en check direct of er in deze gedachtegang iets seksistisch zit. ‘Het is een vraag en geen stelling’, stel ik mijzelf gerust. Een rondgang langs familie en vriendengroep levert op dat over het algemeen vrouwen meer tijd nodig hebben en mannen dus over het algemeen meer tijd besteden aan wachten.

Feestje

‘Zullen we gaan?’, vraagt zij tijdens het feestje. ‘Prima’, zeg ik en doe mijn jas aan. Ik ben klaar voor vertrek. Toch nog een tijdje doorgepraat, vervolgens staand verder gesproken. Het gesprek meandert ook nog door in de hal en buiten in de straat en zo is het gauw een uur later voordat we vertrekken. Ik heb mij aangeleerd om bij te lang ‘wachten’ een combinatie van acceptatie en bewuste ontspanning (ademhaling) toe te passen. Dit lukt uiteraard beter naarmate er minder consequenties aan verbonden zitten. 

Acceptatie is een werkwoord

In het andere geval is het voor mij heilzaam om de bijbehorende gevoelens (irritatie, verveling, boosheid etc) toe te laten. Cruciaal hierbij is om ze wel van het verhaal los te koppelen. Dit vraagt zelfinzicht, moed, durf en vooral veel blijven oefenen om de oorzaak van mijn gevoelens niet bij de ander te leggen. ‘En waarom’, vraag ik alvast zelf maar retorisch; omdat je leven dan een stuk aangenamer wordt. Bij ons zijn de verschillen in tijdsbeleving groot. Hiervan bewust zijn scheelt een hoop gedoe.

Wat associeer jij bij ‘wachten’?

Luistertip: I’ am waiting for My man ( live NY)https://www.youtube.com/watch?v=SOb2J-QtA1c

Ik luister naar het prachtige nummer My House van Lou Reed en ben opnieuw geraakt door de sfeer en eenvoud van zijn stem. ‘A mist is hanging gently by the lake, our house is very beautiful at night’, zingt hij met ingetogen praatstem. Het poëtisch gezongen verhaal roept beelden op van de huizen die een tijdje mijn ‘thuis’ waren. Ik dacht na over de betekenis van je huis, of beter gezegd je ‘thuis’, naar aanleiding van een gesprek met mijn schoonmoeder. Zij is 92 en kijkt terug op een lang leven en wonen in hetzelfde huis. Het huis waar geschiedenis geschreven is. Samen met haar man en kinderen is daar een heel leven geleefd.

Mijn buurt

Hier heeft ze alle ups en downs van het leven geleefd. Het liefdevolle en ook drukke gezinsleven, de gezelligheid met buurtgenoten en de latere fase van het alleen komen te wonen. Langzamerhand verdwenen één voor één alle oude buurtgenoten uit de straat en uit haar leven. Haar huis is als een eiland, een rustpunt in de wereld die steeds verder weg lijkt. Hier ligt geschiedenis en nostalgie. Een veilige haven temidden van een compleet nieuwe generatie bewoners om haar heen. Zij is de laatst overgebleven bewoner van vroegere tijden in het nu.

Leef- tijd

Ondertussen volgt het leven onverstoorbaar zijn eigen tijdspad. Kinderen en kleinkinderen komen regelmatig op bezoek en doorbreken hiermee even het fragiele alleen zijn. Boodschappen doen wordt ook met de rollator steeds meer een langdurige en vermoeiende onderneming. Het huishouden steeds meer overgedragen aan hulptroepen. Professionals komen op hun tijden binnen in haar huis en haar privacy, voor een check en ondersteuning. De maaltijden worden bezorgd. Kinderen zijn ook mantelzorger geworden.

Het huis fluistert

Het huis is steeds minder haar huis. De trap naar de bovenverdieping is als een lange reis, een uitputtingsslag die een goede voorbereiding vergt. Het huis lijkt harder voor haar te worden en door gebrek aan energie en regie steeds minder haar huis. Het is net alsof elke ruimte het op zijn eigen manier laat merken en fluistert dat de tijd voor afscheid nemen is gekomen. ‘Ik wil hier nu wel weg’, zegt ze en ik hoor acceptatie in haar stem. ‘Iets anders dus met begeleiding’, denk ik. ‘Welkom in de wereld van indicaties, voorschriften en regels’, ‘Leuker kunnen we het niet maken, wel ingewikkelder’, gaat mijn interne ietwat cynische monoloog verder. Ik voel een koude rilling in mijn lijf bij mijn associaties met wonen in een zorgvoorziening met gemeenschappelijke ruimten en gemeenschappelijke activiteiten, waarbij als het ware je eigenheid ergens in een koffer in de hal geparkeerd staat. 

Eigenheid

Oftewel; het is er nog wel, maar doet er niet meer zo toe, afhankelijk gemaakt van diegenen waar je binnen de voorziening mee te maken hebt. Ik deel mijn eigen schrikbeeld en vraag haar hoe zij het zou ervaren om in een kring met leeftijdsgenoten een activiteit als bv een bal naar elkaar gooien en daarbij de naam uit te roepen van de ontvanger, als ultiem speels geheugen spel. En dit alles onder bemoedigende leiding van de gedreven en professioneel opgewekte begeleidster/ begeleider. ‘Lijkt mij wel lachen en gezellig’ zegt ze en ik besef dat deze overgave blijkbaar ook weer een proces is waar je langzaamaan bij het steeds ouder worden naartoe beweegt.

Toekomst?

Ik dwaal in gedachten af naar mijn schrikbeeld en fantaseer de volgende situatie: ‘We hebben een lege stoel’, zegt de begeleidster met gespeelde verbazing en ingetogen glimlach tegen de groep. ‘Zal ik hem ophalen’, zegt de gedreven stagiaire hoopvol. ’Oh, Roerdink komt toch niet’, roept een groepsgenoot en maakt een wegwuivend gebaar.

‘Hij vertelde dat vandaag voor hem ‘Bob Dylan dag’ is, ‘er liggen allemaal lp’s en cd’s verspreid door zijn kamer en het geluid galmt over de gang ‘, doet de stagiaire even later verslag bij terugkomst. ‘Blijven jullie maar lekker lang weg’, riep hij nog ‘dan blijft de volumeknop voluit staan’.

Hoe beleef jij jouw huis? Laat het mij weten.

Luistertip: my house, Lou Reedhttps://www.youtube.com/watch?v=Dtiih7wk4uQ

Ik heb mij aangemeld voor een lachtherapie sessie. Dit lijkt mij ‘lachen’ en vooral ook omdat ik ‘Avontuur’ hoog op mijn belangrijke waarden lijstje heb staan. Daarnaast is het een leuke ‘out of my comfort zone’ uitdaging. In een groep oefenen in lachen maakt nu al dat ik glimlach als ik eraan denk. Lachen is gezond en ook bij de glimlach maakt het lichaam dopamine en endorfine aan voor een fijne stemming en toename van ontspanning.

Fietsen

Als mijn partner fietst, dan glimlacht ze automatisch. Toen ik haar leerde kennen, viel mij dat gelijk op. Ze was zich  er niet van bewust, echter het heeft direct een positief effect op de tegenliggers. ‘Oh, daarom knikken mensen zo vaak vriendelijk naar mij’, zei ze aangenaam verrast. Bijna iedereen wordt er blij van. Bij de tegenligger worden namelijk de zgn spiegelneuronen in de hersenen gestimuleerd waardoor deze medemens automatisch ook gaat glimlachen. Tenminste diegenen die vooruit kijken en niet gebogen over het stuur hangen richting zelfreflectie, telefonie, of zich gewoon willen afsluiten van de verdere buitenwereld.

Vroeger

Lachen en huilen staan dicht bij elkaar. Deze wijsheid deelde mijn moeder al met ons toen ik nog een kind was. Als mijn broer en ik weer eens aan het dollen, klieren en gek doen waren, sprak mijn moeder haar mantra; ‘pas maar op, straks wordt het nog huilen’. Vaak had ze nog gelijk ook. Meestal ging mijn wat oudere broer iets te ver met zijn plagerijen (net doen of een pluisje van de wollen deken een spin was) en dit resulteerde vervolgens in een gefrustreerde en bozige huilbui bij mij.

Mijn jongens

Later maakte ik veelvuldig het ‘gek doen uurtje’ met mijn twee jongens mee. Het ‘dollen uurtje’ op onder en naast de bank vond meestal plaats na het avondeten en voor bedtijd. Werd het te dol, dan verwezen wij ouders de kinderen naar ‘het grote bed’ boven en dus ver weg van de ‘geluidsmuur’ met een teveel aan prikkels. Soms deed ik mee; vooral het oppakken en in de lucht gooien van de kids oogstte veel plezier en gelach. Mijn moeders mantra was dan ver weg. En soms was het er toch opeens; het lachen werd huilen.

Onderzoek

Ik zocht het op en vond de volgende verklaring: ‘Wanneer een emotie te krachtig wordt, proberen onze hersenen die gevoelens weer naar een gezond niveau te brengen door ons lichaam in de andere richting te duwen, door de tegenovergestelde emotie te ervaren’. En hoe wordt nou ‘de slappe lach’ veroorzaakt, vroeg ik mijzelf af en schakelde de ‘Google hulplijn in’. Na een korte zoektocht op internet werd mij duidelijk hoe een slappe lach wordt veroorzaakt. Bij de slappe lach zenden de hersenen namelijk te weinig signalen uit naar de spieren. Daardoor heb je je lichaam niet meer goed onder controle en ervaar je het niet kunnen stoppen met lachen. Ik ontdekte nog meer wetenswaardigheden. Het schijnt dat 10 minuten lachen gelijk staat met 10 minuten op de loopband joggen.(‘handig voor mijn looptraining’, constateer ik) Het staat voor sociale verbinding, maakt blij, is gezond, verhoogt de pijngrens en verbetert de slaapkwaliteit. ‘Het houdt niet op met die voordelen’, dacht ik ik en las verder dat het ook nog eens zorgt voor het versneld afvoeren van afvalstoffen. ‘Misschien komt daar de uitdrukking ‘piesen in je broek van het lachen’, vroeg ik mij af.

Slappe lach

Ook hadden mijn broer en ik vaak ‘de slappe lach bij het avondeten. Ik zie het nog voor mij. Vader en moeder en vijf kinderen opgepropt rond de tafel in de kleine keuken. Een jolige en soms verhitte discussie en mijn vader vond het toenemend onaangenaam als hij niet serieus meer genomen werd. Juist het niet leuk of ongemakkelijk voelen van hem, werkte voor ons aanstekelijk. Hij deed pogingen om onze lachbui te stoppen, wat uiteraard niet lukte. ‘Het niet meer mogen’ transformeerde dan in rap tempo richting ‘de slappe lach’.

Meestal werd ik op het euforische hoogtepunt de keuken uitgestuurd en stond op de gang nog wat na te grinniken totdat ik mij weer bewust werd van ‘ik alleen in de gang’ en het lachen doofde daarmee weer uit. Ik had altijd gedacht dat mijn vader mij uit onmacht wegstuurde. Echter las ik nu dat de beste manier om te stoppen met de slappe lach is ‘om de aandacht op iets anders te richten’. Dat klopt; want de gang was leeg, saai en koud.
‘Goede zet Pa’ zeg ik in gedachten met terugwerkende kracht van ongeveer 55 jaar en glimlach even naar boven.

Luistertip: laughed until we cried, Jason Aldean https://www.youtube.com/watch?v=rijNu37FKqg

Verwondering

Afgelopen week las ik het boek ‘Zo begint iedere ziener’, van schrijver en filosoof Coen Simon.(1972) Zijn geboortejaar staat op de achterkant van het boek vermeld.  ‘51 jaar’, reken ik snel uit en realiseer mij dat ik uit gewoonte altijd de leeftijd wil weten van diegene die ik interessant vind. 

Ook was ik onder de indruk van de uitstraling en wijsheid van de jonge biohacker, seksuoloog en psycholoog Anna Lindfors.. https://nederlandse-podcasts.nl/podcast/giels-podcast/anna-lindfors-over-verbinden-tantra-en-biohacking- De interviewer van deze podcast waarschijnlijk ook, want hij vroeg op een gegeven moment ‘how old are you’. ‘28 years’, antwoordde zij.

Ik had op mijn 28e net een jaar gereisd door noord en midden Amerika en begon met een opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige. Ik had het allemaal nog niet echt scherp wat ik wilde, oftewel wie ik wilde zijn. Tegenwoordig ben ik mij terdege bewust dat jezelf vergelijken met de ander een doodlopende weg is. De ‘leeftijd rekensom’ is blijkbaar nog een restverschijnsel van eerdere onzekerheid en nu een automatisme geworden.

Wetenschap

Het boek van Coen neemt de lezer mee door zijn leven via bijbehorende gedachten, overtuigingen en scherpzinnige inzichten. Interessant is ook hoe hij de wetenschap relativeert. ‘Want wat weten we nu helemaal’? Eerder had ik zelf ook al geconstateerd dat de wetenschap de huidige kennis van feiten op een rij zet en er conclusies aan verbindt, die bijna altijd beperkt houdbaar blijken te zijn. Een wetenschapsteam kreeg in de negentiger jaren een Nobelprijs voor natuurkunde, vanwege de ontdekking dat het heelal een bepaalde afstand had. Jaren later bleek het heelal vele malen groter….en opnieuw zal het er straks weer anders uitzien. ‘Dit opende voor mij de ogen’ van de betrekkelijkheid iets ‘te weten’.

Verwondering

Coen maakte mij opnieuw duidelijk dat we in feite zo weinig weten, echter er vooral wel naar leven. We plaatsen onszelf met alle verklaringen steeds in ‘vakjes’ voor eigen houvast. Daarmee staan we te vaak ‘naast het leven’. We ‘leven de feiten’ in plaats van het echte leven, aldus Coen. Hij houdt een pleidooi om vooral ‘in het ongewisse leven te duiken en geraakt te worden’.

De kracht van het niet weten te verdragen

Met terugwerkende kracht kijk ik met trots terug op mijn tijd als 27/28 jarige. Ik (be) leef volop mijn leven, zonder precies te weten hoe. ‘Meer verwondering, overgave, genieten en minder willen weten leidt tot creëren’. ‘Een nieuw tegeltje waardig’, dacht ik met een glimlach.

Met dank aan Coen Simon (1972)

Luistertip: Van Morisson, in the gardenhttps://www.youtube.com/watch?v=aY07iXvu6jI 

Overdenking: We schrijven (onbewust) onze levensscripts op basis van aannames.