Eerste hulp bij psychische problemen

Ik had besloten om mee te doen met de (train de trainer) cursus MHFA (Mental Health First Aid) om te worden opgeleid als trainer. Het doel van MHFA is om kennis te vergroten, stigma tegen te gaan en handelingsverlegenheid te laten afnemen in de omgang met mensen met psychische problemen. Omdat de training in Eindhoven op het terrein van de GGz Eindhoven werd gegeven, was ik de avond ervoor al in de BenB op het bosrijke terrein ingetrokken. Deze BenB is een prachtig voorbeeld om de maatschappij op een min of meer achter bomen verscholen psychiatrisch ziekenhuis terrein binnen te halen. ‘Een fantastisch initiatief’, dacht ik en gaf mijn weekendtas met kleding een plekje tussen de wastafel en het mini overzichtelijke tafeltje in mijn tijdelijk onderkomen. Ik was er klaar voor om een week lang mij te laten onderdompelen in informatie vergaren, oefeningen doen en zelf een (oefen) presentatie te gaan geven voor de groep aspirant trainers.

Stigma

Ik dacht aan mijn eigen oordelen, mijn eigen stigma’s, mijn eigen ongemak bij ‘vreemd’ gedrag op straat. ‘Bewustwording en eerlijkheid hieromtrent is al een mega mooie stap’, dacht ik. Daarmee kun je ze tackelen en keuzes maken. Om er iets mee te doen, om op iemand af te stappen om te vragen hoe het gaat en om te ondersteunen (en/of te verwijzen) waar nodig. ‘Niets doen voor je medemens in nood is zielig’, had Ali B in een interview provocerend bedoeld gezegd en raakt daarmee de kern van onze uit de hand gelopen individualistische en egocentrische maatschappij, waarbij eenzaamheid een mega groot probleem is geworden.

Socialrun

In gedachten was ik weer bij de Socialrun, een non-stop estafetteloop van ruim 555 km in 48 uur met als doel bespreekbaarheid en begrip rondom psychische aandoeningen te stimuleren. Twee jaar geleden had ik hieraan meegedaan en zag mijzelf weer rennen over de Afsluitdijk. Duizenden mensen uit heel Nederland deden mee en brachten hiermee Stigma onder de aandacht. Ik had de nacht ervoor zonder slaap doorgelopen en tijdens de schemering van de volgende avond liep ik nogal euforisch tussen Waddenzee en IJsselmeer. Ik vond alles en iedereen even prachtig en mooi. De overuren draaiende geluksstofjes dopamine, serotonine, oxytocine en endorfine bepaalden mijn staat van zijn en zorgden ervoor dat ik een diepe verbondenheid voelde met iedereen. Ik hoopte dat ik dit gevoel van intense verbondenheid ook kon vasthouden in mijn dagelijks leven. Niet persé op deze extreme hoogte, wel om te beseffen dat zingeving vooral in het contact met de ander ontstaat.

De MHFA training maakte mij nogmaals scherp bewust dat er nog veel handelingsverlegenheid is, als het gaat over het ongevraagd afstappen op een medemens met wie het niet goed gaat. Vooral als er sprake is van verwardheid, depressie, teveel middelengebruik of suïcide gedachten. Het vraagt lef en het durven tonen van je eigen kwetsbaarheid om de ‘EHBOer’ op psychisch gebied te willen zijn.

De trainers Suzan en Nicole loodsten ons op een speelse, respectvolle en gedegen wijze door het evidence based vijf dagen durende programma. Naast het (weer )opdoen van kennis, het aanleren van didactische vaardigheden, liep als een rode draad je eigen kwetsbaarheid. Want durf je zelf wel je onzekerheid te benoemen? Ik werd mij opnieuw zeer bewust van het belang van dit voorbeeldgedrag. En ja, ik kwam mijzelf ook even tegen, met vragen en onzekerheden of ik alles nog wel goed kon onthouden en plannen van alle onderdelen die nodig zijn voor het geven van deze training. Na een week reed ik het terrein weer af. Moe en ook voldaan van alle indrukken. ‘Wat een fantastische missie’, dacht ik en voelde opwinding dat ik hieraan een bijdrage mag leveren. Op de snelweg richting huis overdacht ik het gegeven dat je iemand anders niet kan ‘zien’ behalve het verhaal wat je over de ander maakt. Hoe vaak is dat een oordeel, slordige aanname of stigma? Dus, des te belangrijkere om te blijven informeren of jouw ‘verhaal’ over de ander wel klopt.

Ik zette de volumeknop bij het nummer Soldier of love van Sade wat harder en reed de avond in.

September nazomer blues


Afgelopen weekend voelde ik mij niet zo goed. De melancholie sloop vertraagd gestaag mijn binnenwereld in. Waarschijnlijk waren er ‘niet helpende’ gedachten aan voorafgegaan en was de pijn af en toe vaag voelbaar via vertaalde lichamelijke sensaties, al kon ik niet goed duiden waar het zich precies nestelde. In eerste instantie had ik geen idee waar dit gevoel vandaan kwam en ‘mijn hoofd’ gaf aan dat het misschien met het onvermijdelijke einde van de zomer te maken had. Het was opeens alweer september en ik was nog niet klaar voor herfstige taferelen. Gelukkig is september vaak een milde maand, waarbij het bij een zachte vriendelijke zon opeens weer even zomer kan lijken, waarbij lichaam en geest van deze mildheid meeprofiteert.
Daarnaast is er ook nog een kans op de zgn Indian summer. Deze kan voorkomen in de periode van half september tot half november waarin het nog zomerachtig weer kan zijn.’Zo, dit had ik ff weer fijn omgedacht’, besloot ik.
En toch bleef het beklemmende gevoel. Er schoof een cirruswolk langzaamaan over de sprankelende blauwe lucht en benam daarbij mijn frivole lichtheid van de afgelopen periode.
Ik had een artikel gelezen over het toelaten van emoties. De natuurlijke neiging is om weg te gaan van emoties die minder prettig zijn en daarmee blijf je uiteindelijk steeds de hoofdpersoon in dezelfde herhalende film. Steeds kom je in omstandigheden, waarin deze diep verborgen emoties getrickert en vervolgens geprojecteerd worden op de huidige gebeurtenis en dus buiten jezelf.

Helpende gedachten
Bij de trainingen die ik geef, spreken we vooral over helpende gedachten en over het nut om daaraan aandacht geven. Mijn aanvulling is wel dat het even belangrijk is om alle gevoelens toe te laten, niet om ‘erin weg te zakken’, met het gevaar erin te blijven ‘hangen’. Wel om deze te observeren en mild te zijn voor wat zich aandient om het oprechte aandacht te geven om het vervolgens weer te laten vervliegen of een plek te geven.
Opeens wist ik waar het gevoel vandaan kwam. Ik las een boek over een jong gezin. Het jongetje van vijf had hoofdpijn en werd steeds zieker. Er bleek een tumor aanwezig in zijn hoofd. Na de operatie leek het eerst goed te gaan. Helaas waren er uitzaaiingen en het kind overleed enige tijd later. Ik was geraakt om het afgebroken leven dat nog maar net begonnen was.

Afgebroken levens

Ik was te vroeg bij de tandarts en las op de parkeerplaats in de auto verder in het boek. De tranen biggelden over mijn wangen en gaven betekenis aan mijn gedachten. Ik checkte mijzelf in de achteruitkijkspiegel, want over vijf minuten zou ik in de tandartsstoel plaatsnemen. Enigszins toonbaar leek mij wel comfortabel. Alhoewel, waarom zou ik mijn verdriet wegstoppen?
Ik overdacht vier afgebroken levens. Vier levens die na enkele maanden blijkbaar niet verder mochten. Er kwamen herinneringsflitsen aan wachtkamers, witte jassen, ziekenhuizen, hoop, vrees en vervolgens de woede en verdriet over het zinloze afbreken van een verwacht vol leven.
Ik ben verbaasd over mijn emoties en laat het toe. Uit liefde en respect. In gedachten maak ik een diepe buiging en steek voor alle vier een kaarsje aan. Het is echt, want het onbewuste maakt geen onderscheid tussen gedachten en gevoelens in heden of verleden en mate van realiteit.
Ik doe de autodeur open en stap uit op weg naar de tandarts.
De zon is gaan schijnen.

Sun is gonna shine , I Know

Luistertip: the Camel, Fed Freddies drop
Leestip: De eeuwige wereld, Hans Peter Roel

Wadloopgroep 2020

Op de dag dat er dramatisch slecht weer werd voorspeld, (weeronline gaf het cijfer 3) zaten wij ontspannen op een Amelander strandpaviljoen terras intens te genieten van de vriendelijke nazomerzon. We hadden onze wadloop overtocht en strandwandeling achter de rug en genoten intens van de koffie, cheececake en het relax moment met elkaar. Ook konden onze spiergroepen even achteroverleunen en de inspanning een moment loslaten richting ontspanning.

Met spijt constateerde ik dat ik de dag ervoor mijn ‘mooi weer garantie’ voor onze jaarlijkse wadlooptocht had ingetrokken. Deze jolige monomane garantie geef ik jarenlang achtereenvolgend en komt altijd uit. Al bleek het magische afdwing ritueel dit keer niet nodig te zijn geweest.In de nog prille ochtend rijden we, gehuld in wadlooptenue, door de noordelijke lege vergezichten richting onze start vlakbij de veerboot te Holwerd. De passerende dorpen zijn nog in een diepe rust en stilte gedompeld.

In de te donkergrijze dreigende lucht, met uiteindelijke toegift heftige stortregens wordt mijn hoop op een vrolijke overtocht al enigszins aan het wankelen gebracht. ‘De moeder van alle donderslagen’ inclusief indrukwekkende blikseminslag, slaat vlakbij onze, in colonne rijdende auto’s in. Mijn vriendin belt direct vanuit de andere auto, deze blijkt te zijn geraakt. Ze voelde een intense trilling in haar voeten. ‘moest je nu wel of niet ergens tegenaan rijden om de auto te ontladen’, vraag ik mij af en concentreer mij op het beperkte zicht om de hardwerkende ruitenwissers heen. Ik ben op dat moment overtuigd dat deze tocht niet door kan gaan. Onweer en lopen over het wad is namelijk een suïcidale actie. Een telefonische hotline naar onze gids Luppo geeft opluchting en hernieuwd vertrouwen. Zijn analyse dat het binnen een half uur droog is en blijft tot aan het einde van de dag, komt uit. Met een aureool van een hogedrukgebied om ons heen stappen we het wad op. De zon is en blijft bij ons. ’Niet op gerekend, maakt je vooral extra blij’, mijmer ik en zak tot bijna kniehoogte weg in de bodem. De tocht is schitterend en dit keer ook zwaarder vanwege de grotere hoeveelheden slib. We schuifelen, glibberen, trekken, zoeken steun bij de rijshouten dammen, bij elkaar en trekken met ons kleine groepje dieper het wad in. Achter ons doemt een andere (grotere) groep op. De afstand is zonder oriëntatiepunten niet makkelijk in te schatten. Volgens de gids ver genoeg weg om ons het gevoel van ‘we zijn hier alleen’ te laten behouden.

Vroeger

Opeens komt een angstaanjagende herinnering weer terug aan het moment dat ik als jongetje van vijf jaar buiten in de december vrieskou in onze straat stond. Het was kerstvakantie en de rivaliserende buurtgroepen maakten jacht op achtergelaten kerstbomen en ander bruikbaar materiaal voor het jaarlijkse oud en nieuw vuur. Ik zie een grote groep, bewapend met stokken en kettingen onze straat inkomen. Gegrepen door angst ren ik zo snel als ik nog kan naar de portiekdeur op weg naar de veiligheid van ons huis op de derde verdieping.

Toerist

We halen een andere wadloopgroep in. Even heb ik last van het ‘toeristensyndroom, zoals de schrijver Ilja Pfeijffer zo treffend had verwoord. We zoeken namelijk allemaal die exclusieve beleving en bij een teveel aan toeristen verdwijnt dat gevoel. Daarnaast is het gevaar van beschadiging / verstoring van het natuurlijk evenwicht bij een teveel aan toeristen. Echter het wad kan het hebben, omarmd de groep geruststellend en neemt ons welwillend op in het gevoel van oneindigheid. Deze dag krijgt een 10.

Leestip: Hotel Europa, Ilja pfeijffer.

Uit eten en de Alpe d’Huez

Een goede vriend van mij passeerde afgelopen week de zestig jaar grens. Ondanks het inluiden van deze ‘herfst’, is er veel om dankbaar voor te zijn en met een gezonde leefstijl heb je met een beetje geluk toch nog een leven voor je.

Zijn plannen voor een groot swingfeest waren bij nader inzien ingeruild voor een rustig en sfeervol samenzijn in michelin restaurant Wollerich. Met zijn partner, gezin, ‘dichtbij familie’ en enkele vrienden was het maximum van dertig gasten snel bereikt. Het moest allemaal C proof zijn. Vijf statige tafels waren stijlvol gedekt en stonden ruimtelijk opgesteld in de strak ingerichte licht klassieke zaal grenzend aan het tuinterras.

Mijn partner en ik zaten aan een met strak wit linnen gedekte tafel voor zes personen. Tussen het glimmend gewreven zilveren bestek en de kristallen wijnglazen, stonden de naambordjes die ieder zijn plaats voor het zeven gangen menu dicteerde. De lucht werd gezuiverd door een I-Air Vario-Flow ruimteluchtreiniger. Exact zoals op de website aangekondigd. ‘Erg handig in de strijd tegen eventuele foute in de lucht zwevende virussen’, dacht ik met een grijns en nam een slok van de bij binnenkomst door de sommelier overhandigde Moet & Chandon Grand Vintage Brut champagne 1989 .

Ik constateerde dat er over de tafelschikking was nagedacht. De jonge, gezonde, in de kracht van hun leven staande jongeren aan een lange tafel, waarbij de afstand nabijheid niet zo heel nauw genomen werd. Verderop een tafel met broers en zussen, achterin ‘de tafel van de kwetsbaren’, de oude ouders zaten op veilige afstand van alle andere bewegingen in deze ruimte.

De afstand werd gerespecteerd en toch niet volgehouden. De sfeer was gemoedelijk en prettig. Buurtafels werden bezocht en bij gelegenheid werd er een hartelijke knuffel uitgedeeld.

De gerechten waren kleurrijk,tongstrelend en met soms onnavolgbare chirurgische precisie opgebouwd. Zelf deed ik vanwege de BOB afspraak niet mee met het wijn arrangement. Dit zou ik graag nog eens over willen doen.

Mijn herinneringen gingen terug naar een eerder culinair avontuur in het kruisheren hotel te Maastricht, waarbij de wijnen in hoog tempo voorbij kwamen. Het is waar dat vooral de combinatie hoge kwaliteit, langere uren dineren en toch met mate (geen volle glazen) genieten, een ‘houten hoofd’ op de volgende dag voorkomt.

Door een langere tijdspanne met elkaar aan een tafel ontstonden er mooie gesprekken die het ‘hoe is het en wat doe je’ niveau ver ontstegen.

Ergens tussen gang vijf en zes begreep ik dat de ziekte met uitzaaiingen hem er mentaal niet onder zou krijgen. Het was er eigenlijk helemaal niet over gegaan en kwam nogal ‘binnen’ bij mij. Vooral had ik diep respect om je te kunnen blijven focussen op de mooie (o.a. sportieve) interesses van je leven, ook als het slecht nieuws is. De link met het verhaal over zijn sportieve Alpe d’Huez prestatie en de uitdaging ‘opgeven is geen optie’, om onmacht om te zetten in kracht en te fietsen voor het goede doel, legde ik pas later.

‘Dit is optimale veerkracht’, dacht ik bewonderend en genoot van het mooie contact hier in Sint- Oedenrode op een zondagmiddag aan tafel nr drie.

Een persoonlijke vertaling op het prachtige nummer van Lou Reed, It’s a perfect day had ik mijn vriend toegezongen. Hier werd de C. afstand even losgelaten en stonden we even later in een welgemeende stevige vrienden hug.

‘Contact is de motor van ons leven, die essentieel is voor zingeving’ dacht ik en kreeg bij afscheid een ferme handdruk van deze prachtige dappere en veerkrachtige man van tafel nr. drie.

‘Op het leven’, zei ik zachtjes voor mij uit en toaste met mijn bijgeschonken sprankelend bronwater. Even later reden we voldaan en ontroerd naar huis.

Het was een perfecte dag geweest.

Perfect day, Lou Reed

Wat wil China?

‘Wat wil China van mij’, dacht ik en staarde naar het scherm van mijn laptop.

Al meerdere jaren schrijf ik mijn wekelijkse column. In het najaar van 2016 begonnen met een gratis WordPress account. Voor enkele tientjes per jaar kreeg ik een reclamevrije site met enkele slimme mogelijkheden, waaronder de ‘statistieken’, waarop ik de dagelijkse (wekelijkse etc.) hoeveelheid bezoekers op aantallen krijg voorgeschoteld. Daarbij een digitale wereldkaart, waarbij een kleurtje oplicht vanwaar op de wereld (en hoeveelheid) de bezoeker mijn column aanklikt (en hopelijk leest). Tot nu toe was dit ook te herleiden tot familie in de VS en zuid- Afrika en lezers waarschijnlijk op vakantiebezoek ergens in de wereld. Echter, sinds enkele maanden licht opvallend vaak ‘China’ op. Ik ken China niet goed. Ook niet als vakantieland van vrienden en familie.

China

Wel de gemoedelijke dienstbare chinezen met hun Chinese restaurants. Al voor de tweede Wereldoorlog kwamen deze migranten naar Nederland. Meestal vanuit Nederlands-Indië, waar zij Nederlandse handelaren hadden leren kennen. Vanaf de jaren vijftig werden de Chinese restaurants steeds bekender. Ik ben opgegroeid met de Chinese afhaalcultuur van bami en nasi en alle andere Chinees Nederlandse gerechten. Er heeft al langere tijd geleden een verschuiving plaatsgevonden. De Chinese restaurants nemen fors in aantal af. In Nederland wonen gemiddeld 150000 Chinese Nederlanders. De meeste werken nog steeds in de horeca.

Via het programma en serie ‘door het hart van China’ en ‘Chinese dromen’ kwam ik in aanraking met het land en zijn cultuur. Documentairemaker en China- expert Ruben Terlou neemt ons in een reeks afleveringen mee door het immense land om via gesprekken met de ‘gewone Chinees’ het land en zijn cultuur beter te leren kennen.

Grootmacht

Ondertussen is het land steeds meer een diplomatieke, economische en militaire grootmacht geworden. Met Tibet (1951) en nu Hongkong werden we geconfronteerd met de hardheid en expansiedrift van de Chinese overheid. De Amsterdamse grachtenpanden worden door superrijke Chinezen opgekocht. Ik verwacht dezelfde bezitsdrang voor andere Europese landen en steden. China laat ook heel duidelijk weten dat het de machtigste natie van de wereld wil worden. Ze zijn al aardig onderweg.

Ik staar  naar mijn statistiek scherm. ‘Weer iemand in China die mijn column leest’?, Eronder staat ‘Baidu.com’ en dat blijkt een zoekmachine vergelijkbaar met Google te zijn. ‘Wat willen ze’, denk ik even, terwijl prille achterdochtige gedachten opkomen. Mij promoten? Dat is mooi, er wonen bijna 1,5 miljard (!) mensen. Of wil iemand mijn verhalen zelf gebruiken als de schrijver? Of gaat het over controleren wat wij hier denken en schrijven over China? Ik besluit het allemaal los te laten, oftewel te accepteren zoals het is. Wel wil ik ff een berichtje achterlaten;

Brief aan China

‘Hallo China, hoe is het met jullie? We lijken misschien verschillend en toch zijn we allemaal hetzelfde. Misschien heeft iemand van jullie iets aan mijn bemoedigende verhalen over liefde, zorg voor elkaar, vriendschap, of willen jullie gewoon een beetje ontspanning om op te kunnen reflecteren met humor en zelfrelativering. Fijne week.’

Enjoy, Liefs uit Holland

Luistertip:China girl, David Bowie

Mensen met mogelijkheden

Mijn partner heeft ‘ver weg‘ in de familie twee oudere achterneven die met begeleiding van de Novo zelfstandig kunnen leven. Ze wonen hun hele leven al samen en zullen dat waarschijnlijk blijven doen zolang het kan. Af en toe gaan we bij hun op bezoek, of we nodigen ze bij ons thuis uit.

Dit weekend was het weer zover. We kozen ervoor om de neven weer eens op te zoeken. Dit geeft meer vrijheid en regie om de tijdsinspanning te bepalen. Het was door de C. periode er lang niet meer van gekomen en ze hadden al verschillende keren gebeld. In mijn gedachten ging ik terug naar die keer dat ze met de deeltaxi ‘s ochtends bij ons thuis werden gebracht. De terugtocht bleek pas door de broers in de avond gepland. Er was niet heel veel conversatie en na het gehele scala geïnteresseerde vragen over zijn tuinieren, waarbij steevast de vraag terugkwam of ik het gras wel verticuteer, (‘moeilijk woord voor hem, ‘dacht ik ietwat arrogant) gingen we over tot muziek luisteren en daarna gelukkig nog een klein wandelingetje in het dorp.

Het werd uiteindelijk stil en de broers keken het laatste uur door het raam in afwachting van de komst van de taxi. Hun tijdsbeleving en indeling bleek intern niet optimaal. Duidelijke afspraken, vaste dagindeling en structuur is dus nog belangrijker dan het voor ons al is.

 

Waarden

Ze passen perfect bij elkaar; de ene wat ruig, vol ideeën en extravert en niet te beroerd om met iedereen een praatje (liefst vrouwen) te maken. Een charmeur, al vergeet hij in zijn enthousiasme dat zijn stem volume van nature al aan de harde kant is. De conversatie dendert synchroon met zijn enthousiasme als een diesellocomotief inclusief fluitsignalen over de straat tot in de verre verte. De andere broer rustig, introvert, netjes en vooral ook de beheerder en uitvoerder van de familie waarden en normen.. De ideeën gaan eerst langs zijn waarden meetlat, worden gewogen alvorens eventueel te worden goedgekeurd en toegepast.

Storytelling

Wij rijden door de provincie. Het insecten museum in Leens was niet door hun bedacht en bleek een mindere keuze. Ook al bleven de broers vriendelijk en volkomen neutraal mbt onze keuze. Omdat het ook nog eens extreem warm was, waren we snel weer ‘on the road’. ‘Opnieuw een besef om vooral te vragen ipv bedenken voor de ander’ dacht ik en koerste naar Lauwersoog voor een lunch met vis. Bij toeval passeerden we hun geboortedorp en het verleden kwam hiermee met zijn vredige herinneringen via hun verhalen binnen bij ons in de auto. ‘een reis langs je verleden’, een mooi idee’ dacht ik en bedacht dat ik dit vaker met mensen kon gaan doen.

De jaarlijkse vakantie ging ivm de Corona niet door. Het begon mij op te vallen dat beiden erg goed waren in het aanvaarden van datgene wat er is en happy leken met het Nu. Geen hoge verwachtingen, gewoon ‘zijn’.

Ik keek met ontroering, ontzag en respect naar de broers en besefte dat onze ‘goedwillende’ daad met dit halve dagje uit , vooral mij mooie inzichten bracht. Ik voel mij dankbaar hiervoor.

Luistertip:Nothing’s happening by the sea

‘Alles’ loopt mis vandaag (frustraties)

Ik lag voorovergebogen over de bank in de woonkamer, turend in het donker naar dat wat onder bankstellen in dreigende vergetelheid zou kunnen liggen. Eigenlijk was het tegen beter weten in. Er was ondertussen op alle logische plekken gekeken waar de portemonnee zou kunnen liggen. We waren minutieus en detective waardig terug in de tijd gegaan, om vast te kunnen stellen wanneer deze nog in bezit was geweest.

Ik herinnerde mij plotseling dat mijn moeder haar bril heel vaak kwijt was. Het was ergens in de zeventiger jaren en ze had een of andere gadget gekregen. Deze kon je aan het voorwerp vastmaken. Mocht je het voorwerp (in dit geval de bril) kwijt zijn, dan floot je even en kreeg je een fluitsignaal terug van het (toen) ingenieuze apparaatje, waarmee je je bril ook weer had. Maar wat doe je als je dit apparaatje zelf kwijt bent en het stil blijft bij het fluitsignaal? Binnen een paar weken was het apparaatje definitief spoorloos verklaard en mijn moeder was zo nu en dan haar bril even kwijt, om altijd weer gevonden te worden. Ze vond het blijkbaar prima zo.

De kunst is om niet in de frustratie te schieten.

Zelf heb ik in mijn leven een aardige voorraad frustratie en oefeningen in het verhogen van frustratietolerantie achter de rug. De frustraties over het verdwijnen van het net getypte verslag op de pc, het gaat bij de start van het weekend regenen na een prachtige zomerse week waarin je moest werken, een vriendin vergeet de afspraak, waardoor je voor een dichte deur staat etc. De lijst is lang met kleinere en grotere teleurstellingen.

Ik zal er nog eentje delen. We staken bij San Diego (VS) de grens over naar Mexico (Baja Californië). Dit bijzondere schiereiland is 1500 lang en maar een paar km breed. Al liftend hadden we er een week over gedaan om het het zuidpunt (Cabo San Lucas) te bereiken. Vanaf hier kon je de boot (24 uur) naar het vasteland van Mexico nemen. De douanier (alweer?) weigerde ons door te laten. We hadden een stempeltje vergeten te vragen bij de grens met de VS.

Frustratie

‘Dit is een vorm van emotie die vaak wordt omschreven als een zeer onaangenaam gevoel. Iemand die gefrustreerd is voelt zich veelal geïrriteerd of teleurgesteld. Frustratie ontstaat wanneer men het gevoel krijgt dat iets niet gaat zoals men het wilt’. (Aldus googelen) Het betreft niet de grotere live events die we allemaal meemaken in ons leven. Deze zijn voorbehouden voor diepere gevoelens en emoties.

Doen

Ik liet het maar over mij heen komen. Accepteerde dat het nu zo was. 1500 km terug voor een stempeltje? Echt een mooi voorbeeld van ‘de paarse krokodil’. We bleven in de buurt overnachten en pasten hiermee onbewust de strategie van ‘er een nachtje over slapen’ toe. In de literatuur vond ik talloze tips om met frustratie uitdagingen om te gaan. Het observeren van je eigen gedachten klinkt goed. Omarmen van je gevoelens op het moment dat mijn pc crasht en ik mijn tekst kwijt ben, vertaal ik maar dat ik op zo’n moment even lekker los mag gaan in afreageren dmv schelden, stampvoeten of op mijn boksbal tekeer gaan. (alle emotie eruit) Om vervolgens te accepteren, te relativeren en weten het te kunnen fixen en soms ook niet. Misschien wordt het verslag zelfs nog beter door de kracht van herhaling.

Ademhaling

Tegenwoordig richt ik vaak met ademhaling mijn aandacht naar die plek in mijn lichaam waar de ‘frustratie’ of ‘ongemak’ zich uit. Binnen enkele seconden is de frustratie weggevlogen en de rust terug. Beetje onwennig misschien eerst. (Je gedachten vinden het onzin en zullen gaan protesteren.

‘S avonds op het strand van Cabo ontmoetten we medereizigers van de categorie rugzak- en budgetreizen. We genoten van elkaar, de plaatselijke mescal, avond en nacht onder de sterrenhemel en kregen waardevolle tips over plekken waar het prachtig (en goedkoop) was. De volgende dag stapten we op de boot naar Guadalajara. En het ontbrekende ‘stempeltje’ in ons paspoort? Er werd niet naar gevraagd. En de portemonnee? Deze hing over een stoel, waarover in een slordig momentje een vest overheen werd gegooid, daarna werd het warm.

Quote: Alles wat je loslaat, zal jou loslaten.

Luistertip:We leven nog, Ramses Shaffy

Stop met vergaderen

‘Wie zou het woord vergaderen hebben bedacht’, dacht ik en besloot dat dit woord thuishoorde in het rijtje stoffige woorden. Deze voorspelbare, op vaste tijden georganiseerde overleggen worden vaak geassocieerd met saai, vervelend, eindeloos en slaapverwekkend.

Tijdens mijn opleiding tot maatschappelijk werker was ik lid geworden van de D.O.R. (Dagelijkse opleidingsraad) Het leek mij wel handig om enkele voorzitters- en debat vaardigheden op te doen. De vertrekkende voorzitter legde mij het format uit. We beginnen met ’ONIM’, (opening, notulen, ingekomen stukken, mededelingen), vervolgens behandel je binnen de vastgestelde tijd de agendapunten, om aansluitend naar WVTTK (wat verder ter tafel komt) te gaan. Je sluit af met de rondvraag. Ik begon te gapen en besefte op dat moment dat ik naar mijn gevoel had moeten luisteren.

Diagonaal lezen

Voor ik het wist zat ik regelmatig urenlang allerlei lijvige beleidsnotities door te worstelen om mijzelf voor te bereiden op de agendapunten. Ik had al gauw door dat niemand ze (helemaal) las en vooral letterlijk en figuurlijk richting voorzitter keek. Diagonaal doornemen van de lijvige notities was de geaccepteerde standaard. Meestal is de energie (erg) laag bij vergaderingen.‘of er nog op- en of aanmerkingen op de notulen zijn’, vroeg de voorzitter met monotone stem, nadat hij tergend langzaam de bladzijden met ons doorgenomen had. ‘De notulen zijn hierbij vastgesteld’. De notulist haalde opgelucht adem. Een ander liep ondertussen met ingehouden looppas, fluisterend in de telefoon de deur uit.

Hoe krijg je met elkaar het ‘vuur’ aan?

Het is sowieso een uitdaging om met een groep mensen bij elkaar te komen en tot besluitvorming te komen. Verschillende ‘agenda’s’, belangen, overtuigingen en visies spelen altijd een rol. De rol van de voorzitter is vaak te belangrijk. ‘Mag het nog even even centraal’, vroeg de getergde voorzitter.

Orde!!

Er worden in voorzittersland verschillende persoonlijke stijlen gebruikt. Bv door steeds harder te gaan praten (ORDE!) of een voorzitter die een beetje zen achtig glimlachend wacht tot het rumoer verstomt en tijdens ‘het woord’ nog net niet op fluistertoon spreekt om op deze passief agressieve manier de aandacht naar zich toe te bewegen.

Paradigmashift

Het is tijd voor een antibeweging, of beter gezegd een paradigmashift. Allereerst wil ik voorstellen om alleen nog staand te gaan overleggen, of te wandelen. Je blijft fitter, en het verkort de duur van het overleg aanzienlijk. We stoppen met notuleren. We rouleren het voorzitterschap, of schrappen dit helemaal.

We experimenten om beter naar elkaar te luisteren. Tsja, daar hebben we de beroemde ‘ talkingstick’. Van oorsprong gebruikt door indianenstammen uit Noord – Amerika. Hiermee mag je alleen iets zeggen als je deze in je handen hebt. Ik krijg hierbij toch minder enthousiaste associaties. Neem dan alle rituelen van de indianen over mbt overleg en besluitvorming. Lees in ieder geval de gebruiksaanwijzing, mocht je de stick toch willen gebruiken. Let er ook op dat je deze nooit uit de handen van de ander trekt.

We gaan werken met ‘consent’. Dit komt erop neer dat er bij een geformuleerd voorstel gevraagd wordt of iemand bezwaar heeft. De ‘bezwaar indiener’ is vervolgens verantwoordelijk om het voorstel aan te passen ( ipv alleen maar achterover leunend te roepen hier niet mee eens te zijn) De stem van de minderheid is net zo belangrijk als die van de meerderheid. Dat is echte democratie.

Briljante inval

Mijn meest briljante inval kreeg ik bij de koffieautomaat, toen een collega met zijn IPhone ‘oortjes’ in glimlachend bij mij kwam staan. Ik realiseerde mij nogmaals de kracht van muziek voor een positieve stemming. ‘We vergaderen in het vervolg met een Dj erbij’, besloot ik. Deze draait de muziek die bij de sfeer van het moment past en spiegelt hiermee de sfeer en ons gedrag. Bij een fijne en saamhorige sfeer horen we heerlijk relaxte muziek. Vaak is dat rustige klassieke muziek, waarbij je je optimaal kunt concentreren en het geluksgevoel toeneemt. ( 60/70 beats per minuut, bv Fur Elise van Beethoven) Bij rumoer en slecht luisteren, wordt heavy metal als krachtig signaal hard en op de voorgrond ten gehore gebracht. Bij een lacherige sfeer, wat ook vaak een vorm van sabotage is horen we ‘De hoogste tijd’ van André Hazes. We brullen nog wat mee en staken de vergadering, tenzij iemand op het laatste moment op de tafel klimt en als een trofee de talkingstick triomferend omhoog houdt, waarna het rumoer verstomd en we uiteindelijk een mooi consent bereiken met betrekking tot het behandelde agendapunt.

De Dj schakelt direct over naar ontspannen klassieke muziek op de achtergrond. We kijken elkaar met een collegiale compassievolle blik aan en gaan akkoord om het geformuleerde voorstel voor een half jaar uit te proberen.

En het woord ‘vergadering’ veranderen we in ‘bijeenkomst’.

Kunnen jullie hier iets mee?

Luistertip:You can’t always get what you want, Rolling stones

Vakantiegevoel lang(er) vasthouden

Er kwam een herinnering uit mijn lange termijn geheugen naar boven. Een beetje stoffig, doch nog wel redelijk intact. ik kreeg in kleur fragmenten doorgeseind over vakanties van vroeger thuis.

Vroeger

Meestal gingen we naar Ameland, of naar de Noord-Hollandse kust. Ook werden er soms trips naar het buitenland gemaakt. Meestal Duitsland of België. Dit verbaasde mij als kind, omdat mijn vader heftige herinneringen in Duitsland had liggen. Mooi dat het hem lukte om zijn trauma niet te projecteren op het land en bevolking. De mooiste herinneringen heb ik aan Ameland. Dichtbij en toch in een geheel andere wereld. Een omgeving van plezier, zon, zee en vooral veel ruimte en vrijheid voor ons. We konden daar uitstekend onze eigen gang gaan.

Bij de buitenlandse trips met de Ford Cortina werd deze volgeladen met kampeerspullen en de (te) grote potten en pannen uit de keuken. We zaten dan urenlang op de achterbank ingeklemd tussen allerlei rammelende spullen, meegebrachte aardappelen en ingeblikt vlees.

Jarenlang gebruikte ik Ameland als ‘meetlat’ voor de verschillende vakantie bestemmingen. Meestal kon niets deze beleving evenaren. Ik associeerde Ameland en de zee met het ultieme vakantiegevoel. Stedentrips vielen daar uiteraard ver buiten.

Met mijn eigen gezin ondernamen we langere trips met tent en later vouwwagen naar vooral zuid Frankrijk. Deze vakanties werden soms afgewisseld met vliegvakanties en later met vakanties op Vlieland. Onze jongste zoon vroeg een keer hoelang we nog op het eiland bleven, voordat we weer naar ‘Nederland’ zouden gaan. Hij beleefde hier, relatief dicht bij huis, ook het ultieme vakantie gevoel.

Ontspannen

‘Hoe hou je vakantiegevoel langer vast‘, dacht ik, terwijl we onze laatste fietsdag van het rondje Nederland richting huis beleefden. Ik mijmerde dat het fijn en gezond is om tijdens de vakantie optimaal te genieten van elkaar, de vrijheid en je vooral niet te laten beïnvloeden door werk- of andere stressoren. Oftewel loslaten van wat je dagelijks bezighoudt, ook wel eens ‘opladen’ genoemd.

De meeste gebeurtenissen (gedachten) in je hoofd spelen zich te vaak af in het verleden, of in de toekomst af. Opeens verstoren ze het vakantiegevoel en het mooie beeld.

Helpend is om jezelf op zo’n moment de juiste vraag te stellen, nl ; ‘heb ik Nu een probleem’? De kracht van de gedachte op het verkeerde moment zal hiermee direct sterk verminderen, waarop er weer ruimte komt voor het relax moment. ‘Acceptatie van wat er opkomt in je hoofd en vervolgens op de juiste manier pareren’ is de strategie.

Met hernieuwde energie fiets ik verder en laat alle ingevingen tot mij doorwerken. Ik vraag mijzelf af waarom ik nog steeds gevoelig ben voor opmerkingen als ‘maandag begint het gewone leven weer’. ‘uiteindelijk heeft het allemaal met jezelf te maken’, bedenk ik. Oftewel, zoals https://boukedeboer.nl zo indringend en treffend weergaf, ‘alle, alle, maar dan ook alle perceptie is projectie. Als je dit goed begrijpt, leef je stukken prettiger voor jezelf en anderen.

De mate van ‘gewoonheid’ kan ik elke dag opnieuw weer bepalen. Sinds ik het oude gereformeerde ‘dankbaar zijn’ (vanuit schuld en het eigenlijk niet verdiend hebben) heb omgeruild voor een dankbaarheid vanuit positieve energie, is mijn leven nooit meer ‘gewoon’. Positieve dankbaarheid verhoogt je staat van bewustzijn en heeft een positieve invloed op je energielevel.

Ik weet dat als ik weer thuis ben, er mooie herinneringen liggen te wachten op wat ik nu beleef. Ik fiets nog even lekker door en probeer het geluk te vangen wat ligt tussen twee gedachten

Luistertip:Holiday in Spain, Blof en Counting Crows

Leestip; “Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen. Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen. Geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien” – Reinhold Niebuhr en Franciscus van Assisi

 

 

 

 

 

 

Op de fiets (tweede akte)

Kan het nog dieper gaan mbt je zelf gekozen uitdagingen? Ja, dat kan! Zeeland; ergens op het vlakke grijze platteland zie ik tussen mijn half dichtgeknepen oogleden, vanwege het overvloedige regenwater, in de verte een benzinestation. Een mevrouw springt snel uit de auto naar de shop, jas ter bescherming over haar hoofd geslagen.

We gebruiken het station even als ‘vluchtheuvel’. De regen spoelt uit de hemel, de krachtige wind speelt zijn eigenzinnig spel. Ik had net zo goed langdurig onder een koude douche kunnen gaan staan. Dus stappen we maar weer op de fiets.

Zeg ja tegen dat wat er is

Acceptatie van dat wat er is; een prachtig sterk middel, alleen de kou van het doorgesijpelde water doet mij wel huiveren. Ik zit op het randje van acceptatie en vind de oplossing in concentratie op de ritmische beweging van de pedalen. Het ‘kleine leed’ is alweer achter mij bij het bereiken van de indrukwekkende Brouwersdam met aan mijn linkerkant de Noordzee en rechts het Grevelingenmeer. Imposant ook door de majestueuze natuur, met als toegift het openbreken van het wolkendek richting zonnig.

Klimaat

In het museum te Ouwerkerk herdenken we de 1836 omgekomen slachtoffers van de watersnoodramp uit 1953. Ik ben mij weer even heel bewust van onze nietigheid, onze klimaat uitdagingen en de Nederlandse inventiviteit in de strijd tegen het water. Er hangt een mega grote kaart van Nederland. Deze geeft aan dat bij overstromingen tweederde van ons land zal worden overspoeld door de zee. Bij ons thuis zal twee meter water staan. De 3D beleving sla ik over, ik heb al genoeg waterbeleving.

‘Momenteel ben ik tenminste klimaat neutraal bezig’, denk ik en met een goed gevoel trap ik door richting ons eindpunt voor vandaag. Ik ben onder de indruk van al die mooie (fiets) plekken in Nederland. Zelfs tussen Almere en Lelystad is prachtige natuur, met het Markermeer links en het gebied van de Oostvaardersplassen aan de rechterkant.

De laatste zeven kilometer door Lelystad op weg naar ons hotel voelt alleen maar als een sfeerloze buitenwijk. ‘Misschien is het anders als je er woont’, denk ik, want zelf heb ik ook met veel plezier in buitenwijken te Groningen gewoond. In tegenstelling tot de drukte bij de incheck balie van het Apollo hotel, is het helemaal verlaten in het sfeerloze café restaurant op de eerste verdieping. De barman tapt een beetje stuntelig ons welverdiende biertje en verdwijnt weer. We zijn hier alleen. Ik haal nog een drankje uit de koelkast, leg het geld op de bar.

Massa toerisme

De laatste dag van een week fietsen (rondje Nederland) is aangebroken. We besluiten deze 160 km ook te ‘nailen’. Alleen een iets langere tussenstop in Giethoorn. We zijn nieuwsgierig en verwachten minder drukte nu er minder buitenlandse toeristen zijn.

Niets is minder waar. Er staan enkele ‘1,5 meter afstand houden’ borden, maar verder schuifelt een grote massa over het pad langs het kronkelende kanaaltjes gegraven water tussen alle huizen. Daarnaast een lange stoet met bootjes in de kanaaltjes. ‘Wie kijkt naar wie’, denk ik. Noodgedwongen moeten we lopen met de fiets aan de hand over het smalle looppad. Er is geen ontsnappen meer aan tot aan het eindpunt, waarna deze kermis nog kilometerslang  doorgaat in het aanbod van fluisterbootjes. Ik moet denken aan passages uit het boek ‘Hotel Europa’, van Ilja Pfeiffer. Hierin beschrijft hij het massatoerisme en geeft ook een voorbeeld over Giethoorn; ‘waarbij deze plaats overlopen wordt door de chinezen, die de inwoners op hun beurt als attractie bejegenen’.

‘Enige mildheid is op zijn plaats, want ondertussen ben ik ook een toerist geweest op een plek waar ik niet wil zijn en toch was’.

Ik geniet nog even van het fietsen, in de natuur, in deze tweede akte, op weg naar huis.

Luistertip:Bagagedrager, Spinvis

Leestip: Hotel Europa, Ilja leonard Pfeijffer