Dader en slachtoffer

Het is zondagochtend nog vroeg in de ochtend, als ik spontaan besluit om de volgende documentaire over ‘Molukkers in Nederland’ te zien. Het is de derde uit de reeks van vier. Het grijpt mij nog meer aan dan de vorige. Waarschijnlijk, omdat ik bij het moment van het zien van de treinkaping bij De Punt direct weer wordt meegenomen naar mijn Havo periode. Deze gijzeling vond plaats in de periode 23 mei tot 11 juni 1977.

Jeugd

Mijn jeugdliefde haar zus had een Molukse vriendin en als vriendengroepje troffen we elkaar geregeld bij de ouders van mijn vriendin thuis. Na de school strandde mijn relatie en daarmee ook het contact met de zus en vriendin, maar ik zie haar nog helder voor mij. In het examen jaar werd ik door onze docent Nederlands gevraagd om tijdens het grote diplomeringsfeest een gedicht of verhaal voor te dragen. Ik vond het mega spannend, doodeng en gelijktijdig ook een grote eer, dus had ik ‘ja’ gezegd. Ik bedacht een act, waarbij ik in een lange zwarte jas (cool) een gedicht op de maat van de blues zou zing – rappen. Het feest was voor de gehele school en vond plaats in een sporthal ergens in Groningen. Via de Molukse vriendin kwamen twee Molukse jongens op mijn pad en zij boden aan om mij op gitaar te begeleiden. Hun namen weet ik niet meer, wel dat ze heel aardig, vriendelijk en behulpzaam waren.

Stilte voor de storm

De gijzelingsactie was de zoveelste op een rij in de zeventiger jaren en toch spraken we er niet, of nauwelijks over. Het was een ‘ver van mijn bed show’ en ik realiseer mij hier op deze ‘grijze’ zondagochtend tientallen jaren later hoe pijnlijk, verdrietig en ingewikkeld het voor de Molukse schoolkameraden moet zijn geweest. Misschien durfden ze er niet over te praten, misschien waren ze erg teleurgesteld in ons mede klasgenoten van havo vijf. Ik weet het niet. Wel voel ik schaamte en verdriet over ‘het niet weten’ van toen en boosheid over de laksheid van de overheid. Over het in de steek laten van de vijftienduizend Knil militairen, die ‘tijdelijk’ naar Nederland werden gehaald en vervolgens aan hun lot werden overgelaten. Het beloofde land bleek niets dan ‘een luchtkasteel’. Hun status van militair werd afgepakt en ze werden in tweede Wereldoorlog (!) barakken ondergebracht en vervolgens verwaarloosd, oftewel in de steek gelaten. De ‘bom barstte’ een generatie later. Uit woede en frustratie van de 2e generatie Molukkers, die zich miskend voelden in Nederland en vonden dat de Nederlandse regering haar belofte om zich in te zetten voor een onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken had genegeerd. Zij namen het op voor hun ouders en ook voor zichzelf en toekomstige generaties.

Excuses

Nooit is er überhaupt een excuus gekomen van de Nederlandse overheid voor de wereldwijde koloniale agressie door ons volk. Dit verleden is niet iets om als Nederlander trots op te zijn. Ook is er nooit excuus aangeboden aan de Molukse gemeenschap voor het niet nakomen van de belofte voor een eigen staat. Naast de schokkende beelden van geweld door Molukkers en geweld door militairen, vond ik enkele uitspraken van geïnterviewden erg indrukwekkend in zijn duidelijkheid en analyse van dit drama;

‘Als de overheid onze ouders als knil militairen had ontvangen (ze werden bij aankomst in Nederland ontslagen) en ze een plek hadden gegeven in de Nederlandse krijgsmacht, dan was de Molukse gemeenschap waarschijnlijk langzamerhand geruisloos opgegaan in de Nederlandse samenleving’. ‘Het heeft alles met gehoord en gezien worden te maken’, dacht ik en iets verderop in de documentaire vertelde een andere geïnterviewde dat haar Nederlandse vriendin in de trein had gezeten. ‘Hier kwam een onmogelijke situatie samen; voorstander zijn van de actie en tegelijkertijd tegen omdat de slachtoffers ‘een gezicht’ hadden gekregen’. Haar vriendin zat namelijk in die trein. Het drama werd nog groter, deze vriendin haar tante was Molukse en zij behoorde uiteindelijk ook bij de dodelijke slachtoffers.

Dader en slachtoffer

Bij de gijzeling van een school ontstond er al meer en meer verdeeldheid in de Molukse gemeenschap en een grotere toename van actie moeheid. Slachtoffers werden daders en daders werden ook slachtoffer, een never ending story, zolang we elkaar niet in de ogen durven kijken, spijt betuigen, naar elkaars verhaal willen luisteren met hoofd en hart. ‘Ook Excuses aan de Molukse gemeenschap en erkenning van de RMS, hopelijk gaat dit nog komen’, hierbij mijn excuses voor het onrecht aangedaan door Nederland. Het land dat van slachtoffer ook dader werd.

Namaste 🙏

Luistertip; Unknown destination, Massadahttps://www.youtube.com/watch?v=TUyteW-_aFw

Kijktip; documentaire reeks, Molukkers in Nederland

Wandelen in Cyberspace

Langzamerhand ontstond er tijdens het afgelopen jaar een nieuwe gewoonte. Elke ochtend, loop ik een rondje rondom en door ons dorp. Eerst af en toe en gaandeweg werd het een dagelijkse goede gewoonte om even in de buitenlucht te bewegen. Wij wonen aan de rand van het dorp Westeremden en ik kwam zelden in het dorp. Nu word ik herkent en varieert het contact van een korte zwaaigroet met auto forens tot een kort praatje met andere ‘vroege vogels’ op mijn route door het dorp. De goede gewoonte wordt naarmate het thuiswerken steeds minder gaat worden verplaatst van de ochtend naar een ontspannen avondwandeling, want de buitenwereld gaat gelukkig weer meer een beroep op mij doen.

Wandelen

De voordelen van wandelen zijn legio; het is gezond voor hart en bloedvaten, de hersenen worden er erg rustig van, het werkt algeheel ontspannend, vertragend, de conditie krijgt een boost en deze lijst gaat nog wel even door. De context is ook belangrijk, want als kind vroeger ‘thuis’ vonden mijn broer en ik wandelen verschrikkelijk saai. Het werd geassocieerd met de lange saaie zondagen, waarbij we in zondags kostuum gehesen naar de kerk en weer terug wandelden. Het bijpassende vlinderstrikjes trauma heb ik nog niet helemaal verwerkt, maar dat maar even terzijde. Als mijn ouders dan des middags met het ‘briljante’ idee kwamen om nog even een wandelingetje in het plaatselijke stadspark of plantsoen te ondernemen, was het lethargische saaiheidsgevoel volledig, want wij moesten mee.

Wandelen was dus allesbehalve cool. Het werd joggen en andere sporten en gaandeweg richting volwassenheid sloop het wandelingetje er toch weer in. Op vakantie met rugzak door Europa, noord en midden Amerika en nog weer later met de kinderen ‘spannende’ ommetjes in zuid Frankrijk en andere buitenlandse bestemmingen. Al lijkt het haast een wetmatigheid dat kinderen ‘wandelen’ per definitie eerst saai vinden en pas later deze schone kunst van voortbewegen gaan waarderen. We vermeden dus het woord ‘wandelen’ en bedachten ‘hiken’ en ‘ontdekkingstocht’. Dit scheelde wel een beetje, maar niet aanzienlijk, want het bleef ‘wandelen’ en de camping met zwembad en andere vriendjes waren uiteraard veel leuker. Begrijpelijk en dus liepen er vele ouders vaak ‘kindloos’ door hun vakantieland.

Drukte

Omdat wandelen zo ontspannend is, willen we allemaal de bijbehorende natuur in een wijde omtrek voor onszelf hebben. In ieder geval op gehoor- en zicht- afstand van onder andere; hond-, kind-, gezin-, mountainbikers etc. om het rustgevoel optimaal te kunnen beleven. Dit is natuurlijk een contradictio in terminis, want met zovelen op een klein afgebakend stukje Nederland, kan het niet anders dan elkaar regelmatig tegenkomen. Nu gun ik iedereen deze gezonde rust en ruimte beweging, voor mijzelf weet ik waar ik wel en juist niet moet gaan wandelen op mooie dagen. In ieder geval niet in het weekend over het Hoornse diep langs het prachtige Hoornse meer bij Groningen. Hier wordt het verschil in interpretatie van veilig links of rechts op de smalle weg lopen pijnlijk duidelijk, als ik al slalommend alle kanten oploop om het gekrioel te kunnen ontwijken.

Hogeland/Eemsdelta

Hierbij een lofzang voor het Gebied waar ik woon, waar je nog alleen bent tijdens het 18 km vierkant slingerende ommetje door de weilanden en de incidentele tegenligger al op vele kilometers afstand wordt gespot. Deze voorspelbare groene vlakten, met hier en daar een boom is overzichtelijk, rustgevend en de vergezichten maken het moment overschouwbaar.

Saai?

Welnee, saaiheid is een ego interpretatie, een gevolg van je eigen tegengestelde verwachtingen en verlangens. En als ik meer avontuur wil, kan ik gaan berg-, kloof-, grot-, stad-, bos-, strand-, etc. wandelen.

‘Ik wandel, dus ik besta’, resumeerde ik en dacht aan mijn laatste schrikbeeld. Ik had net begrepen dat er een nieuw internet gaat komen, de zogenaamde metaverse. Een driedimensionaal surfgebied, waarbij je je eigen avatar creëert die voor jou ook naar lezingen en congressen kan gaan en daarvan verslag doet terug bij jou. Tot zover alles prima en handig.

Wandelen in Cyberspace

Maar toen hoorde ik dat de avantars ook geheel zelfstandig onderling kunnen afspreken. Ik stelde mij een pauze tijdens het congres voor, waarbij ze onderling aan het ‘koffiedrinken’ en ‘bijkletsen’ zijn. Waarover? En doen ze wel verslag hiervan aan mij? De eerste dates worden gemaakt en wat als mijn avatar een andere avantar wel heel erg leuk vind en ze samen romantische wandelingen gaan maken? Ik parkeerde deze futuristische doodlopende gedachtegang en realiseerde mij tegelijkertijd dat deze werkelijkheid misschien wel meer dichterbij is dan we ons bewust zijn.

‘Voorlopig nog maar even met beide benen op de grond blijven staan’, besloot ik en ging in realtime naar buiten. Het weiland in.

Luistertip: Cyber Space- Original mix Symbolic, WAIOhttps://www.youtube.com/watch?v=_O-atLEB9ig

Ik was hier eerst

‘Wat is het heerlijk om te ontspannen, zonder haast, stress of deadlines’, dacht ik en stond op voor mijn eerste ochtend kopje koffie in het pinksterweekend. Echte stress was al een tijd weg uit mijn leven, misschien soms nog wat te tackelen ergernissen en ongeduldigheden hier en daar. Dit is ook te danken aan inzicht, ouder- en dus milder worden en vooral ook door goed voor mijn mentale en fysieke conditie te zorgen. De wereld gaat momenteel langzamerhand weer meer open en ook de reisbranche springt erop in. Mijn aandacht ging dit weekend ongevraagd naar een reclame voor vakantie huisjes. Op zich prima om hiervoor reclame te maken, echter zat er in de beschrijving een aanbod bij, die mij trickerde en meenam naar vroegere ergernissen.

Zwembad

Elke ochtend wordt in dit resort door een medewerker van het reisbureau een handdoek, voorzien van het nummer van het bijpassende huisje, op de ligstoel bij het zwembad gelegd. Hiermee is dan een plekje bij het zwembad gegarandeerd, mocht de gast gebruik willen maken van deze faciliteit. ‘Op zich prima service toch?’, evalueerde ik met mijzelf en checkte of er nog ergens bij mij ergernissen te detecteren waren, want ik was er op z’n minst niet mee eens.

Corfu

In gedachten was ik weer op Corfu, waar we jaren geleden met de toen nog kleine kinderen vakantie vierden in een relatief klein twee verdiepingen appartementen complex, mede voorzien van een zwembad. Alles was perfect, want het zwembad was vanaf ons balkon duidelijk zichtbaar, hoorbaar en dichtbij. De jongens wilden namelijk eigenlijk alleen maar in en rond het zwembad zijn en mijn schema was toch een andere. Vanaf het balkon met ochtend schaduw en een kopje koffie, ontbijt en boek konden we de capriolen van de kinderen goed in de gaten houden en was iedereen tevreden. Na het ontbijt liep ik eens rustig naar het zwembad voor een verfrissende ochtend duik, want het was elke dag ruim boven de 30C. Het was nog erg rustig bij het zwembad en toch waren alle 24 strandstoelen al ‘bezet’. Ik had het al eerder opgemerkt, dat vroege ‘badgasten’ bij de ochtendschemering naar het zwembad liepen, (wekker gezet) om vervolgens met handdoeken en andere attributen de strandstoelen alvast te claimen. Het gebeurde vaker dat een hele ochtend er alleen handdoeken als gezelschap aanwezig waren en de bijbehorende gasten pas ergens laat in de ochtend arriveerden. Omdat ons balkon zo dicht bij het zwembad was, maakte ik er een observatie unit van. Waren stoelen verbonden met de appartementen? Was het de cultuur op dit eiland? Was het typisch Grieks? Het bleek niets van dit alles.

Relax

Egoïsme, onnadenkendheid, angst voor tekort en kopieer gedrag van de toeristen speelde vooral een rol bij ‘het handdoeken spel’. Het voelde goed om er buiten te blijven. Vooral vanaf het moment dat ik de ergernis kon ombuigen naar acceptatie, humor en spel, want wie was er echt vrij? Niet degene die zich in het prille ochtend schemerdonker haastte om een stoel te claimen bij het zwembad.

PTSS

Mijn broer vertelde dat onze vader zich ooit heftig had geërgerd aan Duitsers die kuilen op het strand groeven, om zich vervolgens dat stukje strand tijdelijk toe te eigenen. Totdat de vloed het ‘spelbord’ uiteindelijk weer schoonveegde en het strand weer opnieuw van de natuur was. Hij was een keer onredelijk hard tekeergegaan tegen een strandzand scheppende Duitse toerist daar op het amelander strand. Het speelde zich ergens in de begin jaren zestig af. Ptss, verklaarde mijn broer. Ook al was de tweede Wereldoorlog allang voorbij, hij bleef altijd een gevangene van zijn eigen oorlogstrauma’s.

Gelukkig voor hem kon hij later nog ‘stappen zetten’ en gingen we later ook op vakantie naar Duitsland.

Vrijheid

‘Ja, echte vrijheid zit in je eigen manier van denken en de kracht van mijn gedachten is eindeloos’, dacht ik ontspannen en liet de gehaaste mevrouw met een glimlach voorgaan in de rij van de AH bij kassa nummer drie.

Luistertip: trust yourself, Bob Dylanhttps://www.youtube.com/watch?v=Bt1Vfh2r-MA

Met de stroom mee

Met de stroom mee

Ik ben een bewonderaar van de singer-songwriter en woordkunstenaar Stef Bos. Dit weekend kwam er weer eens een prachtig nummer van hem voorbij. Samen met Diggy Dex bezingt hij de stroming van het leven en schildert prachtige woorden en muziek ter overdenking over de weg en koers van je leven. Er komen prachtige zinnen voorbij, zoals; ‘Ook al blijf je op de oever staan, omdat je niet meer mee wilt doen, alles gaat mee met de stroom‘ en ‘maar als je water in plaats van lucht hebt gekregen is opeens niets meer vanzelfsprekend’. Het klinkt voor mij als een ‘het komt altijd weer goed’ en ook als ‘het lot’, want soms zijn er ingrijpende gebeurtenissen die je even doen ‘stilstaan’ en doen ‘happen naar lucht’, alvorens weer verder te kunnen gaan. Ons verblijf is eindig en juist daarom is het belangrijk om alles uit het leven te halen in onze beschikbare tijd. Ik gun iedereen om zo vroeg mogelijk de kunst van voluit leven te leren, om uiteindelijk spijtloos te kunnen gaan.

Lessen in geluk

Helaas wordt op school absoluut te weinig aandacht besteed aan hoe je gelukkig kunt leven. ‘Het zou fantastisch zijn als kinderen naast een hopelijk liefdevolle opvoeding thuis, ook standaard lessen in geluk en welbevinden zouden krijgen’, dacht ik. Ik was onder de indruk van de jonge speecher Maddy Kessels. Zij hield haar speech in het programma ‘op weg naar het Lagerhuis’ over mentale weerbaarheid, over hoe de weg naar je eigen geluk te vinden. Zij hield een stevig en overtuigend pleidooi voor standaard ‘lessen in geluk’ op school. Dat is pas preventie, of om een moderner woord te gebruiken ‘amplitie’.

Generaties

Momenteel lees ik het boek ‘de fontein’ van Els van Steyn, waarin ze de metafoor van een verdiepingen fontein gebruikt om je plek in eigen familie systeem te duiden. Je ouders ‘staan’ in de bovenste bak en je kinderen onder je. Mijn ouders zijn al een tijd geleden overleden, waardoor ik naar ‘boven’ (de bovenste bak) was doorgeschoven. Bovenaan, in de rol van ‘de oudsten’ en dus behorend bij de groep die tzt als eerste aan de beurt zullen zijn om het aardse te verlaten. Ik werd mij vorige week nog eens extra bewust van de eindigheid, toen de rouwkaart van mijn tante Betsie in de brievenbus lag. Enkele maanden daarvoor was haar man (oom) Bram overleden en ik nam mij voor om voor deze zomer mijn tante op te zoeken om herinneringen aan vervlogen tijden op te halen. Ook al was er eigenlijk bijna nooit meer contact geweest nadat ik het ouderlijk huis had verlaten. Ik wilde nog graag wat horen over hun contact met mijn ouders. Op deze manier zou er even een verbintenis zijn, een lijntje naar mijn ouders via verhalen uit de eerste hand. Alsof ik ze daarmee weer even terug kon halen. Ik voelde wel urgentie, want zij was de allerlaatste. Alle ooms en tantes van beide families waren ondertussen (allang)‘vertrokken’. Blijkbaar was ik mij niet genoeg bewust geweest van de onvoorspelbaarheid van het leven, want de tijd tikte onverbiddelijk door naar dat wat komen moest.

Ik zat aan de tafel met de rouwkaart in mijn handen en besefte dat hiermee de ‘levende’ verhalen definitief tot het einde behoorden. ‘Tenminste uit die generatie’, dacht ik en besefte dat ik contact met mijn neven en nichten op kon gaan nemen…..

Luistertip: met de stroom mee, Stef Bos, Diggy Dex, Willem Philipsenhttps://www.youtube.com/watch?v=7ssKK_cdt1c

Kijktip: op weg naar het Lagerhuis, 09 mei 2021 (de beste speecher en debaters van Nederland)

Meedoen is winnen

Het was meivakantie en ik had net besloten om mijn kwakkelende zestig- plus conditie vanaf heden grondig aan te pakken. Om eerlijk te zijn was er ondertussen een noodzaak ontstaan, omdat ik mij definitief had opgegeven voor het Social Run evenement. Ook al leek september nog ver weg; ik kende mijn eigen valkuilen, waaronder uitstellen een zeer bekende strategie was. Ik herlas een eerdere eigen column, waarin ik het belang van een consequente training uitlegde. ‘Na een week rust al degeneratie van de spieren’, lees ik in deze onderwijzende column. Ruim een jaar Corona en ik constateer vier extra kilo op mijn digitale weegschaal. Het cijfer ‘86’ staat er echt. Ik zucht diep en herpak mijzelf bij een bakkie troost. ‘Een plan van aanpak moet er komen’, besloot ik. Ondertussen was ik al wel bezig om dagelijks meer kilometers te maken. Yoga, wandelen en vooral korte sprintjes om mijn lichaam meer wakker te schudden uit zijn dommelende winterslaap.

Nu kwam de training over positieve gezondheid en veranderwensen die ik gaf zeker van pas. Ik kende alle tips, valkuilen, verdringingen, beperkende en helpende gedachten om tot de juiste mindset te komen. Al is het veel makkelijker dit aan anderen te vertellen. Het ging nu alleen over mijzelf. Ik wilde mijn passie voor het lopen weer terug. Helaas was deze met het stijgen van de kilo’s en het missen van het ritme van mijn sportschool lifestylecenter Mind&Motion wat weggezakt. Ik verlangde steeds meer naar die extra stimulans van mijn coach Marit, als we op de zaterdagochtend in groepsverband ons fit fietsten tijdens de ‘spinning’ workout.

Halve marathon Vlieland

Het leek zo lang geleden. Ik dacht terug aan mijn eerste halve marathon op Vlieland. Het was prachtig weer en we stonden op het dek van de veerboot op weg naar onze vakantiebestemming. Al snel raakte ik in gesprek met een medepassagier over deze halve marathon. De man had gevraagd wat ik ging doen en hij behoorde waarschijnlijk tot de categorie mensen die eigenlijk liever zijn eigen verhaal wilde vertellen, in plaats van geïnteresseerd in gesprek te zijn met een cadans van elkaar afwisselen in luisteren en praten. Mijn ‘halve marathon’ werd heel snel gepareerd met zijn hele marathons in Berlijn, New York, Sydney en andere fantastische plekken all over the world. Ik bemerkte een discrepantie tussen zijn sportieve prestaties, versus zijn nogal omvangrijke buik. ‘Wanneer was je laatste marathon’, vroeg ik met waarschijnlijk enige stekeligheid, omdat dit gesprek een ‘eenrichtingsweg’ was. ‘Tien jaar geleden’ zei de man, keek weg en nam nogmaals een slok van zijn bier en stak een sigaret op. ‘Dan telt het niet meer’, zei ik omdat onze conversatie toch al failliet was en ik geen verbinding voelde.

Het verhaal

Dit is ondertussen alweer ruim vijftien jaar geleden. Waarschijnlijk zou ik nu wel milder zijn geweest en gevraagd hebben naar de switch van zijn lange reeks van topprestaties en zijn verandering van leefstijl. ‘Welk verhaal zou daarachter zitten’, dacht ik, want iedereen heeft zijn verhaal waarom zaken in het leven soms anders lopen. De ‘telt niet’ houding gebruik ik trouwens nog wel voor mijzelf. Mijn laatste halve marathon is alweer enkele jaren geleden en ik hanteer een ‘dit telt niet’ houding indien het te lang geleden is, om er goede sier mee te maken. Ook is dit een mooie stimulans om ervoor te gaan, vooral door het te verbinden aan een goed doel, waarbij plezier en passie de boventoon mag voeren. Want meedoen is winnen, zeggen de organisatoren Frank en Nienke van de Social Run en zo is het.

Luistertip:My Baby, Moon showerhttps://www.youtube.com/watch?v=VahEoT5nDYI

Quote; Echt luisteren naar jezelf is net zo belangrijk als luisteren naar de ander

Shine a light

Shine a light

Ik moest opnieuw denken aan de kracht van gedachten in positieve en andere zin. Vooral aan de worsteling die velen (inclusief mijzelf) vaak met onaangekondigde kritische gedachten hebben, Ze hebben de neiging om als botsautootjes heen en weer schieten. Ze bezoeken ons op de meest onverwachtse momenten en blijven ronddwalen en malen in de geest, waar ze zich het liefst willen settelen. ‘Vergelijkbaar met een gast die over je grenzen heengaat en jouw behoeften niet aanvoelt’, bedacht ik en had er enkele herinneringen bij.

Gedachtenstroom

Eerder schreef ik al over de aannames, waarden, normen, (beperkende ) overtuigingen, cultuur en over veerkracht met betrekking tot onze gedachten. Het lijkt wel alsof deze ‘interne criticus’, de ‘niet goed genoeg‘ stem het vaak ruimschoots wint van de opgewekte, blije en vrije gedachtestroom van zelfvertrouwen, lichtheid en plezier. Vaak vergeten we om even stil te staan, in stilte te luisteren naar de goede bedoeling achter de boodschap van deze ‘aandachttrekker’, want we willen het liefst zo snel mogelijk dat de bijbehorende ‘pijn’ gefikst wordt. Het aanbod van coaching-, cursus- en therapie mogelijkheden om de gedachten last te tackelen lijkt haast oneindig en dat betekent volgens mij dat het een universeel herkenbaar probleem (lees; verlangen) is. Zelfs in de dromen stopt het niet. Diep weggestopte angsten worden met soms surrealistisch beeldmateriaal in het droomlicht gezet en maken er een schimmige B film van. Gelukkig zijn er soms ook louterende inzichtgevende ‘Aha’ momenten vergezeld met prachtige beelden, tenminste als het vele verwerken een beetje geordend is.

Hulpmiddelen

We kunnen alle hulpmiddelen krachtdadig inzetten en uiteraard is dit helpend. De paradox is echter dat bij het durven toelaten van de gedachten met bijbehorende emoties, deze verminderen, of vaak verdwijnen. De gedachten zijn zich gaan aanpassen aan een ander of nieuw verhaal, waarmee je kunt dealen, ook wel eens veerkracht en zingeving genoemd. Ik vroeg mij af, waarom we vooral specialist zijn geworden in het opmerken van wat niet goed gaat in plaats van wat wel goed gaat. (Ik heb het hier niet over traumatische gebeurtenissen).

Een simpel voorbeeld; ik had onlangs de trap in huis geverfd en er was een klein spettertje van deze goudgele verf op de witte muur gekomen. Niet ingewikkeld om te raden waar mijn aandacht vooral naartoe ging. Nog eentje; ik gaf een training en dat ging goed. Er was maar één persoon die de training niet echt van toepassing vond….

Overleven

De uitleg hiervan gaat ver terug, toen we nog aan het jagen waren. Onze hersenen waren ingesteld op overleven en we werden specialisten in het detecteren van gevaar, van wat eventueel niet goed zou kunnen gaan. De reacties waren vechten, vluchten, of ‘bevriezen’, om het gevaar te tackelen. Onze ‘bedrading’ van de hersenen is dus nogal verouderd. Het ‘acute’ gevaar is nu ‘een angst voor afgang’, afwijzing, niet gehoord en gezien worden et cetera. Dit beseffen kan op zich al helpend zijn. We rijden eigenlijk in een Daf 33 op een TT circuit.

Stilte

Bij mijn ochtendritueel, een door mijzelf samengestelde hoeveelheid rek- en strek oefeningen en sinds kort aangevuld met (adem) meditatie, zoek ik ook steeds meer naar de stilte tussen twee gedachten. ‘Een mooie gedachte’, dacht ik met een berustende glimlach. Hoe beter ik voor mijzelf zorg, des te meer licht er is en kan ik ook met aandacht en focus mij tot de ander richten. ‘Shine a light’, zong ik en bedacht dat het mooi zou zijn om in contact daadwerkelijk een prachtig en helder licht op de ander te mogen schijnen, of gewoon iemand eens in het zonnetje te zetten.

Luistertip:

Have you ever seen the rain, CCR/John Fogertyhttps://www.youtube.com/watch?v=u1V8YRJnr4Q

Quote: van zorgen (maken) om, naar zorgen voor

Aangeboden: Sensibiliserende synchroniciteit

Ik kwam weer eens enkele woorden tegen, waarbij het woordenboek een hoog nuttigheidsgehalte had. ‘Sensibiliseren’ dook afgelopen week vanuit het niets op en het bleek dat de uitleg ervan nog niet zo makkelijk was. Ik had er nog nooit eerder van gehoord. De van Dale gaf aan ‘tot rede brengen‘, of ‘gevoelig maken’, mede afhankelijk van de context. ‘Communicatie is al ingewikkeld genoeg’, dacht ik, omdat iedereen redeneert vanuit zijn eigen gekleurde perceptie en het gegoochel met moeilijke woorden maakt het er niet makkelijker op. Waarschijnlijk werd hier op een vage manier bedoelt dat die ander zichzelf moest aanpassen, oftewel ‘een toontje lager moest zingen ’. Door vaag taalgebruik kun je jezelf in ieder geval lekker indekken onder een mistige deken van ‘zo heb ik het niet bedoeld’.

Serendipiteit en synchroniciteit

Alsof het zo moest zijn ‘struikelde’ ik deze week nogmaals over nog een voor mij niet alledaags woord. ‘Serendipiteit’; het beste te vertalen als het vinden van iets onverwachts en bruikbaars, terwijl je op zoek was naar iets anders. Voorbeeld; Columbus dacht dat hij in India was aangekomen, echter ‘ontdekte’ Amerika. Mijn serendipiteit momentje had ik vijf jaar geleden. Na een nacht vol avonturen en pech langs de Franse route de soleil, zat ik zuchtend en steunend in mijn klapstoeltje op onze camping langs een zuidelijk riviertje en vroeg mij af hoe ik deze aaneenrijging van belevenissen ordelijk en nog enigszins prettig leesbaar in mijn dagboek kreeg verwerkt. Opeens besefte ik dat ik mocht selecteren, fantaseren, weglaten en verdraaien, waarmee er geheel onverwachts mijn toniescolumns passie was geboren.  ‘Was het synchroniciteit, waar ik via serendipiteit op uit kwam’?, vroeg ik mij af. In beide gevallen is er niet echt een causaal verband tussen wat er gebeurt en wat zich aandient.

Betekenisvol

Wel een magisch fenomeen’, besloot ik toen ik enkele voor mij betekenisvolle en niet direct verklaarbare gebeurtenissen nogmaals de revue liet passeren. Van de lichtere variant, van het denken aan een vriend en even later belt hij, denken aan een liedje en even later speelt deze op de radio, tot aan de meest indrukwekkende gebeurtenissen. Mijn moeder had dit sterk; ze lag haar middagdutje op de bank te doen en plotseling schoot ze in paniek omhoog, waarbij ze de naam van een van haar zoons riep. Een latere reconstructie bracht aan het licht dat de desbetreffende zoon op dat moment hoog in de Italiaanse bergen aan het wandelen was en plotseling werd overvallen door een gevaarlijk dichte mist, waardoor hij even in paniek raakte. Mijn moeder had het gevoeld, ongeacht tijd en afstand.

Vakantie

We gingen op vakantie en ik bezocht nog even voor vertrek mijn oma. Bij het afscheid had ik een voorgevoel dat het de laatste keer zou zijn en nog geen week later werd ik op de vakantiebestemming ‘s nachts plotseling wakker en besefte dat mijn oma mij in mijn droom bezocht had om afscheid te nemen van mij in deze wereld. De volgende ochtend bereikte mij het nieuws van haar overlijden.

Open mind

Ik besloot om we weer meer open te stellen voor deze vorm van synchroniciteit. Carl Jung had er heel bemoedigend uitleg aan gegeven door deze vorm van telepathie onder het ‘paraplubegrip van synchroniciteit te scharen en het vooral genormaliseerd. ‘Mijn waarheid’, dacht ik en voelde krachtige energie, omdat ik wist dat ik mij hierover nooit zou laten sensibiliseren.

Luistertip: Instant Karma, John Lennonhttps://www.youtube.com/watch?v=xLy2SaSQAtA

Ver weg en dichtbij

Ik bladerde in mijn notebook door de vele opgeschreven ideeën, flarden van losse gedachten en andere invallen voor mijn columns. Hierbij moest ik onmiddellijk denken aan het ogenschijnlijk rommelige aantekenschrift van mijn moeder, die we gingen uitpluizen na haar overlijden. In deze speurtocht naar een vorm van contact met haar ‘gedachten’ vonden we een recept voor kippensoep. Ze adviseerde om gebruik te maken van ‘Maggi’ als basis en gaf persoonlijke tips waarmee de soep meer ‘eigen’ werd. Verder veel krabbels en nog een paar recepten. Ergens verscholen tussen het kippensoep recept stond ‘Mahler, Adagietto, Symphony nr. 5 ‘Mooi!’ geschreven. Waarschijnlijk had ze even snel dit willen onthouden en was het schriftje op deze pagina op dat moment voorhanden.

Verlangen

In mijn eigen ogenschijnlijk ongeordende aantekeningen zag ik ‘ver weg’ staan, zonder verdere uitleg en ik had geen idee meer waarom ik dit had opgeschreven. Was het een briljante ingeving, opgediept uit de donkere hoeken van mijn onbewuste, of was het gedicteerd vanuit frustratie om ver weg te zijn van gedoe in het hier en nu? Onze ‘ver weg’ vakantie naar Canada ging niet door, de refund nog steeds onzeker (zeg maar kansloos) en dit seizoen blijft iedereen ‘thuis’ in Nederland, waardoor er zelfs ‘dichtbij’ geen huisje meer beschikbaar is in het komend hoogseizoen. ‘Luxe problemen’, relativeerde ik met berusting, waardoor dit verlangen geen probleem meer was.

Ver weg

Op het moment van schrijven is de wens tot ‘ver weg’, in ieder geval ver weg, want het is zo’n heerlijk lome zonnige tijdloze en langzame zondag, met een speelse voorjaarszon die zich overtuigend aanbiedt. Vandaag geen afspraken. De beschutte tuin is mijn decor, van waaruit ik de dag geniet, beleef en aanschouw. Het voorjaarsgroen neemt het in rap tempo over van de winterse kale takken en struiken en ook dit jaar word ik weer blij ‘verrast’ door de snelheid en precisie van het ontluiken van de natuur. Elke keer weer komt zij met dezelfde hartstochtelijke passie en overtuiging, alsof het de eerste keer is om het groen en alle kleurenpracht te delen.

Bij mijn associaties op het thema, denk ik opeens weer aan het boek ‘de alchemist’ van Paulo Coelho. Mijn zoon ging met zijn toenmalige vriendin op vliegvakantie naar de zon en ik wou hem iets meegeven. Het werd dit boek, waarin een herdersjongen naar aanleiding van een droom de hele wereld doorreist op zoek naar zijn lotsbestemming. Uiteindelijk leert hij dat het luisteren naar je hart het belangrijkste is in je leven. Wat ver weg leek, was al die tijd dichtbij. Bij het uitzwaaien op het vliegveld hadden we al gesproken over de grote kans dat oma tijdens hun afwezigheid zou komen te overlijden. Het heeft inderdaad zo moeten zijn.

Tijd en afstand

Met de muziek van Mahler, ben ik direct weer terug bij het afscheidsritueel van mijn moeder op die warme zonnige dag in juli 2012. Herinneringen komen in een vrije val, waarbij de associaties over elkaar heen buitelen om de herinnering weer eens te mogen tonen. Ik glimlach en in de mix van weemoed, liefde respect en dankbaarheid realiseer ik mij dat herinneringen vanuit mijn hart mij dicht bij haar brengen. ‘Ongeacht tijd en afstand’, filosofeer ik en krijg heel even een glimp van het besef dat tijd en ruimte niet echt bestaan.

Luistertip: The Alan Parsons Project- Timehttps://www.youtube.com/watch?v=yiPtOVP-kec

Het geboortehuis

Wat was ik trots op mijn eerste eigen appartement gelegen op de tweede verdieping van een grote flat in de buitenwijk lewenborg te Groningen. Ik was achttien en met mijn jeugdliefde ondernam ik de eerste prille stappen op het glibberige levenspad, om een gezamenlijke toekomst op te bouwen. Dit was van korte duur. De relatie strandde na een jaar samenwonen en ik verhuisde via een woningruil constructie naar een kleinere woning dichter bij het centrum. Dit paste uitstekend bij mijn frivole studenten leven, waarin ook het verwerken van het verlies, door het vele uitgaan niet geheel in verhouding stond met studeren. Ik volgde een opleiding aan de sociale academie.

Verleden

Jaren later wilde ik deze belangrijke herinneringen live delen en tot mijn schrik was dit verleden geliquideerd. Oftewel, de flat was weg en vervangen door laagbouw, zelfs de naam ‘Toplicht’ was van de aardbodem verdwenen. ‘Ik heb hier echt gewoond’, zei ik ontdaan en met hese overslaande stem, gedicteerd door mijn ongeloof vermengd met frustratie. Ook het gebouw van de sociale academie was weggevaagd. Hier stonden nu irritant keurige eengezinswoningen in fantasieloze rijtjes opgesteld op de ooit oorspronkelijk strijdbare ‘het ligt ook aan de maatschappij’ grond. Zelfs mijn vroegere HAVO verderop was weg, niets herinnerde hier aan ‘school’, terwijl ik verdwaasd dwaalde door de glimmend nieuwe straten en pleinen van deze eenkleurige ‘Paddepoel’ nieuwbouwwijk op zoek naar sporen van het verleden. Ik begon aan mijn eigen geschiedenis te twijfelen en de deur naar het geloof in complottheorieën stond hiermee op een ‘lichtstraaltjes kier’.

Het geboortehuis

Gelukkig was er ook een andere beweging. Mijn geboortehuis bleef altijd fier overeind en de straat zou ook periodiek in mijn leven terugkomen. Ik woonde namelijk soms vlakbij mijn oude huis en enkele jaren geleden werkte ik tijdelijk op een locatie verderop in de straat, al voelde dat niet helemaal goed. Een paar maanden geleden kwamen mijn jongste zoon en schoondochter recht tegenover mijn geboortehuis te wonen. ‘Wat wil het huis mij nog vertellen’, overdacht ik en staarde naar de overkant tijdens de koffiebreak, na de te zware wasmachine naar boven te hebben getild.

Het moment

Enkele maanden later kreeg ik mijn antwoord. In een gesprekje met de vriendin van mijn oudste zoon, bleek haar zus sinds een jaar in mijn geboortehuis te wonen. Of ik een keer met haar het huis van de zus van binnen terug wilde zien, bood ze behulpzaam aan. ‘Dit was een unieke kans, om nogmaals volop het verre verleden van binnenuit te beleven, besloot ik. De afspraak werd gemaakt en ik liep in de namiddag van een ogenschijnlijk gewone doordeweekse dag de stenen trappen in het portiek naar boven. Het verstilde verlaten verleden zat diep verborgen in de muren en begon al voor binnenkomst zich in een duizelingwekkende draaikolk van herinneringen fluisterend kenbaar te maken. Bij elke zwaarstenen traptrede die ik besteeg, werden de ijle stemmen van het verleden steeds duidelijker hoorbaar. Ik was adembenemend dichtbij mijn eigen prille levensfase terug. Bij de voordeur stond nu een volwassen oudere man, ruim vijftig jaar later tegenover zijn eigen ‘kind’. Beide levens gingen synchroon hand in hand door de deur, vriendelijk begeleid door de lieve gastvrouwen van het huis. Zij ontvingen belangstellend en empathisch de flarden van mijn verhalen die ik tegen hun, of eigenlijk tegen mijn kind aan het vertellen was. Als laatste bedwong ik de smalle wentel trap naar zolder, met daarachter de deur die openzwaaide naar mijn allereerste slaapkamer.

Er kon nu niets meer misgaan, want ik werd ‘opgetild en gedragen’ naar de bovenste regionen, door twee engelen. Zij waren neergedaald aan de Bankastraat om mij dwars door mijn verleden in het nu van dit huis  te loodsen. Wat zijn jouw herinneringen aan je geboortehuis?

Luistertip; yesterday, the Beatles.https://www.youtube.com/watch?v=WSuVCyT63II

Het verjaardagscadeau

Ik had behoefte aan lichtheid en luchtigheid en realiseerde mij opeens dat ik hiermee suggereerde te moeten kiezen tussen zwaarte of lichtheid, waarmee ik één van de twee aan het wegduwen was.

Golven van de zee zijn een mooie metafoor’, bedacht ik mij, want in het dagelijks leven kom je in golfbewegingen steeds weer liefde en angst tegen. Dit zijn de emoties waar het uiteindelijk op neerkomt. In iedere situatie reageer je vanuit één van deze twee emoties. Soms word je overspoeld door emoties en soms kabbelt het. Soms is het heel erg kalm en ver weg als het eb getij en soms levendig en overvloedig dichtbij. Je hebt niet overal invloed op, de keuze die je wel hebt is hoe ermee om te gaan.

Veerkracht

Kelly McGonical verwoordde het zo mooi, tijdens haar Ted talk over veerkracht; ‘ Is what I’am doing helping or harming me’. Zij had veel aan deze ogenschijnlijk simpele vraag gehad die ze een periode als dagelijkse mantra gebruikte, tijdens haar crisis periode toen ze vijf jaar geleden haar dochter verloor ten gevolge van een auto-ongeluk. Ook had ze geleerd dat rouw en plezier tegelijkertijd naast elkaar kunnen bestaan.

Wij zijn dualistische wezens die leven in- en met dualiteit’, met als uitdaging te accepteren dat alle tegengestelde krachten bij elkaar horen’.

‘Wauw’, ik stond even versteld van mijn eigen helder geformuleerde ‘tegeltjes’ inzicht. Waarschijnlijk geholpen door de rustgevende en inspirerende omgeving waar ik op dat moment stond. Ik snoof de zoute zeelucht op en liep verder over het brede lege strand, alleen vergezeld door enkele schreeuwerige zeemeeuwen en een groepje drieteenstrandlopers, die al voedsel zoekend, wegrenden voor de aanrollende golven. Een monomane herhaling van hetzelfde gedrag.

Ik liep op mijn blote voeten langs de vloedlijn en dacht terug aan mijn verjaardag. Even voelde ik mij enigszins beschroomd door het ‘bruggetje’ van het heftige veerkracht voorbeeld en mijn dualistische gedachten ten aanzien van mijn net gepasseerde verjaardag.

Verjaardag

Een week lang hadden we mijn verjaardag gevierd en ik was blij en dankbaar voor de mooie intense vriendschappen en familiebanden. Ook sloop wederom gevoelens van nostalgie en verlies mijn hoofd en hart binnen. Weer ouder en verder verwijderd van wat ooit was, zowel in tijd alsook in intensiteit van beleving. Want Milan Kundera had gelijk, dat vergeten een vorm van sterven in je leven is. Daarbij komt ook nog dat het impliciete en expliciete geheugen soms niet goed samenwerken, waardoor herinneringen vervormen.

Verjaardagscadeau

Weer thuis viel mijn blik op de geverfde knijper in de keuken boven het aanrecht. ‘liefs’ stond er op de geschilderde knijper geschreven. Een cadeautje uit vervlogen tijden van mijn jongste zoon, waarschijnlijk uit zijn kleuterperiode met hulp van juf voor papa gemaakt.

En nu, op mijn 62e kwam er een verjaardagscadeau gedicht van mijn volwassen zoon via de app binnen. Een vorm van ‘liefs’ op een andere manier.

Over heuvels

Over dromen

En achter de horizon daarboven

Verder dan ze mij beloven

Weet ik waarheen ik ga

Met een rugzak vol verhalen

Een applaus in volle zalen

Met al mijn kameraden

Weet ik waar ik sta

Langs de rivier van het verleden

Heb ik jou en mij vergeven

Heb ik lief en leed beschreven

Met de inkt van stromend leven

Want vreugde kent geen tijd

En fouten maken maken wijs

Ik geniet alsof bevrijd

Ik vier het leven tegen elke prijs

(Niek Roerdink 16 maart 2021)

‘Dankjewel zoon’, zei ik in stilte en genoot intens van het moment.

Luistertip:

My fathers’s eyes , Eric Claptonhttps://www.youtube.com/watch?v=VfzYn344gVw