(Mijn) Amsterdam

‘Blijf zoveel mogelijk thuis’, zie ik in een ‘100 km flits’ levensgroot op het digitale billboard staan.

We draaien de ringweg van Amsterdam op. Het is zaterdagochtend en inderdaad is het rustiger op de vijfbaansweg dan ik hier gewend ben. Ik schuif het gevoel van ‘minder welkom’ met redelijk gemak terzijde, want wij hebben vandaag een missie. Onze Amsterdamse vrienden bezoeken, die we dit jaar nog niet live hebben ontmoet. In een tegemoetkoming aan de ‘verstandigheid’, besloten we het logeren te skippen, omdat bij een logeerpartij in de kleine en knusse bovenwoning de intimiteit een aanzienlijk hoger level bereikt en de 1,5 meetlat significant verwaarloosd zou gaan worden met kans op losbandigheid van de aerosolen. ‘Een jaar geleden zou ik deze uitleg nog in de hoek van de waanideeën hebben ondergebracht’, overdacht ik en nam op de A10 de afslag Schellingwoude richting Parkeerplaats. ‘Ik wil heel graag het onderwerp vooral laten rusten’, besluit ik ietwat vermoeid en tegen beter weten in. Ik neem mij voor om mijn aandacht vooral te richten op mogelijkheden ipv beperkingen. Ondertussen krijgt de auto een tijdelijk plekje op het driekwart verlaten grote buiten Parkeerterrein.

Herinneringen

Even later fietsen we vanaf het Zeeburgereiland richting centrum. Met een heerlijk vrij gevoel, mede dankzij de frisse verkwikkende buitenlucht en eigen beweging, laten we het stramme gevoel in de spieren van enkele uren autorijden achter ons. Mijn vriendin gaat ruimschoots aan kop, zij rijdt in een hogere versnelling, fungeert steeds bij kruisingen als wegwijzer en trapt door haar eigen film van herinneringen en weemoed van wat ooit was geweest, hier in haar Amsterdam uit vervlogen tijden. Ik fiets en volg, ondertussen probeer ik ook de omgeving in mij op te nemen. Deze acties tegelijkertijd doen gaat mij niet gemakkelijk af en ik zie mijn vriendin als gevolg van mijn visuele worsteling steeds op ‘nog net gezichtsafstand’ verre bochten inzwieren en zwaaien. Op sommige plekken ontmoet ik flarden van herkenning. Ondanks de relatief weinige bewegingen, proberen vooral personen op scooters zich al toeterend een weg te banen door het uitgedunde lome verkeer. Ongeduld en stress lijken hier nog steeds de boventoon te spelen.

Omgekeerd

Het is net alsof alle cafés en eettentjes zich binnenstebuiten hebben gekeerd, hun waren buiten uitgestald. Van het gesloten restaurant waar ik eerder gegeten had, neem ik een foto en vraag mijzelf gelijktijdig af wat de reden van deze ‘bezienswaardigheid manoeuvre’ van mij is. Het is een stilstaand beeld van wat even niet kan. Ik neem een foto van het Rijksmuseum. Levensgroot wordt via het billboard om online aanmelding voor de tentoonstelling gevraagd. ‘Crazy World’, van Ed van der Elsken. Ik glimlach om de titel, ‘hoe waar’, denk ik en geniet van het najaarszonnetje die ons verwarmt en meeneemt in een gevoel van najaarslichtheid.

Thuis

Ik was benieuwd naar Amsterdam in het Nu. De stad is in – en met zijn grootsheid, inclusief hoog gehalte qua toeristen attractie, even verschoven naar de gemoedelijkheid van een Provincie stad. ‘Mijn Amsterdam’, probeer ik, alleen voelt dat niet zo, oftewel het resoneert niet. ‘Misschien meer als ik vanuit het buitenland Amsterdam airport binnenkom en ik mij meer met ‘thuis’ verbonden zou voelen. ‘Het is wel onze hoofdstad’, legt mijn innerlijke stem belerend uit. ‘Mijn Amsterdam’, besluit ik vervolgens en leg ik mijn stem een klein beetje verdedigend uit, dat thuis vooral daar is waar ik mij goed voel. We koersen de namiddag in richting onze vrienden.

Luistertip: https://www.youtube.com/watch?v=OAMq8ur-DK0 Een manier om thuis te komen, Blof

Verhuizen en het rode boekje

Het is half één als we halverwege de eerste trap in het nieuwe huis zijn. We willen middels een mini pauze even op adem komen, ergens in het midden voor de irritant krappe bocht met het witte gevaarte tussen ons ingeklemd. We hadden de wasmachine voor het laatst bewaard, omdat we wisten dat het een klus, een uitdaging en een uitputtingsslag zou worden. De laatste draai naar de eerste verdieping halen we met doorzettingsvermogen, beleid en laatste krachten. Nog één trap te gaan. We besluiten ter plekke, dat dit apparaat, mede opgebouwd uit vele kilo’s beton nooit meer versleept zal worden, als het eenmaal op zijn plek staat. In gedachten ga ik terug naar mijn eigen laatste verhuizing, ondertussen alweer zes jaar geleden. Het was een prachtige zomerse dag in juli.. Na 55 jaar verliet ik uiteindelijk de stad om te transformeren van stadjer tot Hogelander. Alles was die dag in de ‘overdrive’; extreem schitterend weer en de natuur uitgebarsten in voluptueuze weelderigheid. In gezelschap van goede vrienden, inclusief daaraan gekoppelde handige taakverdelingen. Aan het eind van de middag ontstonden er ‘Italiaanse toestanden’ in onze XL tuin aan lange witgedekte tafels met verschillende pasta’s, heerlijke wijnen en zomerse lichtheid. De avond liet heel toegeeflijkheid het licht nog wat langer aan. Bij de vuurrode ondergaande zon is de pijn van het gesleep van piano, wasmachine en andere attributen allang vergeten.

Verhuizen

Door de verhuizing van het afgelopen weekend werd ik mij opnieuw weer even bewust van alle verschillende verhuisperiodes in mijn leven. Verhuizen is leuk, spannend, avontuurlijk en gelijktijdig ook stress en weemoed. ‘Ik deed de deur weer dicht en wist dat ik hiermee een periode definitief had afgesloten. Ik kijk nog een keer achterom en bedank het verleden, bedank het huis dat mij heeft ontvangen, opgevangen en heeft gedragen, een veilige plek aanbood en mijzelf liet zijn binnen de muren van mijn eigen bestaan’. Ik moest denken aan de dozen vol verleden die ondertussen al meerdere verhuizingen waren meegegaan en nooit uitgepakt. Even kwam het ‘grof vuil’ gevoel heel sterk naar boven om de dozen met inhoud naar de stort te brengen en onuitgepakt in de diepe vergetelheid van de containers te gooien. Toch besloot ik om de adviezen van opruim goeroe Marie Kondo op te volgen. ‘Je ruimt Immers niet alleen je huis op, maar ook je innerlijk zelf’.

Langs het verleden

Daarom zat ik op zondagmiddag op mijn knieën bij een knappend haardvuur mijn verleden naar boven te halen en te sorteren op wat weg moest en mocht blijven. Opeens zag ik het ‘rode boekje’ uit mijn verleden, pakte het op en werd daarmee meegenomen naar mijn verleden.

Eerste dag Klas 1 van de lagere school en we werden streng toegesproken door de juf. Ik kan mij nog goed herinneren dat ik met een mengeling van angst en ontsteltenis luisterde. Het voelde alsof de lichtheid van mijn leven definitief voorbij was. De juf zorgde in één klap voor het failliet van mijn kinderlijke enthousiasme en ontwapenende houding. Waarschijnlijk daarom stootte ik daarom per ongeluk het inktpotje om. De inkt verspreidde zich razendsnel en nam voor een deel bezit van het fonkelnieuwe rode rapportboekje. Ik kreeg geen nieuw boekje en dit ‘schandvlek rapportboekje’ heb ik de gehele lagere schoolperiode letterlijk en figuurlijk mee moeten dragen. Daarna was het in deze doos meegereisd in mijn leven, in de ‘donkere nacht’ van de nooit meer uitgepakte doos.

Zuiveren

Het was hoog tijd om definitief afscheid te nemen. Met een gepreveld ‘dank je wel‘ zag ik het boekje van schaamte langzaam in vlammen opgaan. Daarna volgden brieven uit het verleden, die met hun boodschap bij het verleden hoorden.

Het werd lichter in mijn hoofd, we hadden de tweede trap gehaald en schoven de wasmachine naar zijn plek. ‘Welkom thuis in je nieuwe huis zoon’, zei ik en we namen we welverdiende pauze.

https://www.youtube.com/watch?v=r9qc-fvA_Vc My house, lou Reed.

Een weekend onthaasten

Weekendje onthaasten

Verveling. Ik probeerde de momenten dat ik mij verveelde terug te halen. Dat was volgens mij bijna een leven lang terug. Ik herinnerde mij dat ik als kind op een zondagmiddag met mijn ouders op bezoek ging bij ‘de twee vrijgezelle tantes’. (zo werden consequent genoemd). Het was met stip de meest saaie middag ooit in mijn nog jonge leven. Op de tweede plaats stond de verplichte kerkbezoeken vroeger, waarbij de preek altijd zo oneindig lang leek. Ik had alle plafondlampen, tegels en andere attributen van het gebouw al lang geteld en nog steeds was daar nog niet het verlossende ‘amen’. Op de derde plaats stond wandelen met mijn ouders. Misschien is dat van alle tijden, dat wandelen als kind met je ouders per definitie saai is. Ik ben zelf erg veel van wandelen gaan houden. ‘Ik zal mijn kinderen eens vragen, hoe zij de wandelingen met ons vroeger hebben ervaren’, dacht ik en besloot deze vraag te onthouden. Ik was nu niet perse op zoek naar verveling, wel naar het tijdsaspect wat daarmee altijd gepaard ging, nl het gevoel van de zeeën van tijd die een oneindigheid leken te duren, waar ik met lichte weemoed naar terug verlangde.

Ameland

Ik had voor ons weekendje Ameland op het laatst een tijdschrift in mijn weekendtas gestopt en las op de boot ‘tips om je hersenen eens op een andere manier te prikkelen’. 24 beloofde bemoedigende, helpende tips op een rij om ons ook door deze ‘onvanzelfsprekende’ en lastige tijd te loodsen. Tip nr 3 om eens geblinddoekt te gaan eten sprak mij niet echt aan, ook omdat ik graag in verbinding met mijn partner wilde blijven. ‘Doe iets wat je eng vind’, had ik even helemaal geen behoefte aan. Het viel mij op dat alle tips nogal actiegericht waren en ik begon het een beetje vermoeiend te vinden. Tip nr 24 kwam nog het dichtste bij mijn wens om eens volledig te onthaasten, namelijk om een beetje rond te lopen, zonder doel en jezelf te laten verrassen tot dat wat er zou kunnen gebeuren, op mijn pad zou komen.

Onthaasten

Op de boot begon het ultieme onthaasten, want er is bij mij toch altijd een bepaalde druk om juist die ene boot te halen, ook al gaat deze elk uur en ook wil ik mij niet haasten. Ik besefte wederom deze nutteloze ‘haast’ programmering. Want wat boeit het eigenlijk om een uur te wachten? Waarschijnlijk zou juist daarmee het onthaasten al beginnen. Starend over de zee bij het kopje automatenkoffie in de hal bij de afvaart en ondertussen een beetje bladeren in het meegenomen tijdschrift terwijl we wachten op de volgende boot.

Tijd

‘Enfin, de tijd kon een weekend lang op de reservebank plaatsnemen. Alleen de winkel- en afhaaltijden van de horeca moesten globaal in de gaten gehouden worden’, bedacht ik en liet mij even meevoeren door het zachte deinen van de boot en het brommerige gebonk van de motoren.

Deze boot was momenteel zelf een metafoor voor leegte geworden. Hier zijn geen afleidingen, omdat de horeca gesloten is en de enkele medepassagiers verscholen zitten achter hun eigen afgebakende plekje met hangend stevig plastic tussen de zitplaatsen. Samen met het verplichte mondkapjes beleid word ik hiermee nog meer richting introspectie geleid.

Het strand en de zee

Even later loop ik over het brede strand langs de lege eindeloze tijdloze zee. ‘Even weg uit Nederland naar Ameland’, zoals mijn jongste zoon ooit zei. Het geluid van de golven spoelen mijn gedachten en spatten vervolgens gedragen door de wind uiteen in het goudgele strand met zijn oneindige aantallen zandkorrels. De gemiddeld dagelijkse 60000 gedachten worden door deze ritmische dans van komen en gaan teruggebracht tot een enkele overzichtelijke gedachte. Het weldadige voelen overheerst. Hier heerst de leegte, hier heerst rust, hier komen denken en voelen weer in balans. Even later zit ik in het knusse huisje in de duinen en blader verder in het tijdschrift. ‘Even gedachteloos zijn’ lees ik en ik verlang alweer naar het strand.

Luistertip: Nothing’s happening by the sea, Chris Reahttps://www.youtube.com/watch?v=M2nWTrjfZ3o

‘Ik word vast vroeg dement’

Vorige week kreeg ik een boek van een vriend. Een indringend en indrukwekkend boek. Een boek over het leven en over de dood. De schrijver Henk Blanken neemt ons met zijn boek ‘Beginnen over het einde’ mee door het politieke speelveld rondom het thema levensbeeindiging. Dit doet hij op indringende wijze, mede doordat het ook over hemzelf gaat. De vragen rondom het omgaan met ziekte, stervensbegeleiding en de dood worden openhartig besproken. Je moet het samen doen, betoogt hij.

Als je euthanasie wilt voor jezelf en je hiervoor nauwkeurig een wilsbeschikking hebt gemaakt en besproken met de huisarts, wordt deze eigenlijk zelden gebruikt bij dementie. Want als het zover zou zijn, kun je het zelf niet meer duidelijk maken dat je dit nog steeds wil. Henk pleit voor meer zeggenschap voor de naaste, die wordt gevraagd/ aangewezen. Een zware last voor de betrokkene, alleen nu samen met de huisarts.

Sterk voor en heftig tegen euthanasie komen uitgebreid en vlijmscherp in het boek aan bod. Het zinnetje ‘de dood is van jou, zadel anderen niet op met jouw dood’ blijft in mijn hoofd rondspoken. Henk heeft een sterk punt, dat door de talloze ontwikkelingen en mogelijkheden voor een langer leven, de dood ook minder van jezelf is geworden en dus met elkaar besproken dient te worden.

Uitspreken van wensen

Ik begin mij wat ongemakkelijk en triestig te voelen door het lange stilstaan bij de dood en mijn eigen angst voor dementie. Mijn moeder was altijd wat zenuwachtig en angstig; voor haar kinderen, of alles wel goed kwam etc. Gelukkig voor haar en ons was zij ook een warme, hartelijke en lieve moeder. Een tikkeltje te druk in praten, maar dat accepteerden we en konden ermee dealen. Ze was vaak haar bril en andere attributen kwijt en benoemde dan altijd als in een mantra ‘ik word vast vroeg dement’. Waarschijnlijk omdat het in de familie veel voorkwam. Het maakte mij desondanks boos, omdat ik toen als student had gelezen over de selffulfilling prophecy en bang was wat ze over zichzelf af zou kunnen roepen. Op een dag deed ze een toevoeging. Zij vroeg mij, als het inderdaad zover zou komen, of wij als kinderen haar dan naar een verpleeghuis wilden brengen. Ze vond het heel belangrijk om ons niet tot last te zijn, als het zelfstandig wonen niet meer zou gaan.

Met deze uitspraak maakte ze mij deelgenoot van haar wensen. Dit ging weliswaar niet over euthanasie, wel over haar wens om de regie bij ons te leggen. Dit heeft mij enorm geholpen; op die momenten dat ze naar huis wilde, toen ze geen huis meer had. Op die momenten dat ze wou ontsnappen uit het verpleeghuis. Op die momenten dat ze zo verdrietig en opstandig was en even zo gelukkig als wij bij haar waren. We volgden haar wil en wens die zij bij haar volle bewustzijn en verstand ooit met ons had gedeeld, toen er nog geen sprake van dementie was.

Voluit Leven

Ik realiseer mij dat in de nabije toekomst 1 op de 5 personen een vorm van dementie krijgt. We krijgen er dus allemaal dichtbij of iets verder weg mee te maken en het is nuttig om ook over je wensen met elkaar te spreken. ‘Sowieso is het nuttig om over je eigen einde met elkaar te spreken, om het vervolgens los te kunnen laten en volop en voluit te gaan Leven’, denk ik en luister nogmaals naar Tijd om te gaan leven van Stef Bos

Lhttps://www.youtube.com/watch?v=QaWFGa8uzUg Tijd om te gaan Leven Stef Bos

Leestip; Beginnen over het einde, Henk Blanken

Bushcraft light

Het is zondagmiddag als we de auto langs het zandpad bij het bos parkeren, voor de start van onze Bush craft expeditie. De wilde plannen om in het bos te overnachten zonder tent en zonder kampeerspullen, om het weekend te overleven van datgene wat de natuur ons biedt was bij nader inzien uitgesteld tot een wat vriendelijker seizoen. Ik bemerkte en observeerde al eerder mijn eigen aarzeling om in de herfst in een overlevingszak in het bos te gaan liggen, om de nacht door te komen en had de aanschaf ervan steeds uitgesteld. Ritzo de bushcraft (ervarings) deskundige reageerde gelukkig mild.

Tot mijn opluchting werd het XL bushcraft weekend met elkaar vooralsnog uitgesteld. Hiermee had ik alle tijd gekregen om mij mentaal te kunnen voorbereiden. In gedachten visualiseerde ik mijzelf alvast gewapend met rugzak, overlevingszak, handige afritsbroek met extra zakken, extra warme kleding, een veldfles water, een scherp zakmes en de vuurmaker. We mijden de gangbare paden en kiezen voor de dichte begroeiing; de zachtgroene verende plekken waar het doodstil is. Waar alleen nog de bosdieren komen en al het andere leven ongestoord zijn gang kan gaan. Voorovergebogen zoeken we naar voedsel, volgens Ritzo is er een overvloed hiervan in het bos.

Ik onderbreek mijn alerte gedachtegang even en vraag mij af of ik ook erge honger zal gaan krijgen tijdens zo’n weekend. Ondertussen krijg ik allerlei grassoorten aangeboden, die ik heel aandachtig wegkauw en doorslik. Alleen met mijn mijmerende gedachten voel ik mijzelf toch even een beetje een ‘verwend kind’ . Gelukkig kent niemand deze gedachten.

Gorges du Verdon

Ooit had ik een overlevingstocht ervaring in zuid Frankrijk opgedaan. Met z’n drieën daalden we, zwaar bepakt (inclusief tent en matje), af richting bodem van deze majestueuze kloof. Langs de rivier zouden we drie dagen en nachten overleven op onze trektocht, om aan de andere kant weer naar boven te klimmen. We hadden genoeg eten bij ons, inclusief borrels voor happy hour, kaasjes en worst voor bij de borrel en koeken voor bij de koffie en chocola voor de after koffie en.. misschien nog wat reserve chocoladerepen. Na een week had ik het bewijs dat inspannend bewegen niet genoeg is voor een mooie leefstijl balans. Ik was minstens drie kg aangekomen.

Paddo’s

Het is zondagmiddag als we bij een waterig voorzichtig herfst zonnetje de auto verlaten. Vanaf het zandpad lopen we via de greppel het ongemarkeerde bos in. Na een uur rondstruinen en het afsnijden van de eetbare paddenstoelen voor onze avondmaaltijd, check ik toch even mijn ‘Gezondheidsapp’. 850 stappen geeft deze aan. Ik realiseer mij de zinloosheid van mijn actie en stop de telefoon gauw weer weg. Alhoewel; ik kan hier prachtige foto’s maken en probeer deze verstilling te vangen op dit multitask apparaat. Paddo’s; er bestaat een grote verscheidenheid aan soorten en Ritzo onderscheidt de giftige, hallucinatoire en eetbare, die in ons mandje verdwijnen. ‘Waar je aandacht naar uitgaat groeit’, denk ik want we zien steeds meer bijzondere plekken, tenminste als Ritzo ons erop wijst. Hij vertelt ons waar herten, reeën, vossen en andere diersoorten de nacht hebben doorgebracht en wijst ons hun ‘snelweg’ aan.

Vertragen

Op een gegeven moment vraagt Leonie mij wat mijn relatie met de natuur is. Ik begrijp haar vraag, mijn aandachtsspanne om voorovergebogen bij paddenstoelen te staan is blijkbaar opvallend kort(er). Ik ben nog vooral geconditioneerd met doorlopen en afstanden afleggen. Ik word mij bewust van mijn ‘haast’ en ga daarmee al vertragen. Ik krijg deze middag een diep respect voor de natuur en wat zij ons allemaal te bieden heeft.

Passende wijnen

Op weg naar huis overdenk ik welke wijn zou passen bij onze meegebrachte paddenstoelen met pasta. Haast automatisch check ik mijn Gezondheidsapp en zie toch nog 10.344 stappen staan.

Luistertip: Mother Earth, Neil Young

Check it out: htps://ritzotencate.com/

Luistertip Mother earth Neil Young:https://m.youtube.com/watch?v=t7hTATM4i_8

Wie ben ik Wie ben Jij

In 2015 kwam ‘In Utero’ uit. Deze genomineerde documentaire, neemt ons mee via intieme beelden naar het ongeboren menselijk leven. Het gaat over negen maanden in de baarmoeder en de enorme impact daarvan op ons verdere leven.

Er volgen meerdere gesprekken met deskundigen over het leven van de foetus in de baarmoeder. We wisten uiteraard allang dat het welzijn van de moeder ook van invloed is op de gezondheid van het mensje dat geboren gaat worden. Wat we nu ook wetenschappelijk bewezen weten, is dat de omstandigheden van de foetus een blueprint is voor de rest van z’n leven. De ongeborene krijgt namelijk ook alle gevoelens uit genoemde periode van de moeder mee.

Indrukwekkend vond ik het verhaal van een moeder die in lichte paniek de dokter belde, omdat haar baby’tje zoveel huilde. De dokter antwoordde dat hij weliswaar zou komen, echter benoemde hij haar ook dat momenteel alle Joodse baby’s huilden. Het speelde zich af tijdens de tweede Wereldoorlog ten tijde van de joden vervolging. ..

Ik staarde naar de aftiteling en vroeg mij even af, wat ik van de documentaire vond. Er was voor mij niets nieuws, echter voelde ik het des te meer. Het kwam zogezegd ‘binnen’.

Conditionering

Ik dacht aan mijn eigen opvoeding en conditionering, hoe ik als kind gedrag, reacties overtuigingen en gewoontes had overgenomen van mijn ouders. Hoe ik gaandeweg mij daarvan bewust was geworden en keuzes had gemaakt ten aanzien van wat helpend en niet helpend was voor mijn eigen leven en het had teruggegeven daar waar het hoorde. Ik besefte nu nog dieper dat je vrij maken van wat niet bij je hoort, teruggaat tot voor de geboorte. ‘Is die blueprint’ beïnvloedbaar’, vroeg ik mijzelf retorisch. Wie ben ik zonder de sterke beïnvloeding van niet helpende emoties en gevoelens van mijn moeder ten tijde van de zwangerschap, zonder de familie overtuigingen, waarden en normen? Ik begon steeds meer te begrijpen wat bedoelt werd met het ‘afpellen van lagen om bij je werkelijke kern te komen’ ‘Een mooie missie’, dacht ik om te ontdekken wie je uiteindelijk bent. Want we zijn nl ook nog eens niet onze gedachten. Wat blijft erover?

Dialogiseren

De Amerikaanse schrijfster en regisseur Katheen Man Gyllenhaal, adviseerde om deze documentaire vooral met elkaar te gaan zien, om het gesprek op gang te brengen over hoe we gevormd worden, wie we zijn en waarom we zijn wie we zijn. Opeens dacht ik even aan mijn buurman, die voor mij een toetssteen is met betrekking tot ‘moeilijk doen’ en leesbaarheid van mijn columns voor de nuchtere medemens en kwam hiermee op onderstaande aanvulling;

Leeswijzer: Ga deze documentaire zien als je in de stemming bent om te filosoferen, als je wilt vertragen, als je wilt reflecteren en met elkaar wil dialogiseren over het mysterie van het leven en lees deze column nogmaals voor een diepere impact.

Luistertip: to Zion, Lauryn Hillhttps://m.youtube.com/watch?v=1sQjh261rU8&list=RD1sQjh261rU8&start_radio=1

Onaandachtzaamheid

In de steile bergachtige omgeving, doorsneden door zwierig zware haarspeldbochten was het druk met auto’s, wandelaars en fietsers. Ik reed de auto en onszelf naar het vakantie dorpje verderop in het dal. Behalve het overweldigende zware zomerse groen had ik nog bijna niets van de, volgens mijn partner, prachtige omgeving in mij op kunnen nemen. Dit noemen we gefocust zijn op dat wat prioriteit, in dit geval veiligheid, nodig heeft. De geuren van het dennenbos en de frisse ochtendlucht mistflarden, na de verkwikkende regenbui kwamen wel rechtstreeks door het halfopen zijraam bij mij binnen.

Selective attention test

Veel vaker gaat het niet opmerken van ‘dat wat er ook is’ onbewust. Je ziet nl. alleen datgene waar je interesse naar uit gaat. Het heeft alles te maken met mindset. Afgelopen week herinnerde ik mij opeens weer de selective attention test, waarin de kijker gevraagd werd om te tellen hoe vaak het ‘ ‘witte T-shirt team’ (tegen het zwarte T-shirt team) de bal naar elkaar overspeelde op het basketbalveld. De meerderheid had niet gezien dat er tijdens de wedstrijd een mens in gorillapak rustig door het speelveld naar de overkant liep. Ik bekeek het filmpje nogmaals en kon mij haast niet voorstellen dat je dit kon missen. ‘Behalve als je de opdracht niet geconcentreerd uitvoert en een beetje verveeld nonchalant naar het scherm staart’, gokte ik. Licht verontrust vroeg ik mij af of deze houding dan behulpzaam kon zijn richting opmerkzaamheid? Dit onderzoek laat echter goed onze beperkte perceptie zien. Richten we onze volle aandacht op het één, dan zien we iets anders over het hoofd. Ik zie alleen datgene wat in mijn wereldbeeld past.

Aandachtzaamheid

‘Ik zou wel net zo alert als James Bond 007 willen worden’, dacht ik. Deze geheim agent ziet altijd alles en gebruikt alle zintuigen en intuïtie bijna feilloos. Eén van zijn geheimen is het hebben van een perifere blik en dat kun je oefenen, dacht ik hoopvol. Een ander hulpmiddel is je bewust te zijn van je beperkingen. Daardoor ga je juist meer zien, horen, voelen en ruiken. Of zou het stoppen van het hebben van interesses ook helpen om meer op te merken? Ook niet echt een bemoedigende gedachte, vond ik, want daarmee zou überhaupt je interesse in wat dan ook verdwijnen en dus ook je interesse om meer op te merken, analyseerde ik.

Ik reed het erf van de buren op en stapte uit de auto. De vriend kwam eraan lopen en zei: ‘hé, je auto mist rechtsvoor een wieldop’. Ik zuchtte, toch nog meer oefenen met die perifere blik, werken aan aandachtzaamheid.

Luistertip: James Bond Theme

Actie: Lief zijn voor elkaar

Uiteindelijk was de inschrijving met startnummers voor de uitgestelde wielertocht ‘Limburgs mooiste’ bij ons met de post gearriveerd. Blijkbaar was er iets in de logistiek misgegaan. Voorstelbaar, want deze jaarlijkse mega toertocht was verplaatst van zowel locatie en datum, nl.van voorjaar tot herfst.‘In ieder geval mooi dat dit evenement alsnog aangepast door kan gaan’, dacht ik. Al was bij de laatste briefing besloten dat fietsers uit Noord en Zuid-Holland niet het traject door Duitsland mochten fietsen, ivm het woonachtig zijn in een Corona risicogebied. Ik las de reglementen van de organisatie door en mijn blik gleed langs huishoudelijke regels; ook bananenschillen mochten niet in de vrije natuur worden gegooid. Ik googelde hierover en leerde tot mijn verbazing dat de afbraak van een bananen- of sinaasappelschil wel tot twee jaar kan duren. ‘Ok, niet meer in de bosjes gooien’, besloot ik plechtig.

Dutch mountains

Bij de omgangsregels las ik ‘vermijd drukte’. ‘Alweer een paradox’, mompelde ik, want er werden 15000 deelnemers verwacht.

Ik bleek mij een 0 te hebben vergist. Wij behoorden tot de uitverkorenen, slechts 1500 fietsers mochten meedoen. Een minder positieve uitleg zou zijn dat er weinig belangstelling was voor het alternatief om te fietsen op de grens van Noord Limburg en Brabant, in plaats van door de weelderig voluptueuze en afwisselende natuur, inclusief heuvels, van zuid Limburg. Geen Dutch mountains dit keer.

Binnen ons groepje had iedereen zijn eigen tempo. Het gevolg hiervan was dat ik hele lange stukken alleen overbrugde. Het was rustig en stil en soms een beetje saai. Ik had alle tijd om te mijmeren. Mijn gedachten gaan tijdens het fietsen altijd alle kanten op, brokstukken van ideeën, verleden, heden en toekomst rijden met mij mee. Hieronder de highlights van deze gemiddeld 70.000 dagelijkse gedachten.

Goede doelen en bewustwording

We hadden net de week van de vitaliteit gehad, gefietst tegen kanker en Parkinson, wereld alzheimer dag gehad en voor destigmatisering gelopen.

De week van de dieren zat er aan te komen. Mijn vriendin had de collectebus van de dierenbescherming alweer in huis. Komende week is het de week tegen eenzaamheid. ‘Aandacht hiervoor is ook focking hard nodig’, dacht ik gedreven, want we hebben gezamenlijk onze maatschappij steeds individualistischer en egoïstischer gemaakt. Oftewel, we hebben een puinhoop gecreëerd. Meer dan 1 miljoen mensen in Nederland voelen zich erg eenzaam en 1 op de drie kent emotionele en of sociale eenzaamheid. ‘Hoogste tijd voor een liefdes offensief’,vond ik en trapte even stevig door om snel voorbij de stank van de mega varkensstallen te fietsen, alsof deze een metafoor was voor de rotzooi (lees maatschappij) die we bedacht hadden.

‘Alweer oktober’, automatisch associeerde ik deze maand met ‘stoptober’, de maand om met roken te stoppen. Onwillekeurig dacht ik aan mijn eigen ervaringen met eenzaamheid. Het was voor mij toentertijd lastig om op dat moment ook het roken te laten.

Ik herinnerde dat vooral het hebben van enkele goede vrienden en familie heel helpend was om de moeilijke periode door te komen.

Kwartaal van lief zijn voor elkaar

‘Lief zijn voor elkaar is de sleutel’, dacht ik en besloot dat ik hierbij officieel het startschot gaf voor ‘het kwartaal (oktober tm december) van lief zijn voor elkaar’. Een mooie lange actie, waarin we veel kunnen oefenen met lief zijn voor elkaar.

Ik sloeg de laatste bocht om en reed onder de finish boog voor mijn goed gevoel roes.

Luistertip: Lief zijn, All Starshttp://lief zijn, all stars

Gaan we doen

De paradox van de Socialrun

Meedoen is winnen

Afgelopen weekend mocht ik met enkele collega’s het alternatief voor de sportieve non-stop Socialrun mee ondersteunen. Normaal gesproken zouden er bij de Start/Finish boog doorloop minimaal 25 teams, met honderden deelnemers opeenvolgend lopen, pauzeren en zich weer herpakken voor het volgende te overbruggen traject. In gedachten liet ik de gezellige georganiseerde chaos en drukte van de vorige keren als een film aan mij voorbij komen. Dit keer was het stil bij de start. Tenminste zo leek het. Want ieder half uur brachten we een digitale enthousiaste live verbinding tot stand, om sportievelingen

het bemoedigende startschot te geven voor de sportieve bijdrage aan de 36 uur ‘ketting’. Voor verbinding, voor het onder de aandacht brengen van stigma, voor een inclusieve maatschappij en om uiteraard even lekker te bewegen in de buitenlucht. De estafette kon overal plaatsvinden, met als gevolg dat het op het terrein rondom de start rustig was. Af en toe kwam er een deelnemer live bij onze uit ballonnen opgetrokken startboog en werd door ons luidkeels aangemoedigd. De stilte nam het elke keer weer over. Alsof het ons er steeds weer nadrukkelijk eraan herinnerde dat het toch anders was.

De goed gevoel boog

Er gebeurde ook daadwerkelijk iets anders, daar bij die boog. Alle toevallige voorbijgangers werden spontaan door ons aangemoedigd om vooral over de rode loper en onder de boog door te lopen, of te fietsen in plaats van er vanuit bescheidenheid langs te gaan. Zo ontstond de ‘goed gevoel boog’. Iedereen die eronderdoor ‘durfde’ werd getrakteerd op een welgemeend enthousiast applaus, gecombineerd met aanmoedigingsgeluiden. En dit werkte, het gaf voor iedereen een ‘moment of Fame’, een geluksmomentje.

Freestyle breakdance

De oude man liep na onze aanmoediging schuifelend met zijn rollator en begeleidster over de rode loper richting Start/ finish boog. Bij het moment suprême barste ons applaus los en ineens veranderde hij even in diegene die hij blijkbaar ooit was geweest. De rollator werd los gelaten en een moment waren wij getuige van een lenige freestyle breakdance performance van enkele seconden. De vooruit geduwde rollator werd weer terug omklemt en alsof er niets gebeurd was schuifelde de man weer verder. Alleen, Ik had zijn glimlach en een deel van ‘een verhaal’ gezien. De boog leerde ons over het geven van complimenten, over interesse, inclusie, contact en oprechte aandacht geven. Ook leerde de boog ons om de juiste vragen te stellen.

De paradox

Sommigen wilden vooral juist niet onder de boog, omdat wij dat vanuit ons enthousiasme te nadrukkelijk vroegen. ‘Was het een paradoxale opdracht?’, vroeg ik mijzelf af. Ik vroeg de beveiliger namelijk nadrukkelijk om er juist omheen te fietsen, in de hoop dat ze er dan wel onderdoor zou fietsen. Ze had mij namelijk eerder die morgen met een grote glimlach toevertrouwd, juist tegenovergesteld te reageren bij opdrachten. Ik vond paradoxen altijd al moeilijk, beter: nog niet zo makkelijk. Google vertelde mij dat een paradox een tegenstrijdige conclusie is, die niettemin ontstaat als gevolg van een correcte redenatie binnen een correcte vooronderstelling. ‘Wees nu even spontaan ‘, vond ik een mooi voorbeeld van een paradox, omdat je hiermee iemand de kans ontnam om hierop nog spontaan te reageren. Maar de beveiliger had nog wel een keuze. In ieder geval had het de beveiliger en ons weer even bewust gemaakt van onze eigen communicatie en de respons op je eigen communicatie. Het was een fantastische beleving, daar op het terrein van Dennenoord. ‘laten we vooral doorgaan met contact maken’, dacht ik en zong mee met het nummer van Lauren Hill, everything is everything.

Luistertip: Feeling Good, Faithlesshttps://m.youtube.com/watch?v=YquiHDsH4Mk

Eerste hulp bij psychische problemen

Ik had besloten om mee te doen met de (train de trainer) cursus MHFA (Mental Health First Aid) om te worden opgeleid als trainer. Het doel van MHFA is om kennis te vergroten, stigma tegen te gaan en handelingsverlegenheid te laten afnemen in de omgang met mensen met psychische problemen. Omdat de training in Eindhoven op het terrein van de GGz Eindhoven werd gegeven, was ik de avond ervoor al in de BenB op het bosrijke terrein ingetrokken. Deze BenB is een prachtig voorbeeld om de maatschappij op een min of meer achter bomen verscholen psychiatrisch ziekenhuis terrein binnen te halen. ‘Een fantastisch initiatief’, dacht ik en gaf mijn weekendtas met kleding een plekje tussen de wastafel en het mini overzichtelijke tafeltje in mijn tijdelijk onderkomen. Ik was er klaar voor om een week lang mij te laten onderdompelen in informatie vergaren, oefeningen doen en zelf een (oefen) presentatie te gaan geven voor de groep aspirant trainers.

Stigma

Ik dacht aan mijn eigen oordelen, mijn eigen stigma’s, mijn eigen ongemak bij ‘vreemd’ gedrag op straat. ‘Bewustwording en eerlijkheid hieromtrent is al een mega mooie stap’, dacht ik. Daarmee kun je ze tackelen en keuzes maken. Om er iets mee te doen, om op iemand af te stappen om te vragen hoe het gaat en om te ondersteunen (en/of te verwijzen) waar nodig. ‘Niets doen voor je medemens in nood is zielig’, had Ali B in een interview provocerend bedoeld gezegd en raakt daarmee de kern van onze uit de hand gelopen individualistische en egocentrische maatschappij, waarbij eenzaamheid een mega groot probleem is geworden.

Socialrun

In gedachten was ik weer bij de Socialrun, een non-stop estafetteloop van ruim 555 km in 48 uur met als doel bespreekbaarheid en begrip rondom psychische aandoeningen te stimuleren. Twee jaar geleden had ik hieraan meegedaan en zag mijzelf weer rennen over de Afsluitdijk. Duizenden mensen uit heel Nederland deden mee en brachten hiermee Stigma onder de aandacht. Ik had de nacht ervoor zonder slaap doorgelopen en tijdens de schemering van de volgende avond liep ik nogal euforisch tussen Waddenzee en IJsselmeer. Ik vond alles en iedereen even prachtig en mooi. De overuren draaiende geluksstofjes dopamine, serotonine, oxytocine en endorfine bepaalden mijn staat van zijn en zorgden ervoor dat ik een diepe verbondenheid voelde met iedereen. Ik hoopte dat ik dit gevoel van intense verbondenheid ook kon vasthouden in mijn dagelijks leven. Niet persé op deze extreme hoogte, wel om te beseffen dat zingeving vooral in het contact met de ander ontstaat.

De MHFA training maakte mij nogmaals scherp bewust dat er nog veel handelingsverlegenheid is, als het gaat over het ongevraagd afstappen op een medemens met wie het niet goed gaat. Vooral als er sprake is van verwardheid, depressie, teveel middelengebruik of suïcide gedachten. Het vraagt lef en het durven tonen van je eigen kwetsbaarheid om de ‘EHBOer’ op psychisch gebied te willen zijn.

De trainers Suzan en Nicole loodsten ons op een speelse, respectvolle en gedegen wijze door het evidence based vijf dagen durende programma. Naast het (weer )opdoen van kennis, het aanleren van didactische vaardigheden, liep als een rode draad je eigen kwetsbaarheid. Want durf je zelf wel je onzekerheid te benoemen? Ik werd mij opnieuw zeer bewust van het belang van dit voorbeeldgedrag. En ja, ik kwam mijzelf ook even tegen, met vragen en onzekerheden of ik alles nog wel goed kon onthouden en plannen van alle onderdelen die nodig zijn voor het geven van deze training. Na een week reed ik het terrein weer af. Moe en ook voldaan van alle indrukken. ‘Wat een fantastische missie’, dacht ik en voelde opwinding dat ik hieraan een bijdrage mag leveren. Op de snelweg richting huis overdacht ik het gegeven dat je iemand anders niet kan ‘zien’ behalve het verhaal wat je over de ander maakt. Hoe vaak is dat een oordeel, slordige aanname of stigma? Dus, des te belangrijkere om te blijven informeren of jouw ‘verhaal’ over de ander wel klopt.

Ik zette de volumeknop bij het nummer Soldier of love van Sade wat harder en reed de avond in.