(Glim) Lach

Het is zondag en ik luister naar een (Podcast) gesprek tussen spreker en schrijver Michael Pilarczyc en schrijver en arts Deepak Chopra. Het gaat over het scheppen en ervaren van overvloed in je leven, over hoe je dat kan doen. Een groot deel van deze in Engels gesproken conversatie gaat verloren in het lawaai van mijn zondagse schuur-  en verfklus, een uitdaging die ik al te lang had uitgesteld. Ik ben ervan overtuigd dat je toch wel precies datgene hoort wat belangrijk voor je is. 

Glimlachen

Een fragment blijft bij mij ‘hangen’. Deepak vertelt dat het hem opvalt dat politici bijna nooit glimlachen. ‘Poor people, when you never smile or having fun’, zegt hij. Ik leg mijn kwast neer en vraag mij een beetje ongemakkelijk af wanneer ik voor het laatst echt heb gelachen, of op z’n minst een glimlach had. Momenteel heb ik namelijk een paar lastige uitdagingen, waardoor de lach wat op de achtergrond raakt. Als test leg ik In gedachten mijn afgelopen week langs de (glim) lach meetlat. 

Benjamin

Ik zat vorige week bij mijn kleinzoon Benjamin op de grond in de woonkamer en moest glimlachen om zijn intens plezier met cadeaupapier. Deze was nog interessanter dan het cadeautje zelf. Ik werd blij van dit ontroerend mooie tafereel van creativiteit, zijn ontdekkingstocht en avontuur.

Onlangs had ik een professionele Rode coaster mengpaneel gekocht voor mijn podcast hobby. Er zitten allerlei knoppen op voor het eventueel toevoegen van extra geluiden, zoals bijvoorbeeld een enthousiast applaus en een hyper lachend publiek. Niet te gebruiken dus voor mijn gesprekken als ik mijn gast en onze conversatie serieus wil nemen. ‘Alhoewel, misschien is een applaus op het juiste moment wel een respectvolle toevoeging op de inhoud’, bedenk ik mij. Vorige week zat ik in mijn eentje thuis alle apparatuur voor het volgende gesprek te testen. De microfoons staan op ‘open’ en ik druk de record toets in. Ik spreek zo in mijn uppie een erg flauwe mop uit de reeks ‘komt een man bij de dokter’ in en… voeg het lachsalvo toe.  Ik moet hartelijk lachen, vooral om de bizarre mogelijkheden van deze lachsalvo knop en de situatie van de man die in zijn eentje om zijn eigen grap zit te grinniken. 

‘Het valt gelukkig nog mee’, denk ik opgelucht. Alleen, als ik heel eerlijk ben, blijft de laatste weken het ongedwongen lachen met vrienden, met familie, met mijn partner wat op de achtergrond. Het is even een confronterend ‘in de spiegel kijken’ moment. Ik verwacht ook weer niet dat ik mijzelf opleg om dagelijks verplichte lachsalvo’s, slappe lach aanvallen of ander frivoliteiten in een periode die even wat minder makkelijk is te moeten ervaren. ‘Maar wel meer aandacht voor de glimlach’, besluit ik, met een glimlach.

Ik neem mij voor om bewust meer dankbaarheid te gaan uitspreken, want daarin schuilt de glimlach en vertedering, compassie en de relativering. Deze week maar weer langs mijn kinderen en mijn kleinzoon van alweer bijna 1 jaar. Alleen de gedachte hieraan levert al een grote glimlach bij mij op.

Everything’s gonna be Allright, Sweetboxhttps://www.youtube.com/watch?v=rzTT5M8zBu4

Creativiteit stimuleren

Deze maand doe ik mee met een mooie uitdaging via de Insight timer meditatie app. Dit is een gratis programma met als doel om meer balans in je leven te ervaren. Je hebt keuze uit begeleide meditaties, lekker gaan ontspannen op meditatieve muziek, of begeleide ademhaling sessies te ervaren.

De ‘building healthy habits challenge’ is dit keer een maand lang, elke dag (voor mij is de vroege ochtend ideaal) met een korte ontspannen oefening van maximaal 15 minuten mee te doen. Je ervaart welke oefening en ook belangrijk, welke stem voor jou het beste werkt. Als je dat wilt, kun je er vervolgens een dagelijkse routine van gaan maken. Deze week kwam er voor mij een extra bijzondere mooie oefening voorbij. Een meditatie om creativiteit te stimuleren. ‘Dat wil ik wel’, dacht ik enthousiast. Een advies hield mij extra bezig, nl fantaseer een relatie met ‘creativiteit’, bijvoorbeeld een persoon, een dier, of een voorwerp. ‘Op zich al creatief bedacht’, constateerde ik.

Droom

Spontaan kwam er weer een herinnering terug aan mijzelf als klein jongetje. Ik lag soms uren met mijn fantasie vriendje te kletsen. Hij was er altijd voor mij, zomaar of als ik hem nodig had. Tijdens mijn meditatie vroeg ik vervolgens aan ‘mijn creativiteit’ om een vorm aan te nemen. En voila daar verscheen het in de vorm van een persoon. Een van de adviezen is om in stilte en dankbaarheid te gaan luisteren. Ik val in slaap en in mijn droom verschijnt zij. Stille pure heldere kracht, ogenschijnlijk fragiel en rank. Ze is altijd bereid tot het schenken van creativiteit als ik mij ervoor open stel en niets willen helpt echt. Zij is een deel van mij besef ik in de droom. Ik word midden in de nacht wakker en schrijf dit gedicht:

Luister naar je hart, dwars door alle donkere stoffige lagen. Tegen het beter weten in. Langs koudwatervrees, het zoeken. De drukte en haast, de ‘ik weet het niet’, twijfels en de ‘laat maar’s’.

Luister naar je hart, dwars door alle onzekerheid en angsten. De schrik van gister en vrees voor morgen. De terugtrek beweging, het op je schreden terugkeren, verdwijnen in een klein hoekje, het lijdzaam laten lijden.

Luister naar je hart, dwars door de woede. De onredelijkheid en de fucking blablablabla. Het stampvoeten en het nog beter weten. De stem ‘van nou nou’ en ‘daar vind ik wel wat van’ tot bijtende ergernissen, verbolgenheid, vergramd, versteend, verstoord, verbeten.

Er is maar één weg te gaan;

Luister naar je hart, dwars door de peilloze leegte, de uitzichtloosheid, het zwarte gat en met het einde toch al in zicht. Tot in de inktzwarte peilloze diepte, het neerslaan, de norse zwijgzaamheid, het juk van slaafse gehoorzaamheid. Moegestreden, uitgeput stil te staan op het kruispunt van kansen, met linksaf ‘niet waard zijn’ en rechtsaf ‘er niet toe doen’, de terugweg is het giftige vergelijken.

Luister naar je hart In liefde , dankbaarheid met moed en vrees te vuur en te zwaard 

Luister naar je hart, met hartstocht, onverschrokken zachtheid, met milde strelingen van helder wit licht.

Luister naar je hart, met trillende vingers knikkende knieën, steen in je maag en met moedige overgave.

Zeg ik 

Luister vanuit je hart

Luister meer vanuit je hart 

Luister vanuit je hart

Luister jij vanuit je hart?

Luistertip: tip van de sluier, Boudewijn de Groothttps://www.youtube.com/watch?v=40wt7GtQMzs 

Dansen

Plezier in dansen heb ik al zo lang als ik mij kan herinneren. Daarnaast ben ik een groot muziekliefhebber en in deze combinatie resoneert mijn lichaam graag mee. Soms met emoties omdat het mij raakt, soms met verstilling, troost, soms in een zacht wiegende meditatie trance, soms met carnavaleske lol, maar meestal in een soort van vrije eigen swingende intuïtieve vorm van bewegen. ‘Swingen’, heet het. Het volgen van de richting die mijn lichaam op wil gaan bij het horen van de klanken. Tenminste, als ik mijn interne stem (vaak de interne criticus) kan loslaten, of op z’n minst zachter zetten.

Dansles

Ooit besloten mijn eerste jeugdvriendin en ik om dansles te nemen. Dit was op advies van haar ouders. Ze legden uit dat aangeleerde danspasjes heel handig zouden zijn bij bruiloften en partijen. Zelf had ik het voorbeeld van een mislukte, of misschien milder verwoord, half gelukte poging van mijn ouders om ook enkele handige danspasjes bij de dansschool te leren. Een paar keer zag ik mijn ouders in de huiskamer geconcentreerd oefenen op muziek van Nico Haak. Zijn nummer ‘foxie foxtrot’(1975) schalde via grammofoon de huiskamer in. Na een paar keer was het oefenen plotseling weer voorbij.

Ik weet niet wat de reden was, maar kon hier wel een inschatting van maken. Door het ontbreken van enig maat-ritme gevoel, ging mijn vader vooral ‘in zijn hoofd’ en telde te luid alle bijbehorende danspasjes. Zelf was ik opgelucht dat het irritant ‘niets aan de hand’ nummer foxie foxtrot ook weer in de platenkast verdween. Helaas bleef het lied nog tijden ongewild in mijn hoofd hangen. En nog steeds moet ik hiermee voorzichtig zijn. Na twee danslessen had ik het ook wel gezien. Vooral de strakke keurslijf sprak mij totaal niet aan. Ook waren er te weinig ‘heren’, waardoor ik regelmatig werd afgetikt om mijn vriendin tijden de les ‘uit te lenen’. Volgens mijn herinnering vond zij dat ook super irritant, waardoor we de lessen afbraken.

Op de middelbare school werden de klassenavonden en zolderfeestjes populair. Ik nam mijn platenspeler en koffer met lp’s en singles vaak mee naar deze feestjes.Naast de versnaperingen was het dansen vooral populair. En dan bedoel ik vooral de langzame slow nummers waar heerlijk in elkaar gestrengeld, geschuifeld en elkaar zoekend (en ja soms ook zoenend) op gedanst kon worden. 

Uitgaan 

Discotheek bezoek in het weekend te Groningen, waarbij één uur ‘s nachts nog te vroeg was. Er stond dan nog nagenoeg niemand op de dansvloer. Vanaf twee uur ’s nachts begon het een beetje te lopen. Losgaan op harde beats om in trance te komen. De dans zocht ik indien mogelijk altijd op.

Jaren later Is Nu

Dieneke is net  61 jaar geworden en geeft thuis een feestje. Na de namiddag borrel en bijbehorende versnaperingen wordt de huiskamer omgetoverd tot ‘huisdiscotheek’. We dansen opgezweept door vintage discolichten die zich roterend een weg banen door het donker. Gezien onze leeftijd en dus uitgebreide belevingen van muziek over meerdere decennia volgen vele oude hits elkaar op. We zingen, swingen, lachen en mijn lichaam neemt mij weer mee naar de middelbare school, de klassenavonden en feestjes, het uitgaan, de festivals, concerten.Ik dans, herinner, herbeleef en ben in de ‘zevende hemel’, hier in de woonkamer van Dieneke.

Want als je danst, ben je even uit je hoofd en leef je meer vanuit je hart. Ik wens jou een mooie dans van het leven.

Luistertip: not going home, Faithlesshttps://www.youtube.com/watch?v=jgmNpBEiLPc

Belevingstip: Osho Kundalini Meditation 1 tm 4 (YouTube)

De vulpen

Alweer zes jaar schrijf ik mijn wekelijkse column volgens hetzelfde ritueel. Allereerst dient zich een onderwerp aan voor de komende week. Dit gebeurt meestal ergens in het weekend. Vaak is het datgene waar mijn aandacht blijft hangen. Vervolgens geef ik het een werktitel en begint het schrijfproces. Aan het begin van de nieuwe week staat de column als een ruwe schets ‘in de steigers’, opgeslagen in mijn notebook. Dagelijks kijk ik meerdere keren, echter vooral ‘s avonds. In alle rust bekijk en doorloop ik mijn opzet en begint het bewerken van de tekst. Dit betekent onder andere het veranderen of aanpassen van woorden, schrappen van zinnen tot meestal de column standaard van 400- 500 woorden en vaak een beetje meer, omdat ik het niet kan laten.

De vulpen

Bij ‘De vulpen’ ging het anders. Al een tijd lang voel ik de behoefte om het verhaal van de vulpen van mij af te schrijven. De titel lag al maanden klaar. Elke week werd het toch weer een ander onderwerp en zakte ‘de vulpen’ op mijn digitale lijst van eventuele onderwerpen.

Weerstand 

Ik dacht dat mijn weerstand tegen de vulpen was ontstaan, omdat ik vanuit mijn vorige functie, medewerkers jarenlang bij hun afscheid een vulpen namens het bedrijf moest overhandigen.  Ondertussen doen we al jarenlang een intens beroep op medewerkers om toch vooral zich te bekwamen in digitale vaardigheden, die essentieel zijn om überhaupt nog met cliënten te kunnen werken. Ik stel mij voor dat ergens in het hoofdgebouw van GGz Lentis een kast staat, volgestouwd met vulpennen in gedateerde doosjes. Ooit Ingekocht door een medewerker inkoop, waarbij waarschijnlijk per ongeluk een cijfertje teveel op het bestelformulier had gestaan. Met als gevolg nog een voorraad voor vele jaren.

Reflectie

Bij mijn laatste speech in functie, heb ik voor de afzwaaiende medewerker de vulpen met bijbehorend ritueel op de grond neergelegd. Het lukte mij niet meer om deze met overtuiging rechtstreeks te overhandigen. Zij pakte het sportief op en raapte het analoge geschenk van de vloer. Ik realiseerde me toen wel dat ik er iets mee moest doen om toekomstige excessen te voorkomen. Bij een intensief reflectief moment kwam onlangs bij mij ook mildheid naar boven ten aanzien van de vulpen. Immers ‘oud’ kan ook weer epic zijn. Ik had er zelfs nog een keer een column aan gewijd, nl ‘De lp en de cd (weer hip of epic)’ 11-10-2019.

Daarnaast had ik vorige week met vriend ritzo ten cate schrijver vh boek donkerder) over het schrijverschap gesproken. Hij adviseerde mij de meditatieve vorm journaling aan. Hij keek mij aan en zei: ‘en dan schaf je voor dit prachtige ritueel een mooie vulpen aan’. Ik keek hem aan en checkte of er een grijns zou komen, echter het bleek een serieuze geste. Hij is twintig jaar jonger. Hij houdt van vulpennen.

traumasporen

Opeens wist ik het. ‘Ik ben weer terug op mijn allereerste schooldag van de lagere school. Ik begrijp direct dat het vrijuit spelen van de  kleuterschool tijd definitief verleden tijd is en voel een ‘knoop in mijn maag’. De rigide juf legt alles op strenge toon uit en haalt daarmee het vuur uit mij tot het een klein zielig waakvlammetje van overleven is geworden. Juf deelt vulpennen en inkt uit en even later krijgen we ons rapport boekje plechtig uitgereikt, die de komende zes jaar onze prestaties zullen weergeven. Door de spanning valt het door mij geopende inktpotje over mijn tafeltje en kruipt in en op mijn gloednieuwe rapportboekje.

‘Dit is de oorzaak’, zeg ik met een mengeling van verbazing en opluchting hardop tegen mijzelf. Na 57 jaar is het mysterie van de vulpen afkeer eindelijk opgelost. ‘Toch hoef ik geen vulpen’, dacht ik dit keer met volle bewustzijn. Het bevlekte rapportboekje is weer een ander trauma. Daarover later meer.

Luistertip: School, Supertramp

Stop de voornemens

Het is januari en daarmee zijn we opnieuw over de oud en nieuw tijdsdrempel in een nieuw jaar beland. Het is altijd weer bijzonder hoe priming, ook wel eens suggestie genoemd, werkt. Want de periode rondom 01 januari wordt vooral gekenmerkt door goede voornemens. Het nieuwe nieuw jaar is als een blanco pagina, waarin nieuwe kansen en mogelijkheden kunnen worden geschreven. Je kunt het ook ervaren als zomaar een getal, waarbij de eigen (belemmerende) overtuigingen, waarden en doelen allang sluimeren, maar de veranderwensen nog steeds worden uitgesteld.

Drijfveren

De vaak onbewuste drijfveren zijn doorslaggevender dan de ‘kracht’ van een start in het nieuwe jaar. De reflectieve periode van december wordt vaak hoopvol ingeruild voor concrete wensen en doelen. Het blijkt echter dat meer dan tachtig procent van de intenties al in de derde week van januari hard onderuitgaan. ‘Blue monday’ heet het en heeft de eer om de meest depressieve dag van het jaar te zijn. Doelen zijn alweer opgegeven, wensen vooruitgeschoven, dromen verhuisd naar dromenland. Oude ingesleten patronen dicteren weer de zelf gekozen waan van de dag.

Wie wil ik zijn

‘Stop vooral met de focus op doelen en richt je op wie je wil zijn’,  is mijn wens voor iedereen voor komend jaar. Langzamerhand begon het ook tot mij door te dringen dat doelen alleen nuttig en haalbaar zijn, als ze aansluiten bij wie ik wil zijn. 

Mediteer op je eigen manier 

Ik zoek de rust en stilte op en concentreer mij op een bewust gekozen ademritme en in de retentie van dit ritme vraag ik wie ik wil zijn. Ik oefen in het vergeven van mijzelf, in dankbaarheid, liefde en vertrouwen. Het antwoord komt vroeger of later altijd naar mij toe waarom ik voel zoals ik voel, denk zoals ik denk en mij gedraag zoals ik mij gedraag. En hiermee vinden doelen en wensen hun weg naar mij in plaats dat ik er achteraan moet gaan. Oftewel, er is altijd al een connectie geweest met wie ik ten diepste ben en vooral mag zijn. Het is vooral ballast loslaten in plaats van veranderen, want ik ben goed genoeg. Jij ook!

Fijn jaar allemaal, liefs Tonie 

Luistertip: lovely day, Bill Withershttps://www.youtube.com/watch?v=bEeaS6fuUoA 

Lofzang voor Maxi Jazz

Er komt een kort berichtje op mijn iPhone binnen. ‘Maxi Jazz overleden’, geeft het wel erg bondige slecht nieuws berichtje van mijn neef aan. ‘Ach shit, een groot man is veel te vroeg gegaan’, antwoord ik even later en mijn eerste kerstdag ochtend begint met een hoofd en hart vol (muziek) herinneringen. Vaak wordt na het overlijden muziek van de artiest een periode veelvuldig beluisterd. Bij Faithless ben ik al die jaren steady doorgegaan om met enige regelmaat van zijn muziek (en van Rollo, Sister Bliss) te genieten. Veel songs zijn voor mij verbonden met mooie en intense belevenissen door de afgelopen decennia heen. Zelfs een week voor zijn heengaan had ik nog op groot scherm de Dvd Live at Alexandra Palace (2008) gezien. Het was direct weer een feest van luisteren, meezingen en mee swingen. Want op deze dance muziek ga je vanzelf meebewegen, uit je hoofd direct naar je hart en soms word je ook diep geraakt in je ziel.

No roots

Halverwege de negentiger jaren kwam ik in aanraking met de muziek van Faithless. Ik was in de platenzaak ‘Elpee’ in Groningen en kan mij het als de dag van gisteren herinneren dat ik direct diep onder de indruk was van deze mix van dance, triphop, progressive trance, hiphop, pop, club en waarschijnlijk nog meer verschillende andere stijlen. Faithless muziek was iets totaal nieuws voor mij en vulde die dag op een magische manier de gehele ruimte van de ‘platenzaak’. Uiteraard vertrok ik met hun net uitgebrachte cd. Vooral het nummer ‘I want my family back’ en ‘No roots’ werden en zijn nog steeds voor mij de ultieme meditatieve songs. Ze maakten dat ik mij diep bewust werd van de impact van het (niet) kennen van je roots van jezelf en voor onze geadopteerde zoon uit Colombia. Vooral de noodzaak om dit uit te zoeken.

Live

Wat  hebben we intens genoten van de verschillende prachtige Faithless concerten, met deze bijzondere frontman Maxi Jazz. Eén van hun laatste concerten staat mij nog extra helder bij. Songs als ‘I want My family back’, ‘No roots’ en ‘We become one’ namen mij mee naar ervaringen waar woorden overbodig zijn. 

Beroemd

In het voorprogramma van dit concert van Faithless, trad rapper Maxi Jazz met zijn E-Type Boys op. Ik was enorm verbaasd dat het publiek pas enthousiast reageerde, toen hij na het voorprogramma opnieuw opkwam met Faithless. Ik denk dat de wijze boeddhist Maxi Jazz ‘beroemd zijn’ goed kon relativeren. 

Liefde

Uiteindelijk gaat het over liefde. Veel luister en dans plezier op het schitterende nummer  ‘What about love’ en dat we misschien ooit daadwerkelijk ‘We come one’ zullen zijn.

Thank you Maxi Jazz for your heavenly music. I want more, but you take the long way home

Luistertip: What about love, Faitlesshttps://www.youtube.com/watch?v=4k9pbZThtNw

Pré Kerstsfeer onthaasten

Ooit had ik mezelf voorgenomen om mij niet meer te haasten. Positief geformuleerd, om te onthaasten. Ik denk hierbij als metafoor aan het voorbeeld van de vertrekkende trein die op zijn strakke tijdschema vertrekt en waarbij ik net te laat arriveer. Ook ik was wel vaker in dit soort situaties terecht gekomen, waarbij een sprint slalommend langs reizigers over het perron met de onhandig zware bagage moest voorkomen dat het vervoersmiddel net voor mijn aankomst vertrok. Om vervolgens achter te blijven met een mengeling van teleurstelling, opgeklopte irritatie en gedwongen acceptatie, omdat het net leek alsof de desbetreffende machinist  er een heimelijk genoegen in schept om te wachten totdat er weer zo’n laatste nippertje persoon bijna aan komt zwoegen. Om dan vervolgens te vertrekken. Precies punctueel op tijd uiteraard, dus eerlijkheidshalve valt het de bestuurder niet te verwijten. Alleen jezelf. Dus volgde mijn ‘onthaast besluit’.

Onthaasten

In de pre- kerst tijd zijn velen onderweg naar huis, naar familie of vrienden. De kerstdagen zijn vaak een volledig bezet schema. Om dit allemaal voor te zijn, hadden we met de kinderen en hun gezinnen een vakantiehuis op Schiermonnikoog gehuurd in het weekend juist voor de kerst (drukte). In de koude, mistige ochtend met zware bewolking vertrokken we richting Lauwersoog. Hoe dichter bij het wad, des te helderder het werd. ‘Het zou wel eens een ouderwets mooi zonnig winters plaatje kunnen worden’, dacht ik. We liepen ontspannen richting boot en bleken net 1 minuut voor vertrek van de snelboot (i.p.v. onze geplande veerboot) gearriveerd te zijn. Zonder te haasten liepen we de snelboot in. ‘Zo hoort het te zijn’, mijmerde ik met een genoegzame grijns. Onthaasten en binnen twintig minuten op het eiland aankomen klinkt fantastisch. ‘Zonder te haasten eerder op het eiland’, dacht ik en was tevreden over deze mooie slogan.

Relaxen

Het was heerlijk op het eiland. Prachtig zonnig winters weer met hier en daar zelfs wat wit, zoals je dat vooral met kerst wenst. Lange wandelingen over het strand en door de duinen. Bijkomen in een café met warme (hete) chocolademelk. De tijd even ondergedoken. De restaurants nog lekker rustig. Een fijn huis en veel gezelligheid met elkaar. 

Vallen

De taxichauffeur waarschuwde al voor de gladheid op het smalle looppad naar de verschillende vakantiehuizen. Gladheid was een understatement, want het was een lang kronkelig ijspad. Deze kon nog het beste met slee of schaatsen genomen worden. Met focus en glijden ging het echter prima. Totdat ik op de zondagmorgen alvast een vuilniszak naar de container aan de hoofdweg wou brengen. Was ik toch te gehaast geweest om van het vuilnis af te komen? Was ik onderweg teveel afgeleid of de tag wel zou werken bij de container? In ieder geval was ik niet gefocust en dit werd direct afgestraft.

Een achterwaartse precisie val volgde, waarbij ik liggend op het smalle pad een misselijkheid voelde opkomen en een tijdje ‘kerstklokken’ hoorde luiden. Mijn lichaam geeft nu al een week aan om het vooral rustig aan te doen en vooral niet te haasten. Onthaasten dus. Een mooie kerstboodschap. Fijne feestdagen allemaal, liefs Tonie.

Luistertip: staying Alive, Bee Geeshttps://www.youtube.com/watch?v=I_izvAbhExY

Kunst in de Martinikerk

Het is een kille mistige zaterdag in december. Mijn horloge loopt ergens tussen de ochtend en middag als we café de Kostery binnengaan. We komen voor warmte, koffie en een ontmoeting met kunstschilder Egbert Modderman. Op mijn verzoek krijgen we een rondleiding langs zijn schilderijen die een definitieve plek hebben in de Martinikerk van Groningen. Egbert accepteerde een verzoek van de ‘Stichting Martinikerk’ om de zeven werken van barmhartigheid te schilderen. Nu hangen er al vijf grote imposante werken van hem in de kooromgang van deze gotische kerk uit de twaalfde eeuw.

De deur door

In het café is tot mijn verrassing een rechtstreekse doorgang naar de kerk. Met het openen van de deur stappen we direct een totaal andere realiteit binnen. Ik sta even  een moment stil en adem de koelte, stilte en grootsheid van deze eeuwenoude ruimte in. Onze voetstappen zijn hoorbaar over de eeuwenoude kasseien. Zij echoën nog even na in deze heilige ruimte, voordat ze vervliegen naar een andere dimensie achter onze geluidsbewegingen. ‘Zou het vooral de energie zijn, of het indrukwekkende bouwwerk wat mij aangenaam verstild’, vraag ik mijzelf af, terwijl we Egbert begroeten.

Passievol

Elk schilderij in deze reeks is een nieuw avontuur. Het casten van modellen, de fotoshoot en aansluitend maandenlang intensieve kunstarbeid op een groot doek van drie bij anderhalve meter, geschilderd met enkel kleine penselen. ‘Na een baan als interieurontwerper, overwoog ik om kunstschilder te worden. Ik wist niet of ik het wel kon en liet gelukkig mijn belemmerende angsten en overtuigingen los’, vertelt Egbert. Het werd de start van een passievol uitgevoerd  en steeds succesvoller ambacht.

Dit keer heb ik mijn partner, vrienden en mijn kinderen bij mij. ‘De kleuren van de schilderijen matchen met de kerk. Het blauw zie je terug in de hemelhoge gewelven’, legt Egbert uit. Automatisch kijken we even naar het hoog boven ons.

De vijfde

Het vijfde werk heet ‘De dorstigen laven’. In dit schilderij wordt het Bijbelverhaal van de barmhartige Samaritaan, die de berooide en mishandelde man helpt, uitgebeeld. Ik mocht model staan, of eigenlijk beter liggen in een imposante stenen nis in de kerk op een zomerse vrijdagochtend. In mijn ondergoed met een kleed losjes over mij heen gedrapeerd, trok de stenen kilte uiteindelijk toch in mijn lichaam. Het was aangenaam stil, onderbroken door het ritmische geklik van de camera.

‘Met overgave opgaan in het moment’ herhaal ik als mantra. Dit helpt tegen de kou, stijfheid en gevoel van ongemak bij de verschillende te nemen poses.

Lichtinval

‘De zon breekt even door en weerkaatst via de hoge glas in lood ramen op mijn halfnaakte lichaam. Het geklik van de camera gaat direct in een opgetogen hogere versnelling en de schilder krijgt hiermee het licht dat hij in gedachten al had gecreëerd. Ik glimlach bij de herinnering en doe mijn jas verder dicht om de koelte van december zoveel als mogelijk buiten mij te houden. We lopen nog een keer langs het schilderij richting uitgang. ‘Er is iets raadselachtigs in dit schilderij’, overdenk ik en draai mij nogmaals om. Het is net alsof de blik mij blijft volgen. ‘Knap gedaan’, zeg ik hardop en ik loop terug naar het café.

Luistertip: give a little bit, Supertramphttps://www.youtube.com/watch?v=J9JOut9yh5g

Quote: De geest wordt rijk, door wat hij ontvangt, het hart wordt rijk, door wat het geeft.

Kunst en Gezondheid

Afgelopen weekend waren we met vrienden in museum More, het grootste museum voor modern realisme in Nederland. Ik werd in mijn ziel geraakt door de prachtige fotoreportage ‘De mens in de Metropool’ van Bas Losekoot. Zijn briljant spel met lichtinval en de indringende wijze van het individuele portretteren van mensen in de menigte ontroerde en verstilde mij. Ik realiseer mij hoe belangrijk kunst kan zijn voor onze gezondheid. We beseffen al een tijdje dat het concept gezondheid verder gaat dan alleen psychisch en lichamelijk welbevinden en vooral ook gaat over de kwaliteit van het dagelijks leven, sociale contacten en zingeving.

Kunst en zingeving

Kunst leert ons genieten, leert ons vergeten, leert ons om vanuit een ander perspectief te kijken, voelen, luisteren, geeft troost en inzichten. Kunst laat ons dromen, dansen, zingen, verstillen. ‘De leraar gaf zijn fotografie studenten de opdracht om een week lang alles te gaan bekijken door een diafragma’, zo vertelt Bas in zijn visueel verslag. Op deze manier kijk je opeens heel anders naar de wereld om je heen. Kunst leert je anders te kijken, verschuift je perceptie, doorbreekt patronen.

Kunst en Geneeskunde

Het Radboudumc Nijmegen leert studenten in de opleiding geneeskunde ook door middel van lessen in kunst hun diagnostische vaardigheden en observatie skills te verbeteren. ‘Het is uitgebreid onderzocht dat door patronen in kunst te leren herkennen, dit leidt tot empatischere dokters en meer persoonsgerichte zorg’, las ik in ‘De kunst van het kijken’ het nieuwsbulletin van het Radboud UMC. ‘Wat een prachtig inzicht’, dacht ik. Kunst voor betere artsen en kunst ter bevordering van eigen gezondheid/zingeving.

‘Kunst als spirituele voeding van de ziel’, bedacht ik ondertussen als werktitel. ‘Hiermee is het idee van een podcast over de relatie tussen kunst, gezondheid en leefstijl geboren’, besloot ik en liep het museum uit de natuur in.

Luistertip: Viva la vida, Coldplay https://www.youtube.com/watch?v=dvgZkm1xWPE

https://www.artmajeur.com/nl/magazine/14-levensstijl/10-redenen-waarom-kunst-therapeutisch-is/331555