Een pleidooi voor meer leegte

Laatst las ik in de krant (Trouw 29 september en 2 oktober 2025) een artikel over onze hypernerveuze samenleving. De Raad voor de Volksgezondheid & Samenleving luidt de noodklok. Het is allemaal te druk, te gehaast en te stressvol. We moeten het met z’n allen rustiger aan gaan doen. Meer de natuur opzoeken, verbinding aangaan met anderen en vooral ook de leegte opzoeken, op adem komen en meer ‘lummelen’ etc. Aldus deze Raad.

micro-,  meso en macroniveau 

Dit wisten we uiteraard al en het is ook niet voor niets dat in de afgelopen decennia de wereld van behandeling, coaching, mindfulness, yoga etc. is geëxplodeerd.

Allemaal initiatieven om de persoonlijke symptomen van stress en spanningen op te lossen, te doen verminderen, of om er beter mee om te leren gaan. Helaas gaat het soms zover dat we moeten geloven dat het allemaal in onszelf zit en dus maakbaar zou zijn.

De oproep van de Raad gaat gelukkig ook over  het stimuleren van oplossingen die buiten onze persoonlijke invloedssfeer (cirkel van invloed) liggen.

Stress en afhankelijkheid 

Er zijn factoren waar we individueel niet zomaar een oplossing voor hebben. 

Uiteraard is het goed om zelf die extra lange pauze op het werk te nemen (vooral als je daar geen tijd voor hebt), te gaan wandelen in de rustgevende natuur en andere gezonde activiteiten te ondernemen.

Ook is het aan te raden om goed voor je balans te zorgen door bijvoorbeeld je eigen beperkende overtuigingen los te laten. Aan sport, yoga, mindfulness te doen, of door het inzetten van bewuste ademhaling aangepast aan de context van dat moment.

Paradox van gezond werken 

Een eigen schrijnend voorbeeld vind ik nog steeds dat ik als leefstijlcoach alles deed om de werkdag met medewerkers zo gezond en Zen mogelijk door te komen, maar tegelijkertijd als teamleider iedereen (en mezelf) moest pushen om te voldoen aan de vaak onzinnige regels en perverse prikkels van de zorgverzekeraar om in verband met bekostiging vooral veel en vaak met onze cliënten in (registratie) contact te treden, ook als  dat niet perse noodzakelijk was. Dit noemen we Marktwerking binnen de gezondheidszorg. Zo zijn er helaas vele voorbeelden.

We leven in een overlevingsmaatschappij, waarin steeds meer productiviteit, macht, aanzien, geld etc. helaas de norm is geworden. We leven in een maatschappij, waarbij geldingsdrang, meer bezit, meer geld, met daarnaast ook nog eens een rijk sociaal leven en het voldoen aan ‘voorgeschreven’ schoonheidsidealen ‘het nieuwe normaal’ is geworden.

We leven dagelijks onder extreme prestatiedruk, in een op hol geslagen 24 uurs economie. En nu?

Naar een ontspannen samenleving 

Gelukkig adviseert de Raad om ook naar de totale maatschappij te kijken. Ik denk dat we minimaal op Europees niveau afspraken dienen te maken, om vervolgens ook mondiaal krachtig te gaan handelen.

Er is veel, heel veel werk te doen en uiteraard begint het met individuele bewustwording met bijbehorende acties. 

Toekomst 

Wat als we een samenleving zouden creëren waarin rust en solidariteit structureel zijn ingebouwd?

Ik droom over een samenleving met een basisinkomen voor iedereen. Wat een rust zou er ontstaan, als mensen vanuit deze bestaanszekerheid kunnen gaan kiezen voor een invulling en verdere aanvulling van hun (werkzame) leven. Als we dit gaan combineren met de levensstijl van Ubuntu (Ik ben, omdat wij zijn/ menselijkheid voor anderen) komt het voor ons allemaal en onze kinderen en kleinkinderen goed.

Luistertip:  Inside of me, Eric Claptonhttps://youtu.be/alrlBrww0sg?si=vcgHX_uybFogO_JK

Leestip: Ubuntu (toniescolumns. blog 8 april 2022)