Wie ben ik Wie ben Jij

In 2015 kwam ‘In Utero’ uit. Deze genomineerde documentaire, neemt ons mee via intieme beelden naar het ongeboren menselijk leven. Het gaat over negen maanden in de baarmoeder en de enorme impact daarvan op ons verdere leven.

Er volgen meerdere gesprekken met deskundigen over het leven van de foetus in de baarmoeder. We wisten uiteraard allang dat het welzijn van de moeder ook van invloed is op de gezondheid van het mensje dat geboren gaat worden. Wat we nu ook wetenschappelijk bewezen weten, is dat de omstandigheden van de foetus een blueprint is voor de rest van z’n leven. De ongeborene krijgt namelijk ook alle gevoelens uit genoemde periode van de moeder mee.

Indrukwekkend vond ik het verhaal van een moeder die in lichte paniek de dokter belde, omdat haar baby’tje zoveel huilde. De dokter antwoordde dat hij weliswaar zou komen, echter benoemde hij haar ook dat momenteel alle Joodse baby’s huilden. Het speelde zich af tijdens de tweede Wereldoorlog ten tijde van de joden vervolging. ..

Ik staarde naar de aftiteling en vroeg mij even af, wat ik van de documentaire vond. Er was voor mij niets nieuws, echter voelde ik het des te meer. Het kwam zogezegd ‘binnen’.

Conditionering

Ik dacht aan mijn eigen opvoeding en conditionering, hoe ik als kind gedrag, reacties overtuigingen en gewoontes had overgenomen van mijn ouders. Hoe ik gaandeweg mij daarvan bewust was geworden en keuzes had gemaakt ten aanzien van wat helpend en niet helpend was voor mijn eigen leven en het had teruggegeven daar waar het hoorde. Ik besefte nu nog dieper dat je vrij maken van wat niet bij je hoort, teruggaat tot voor de geboorte. ‘Is die blueprint’ beïnvloedbaar’, vroeg ik mijzelf retorisch. Wie ben ik zonder de sterke beïnvloeding van niet helpende emoties en gevoelens van mijn moeder ten tijde van de zwangerschap, zonder de familie overtuigingen, waarden en normen? Ik begon steeds meer te begrijpen wat bedoelt werd met het ‘afpellen van lagen om bij je werkelijke kern te komen’ ‘Een mooie missie’, dacht ik om te ontdekken wie je uiteindelijk bent. Want we zijn nl ook nog eens niet onze gedachten. Wat blijft erover?

Dialogiseren

De Amerikaanse schrijfster en regisseur Katheen Man Gyllenhaal, adviseerde om deze documentaire vooral met elkaar te gaan zien, om het gesprek op gang te brengen over hoe we gevormd worden, wie we zijn en waarom we zijn wie we zijn. Opeens dacht ik even aan mijn buurman, die voor mij een toetssteen is met betrekking tot ‘moeilijk doen’ en leesbaarheid van mijn columns voor de nuchtere medemens en kwam hiermee op onderstaande aanvulling;

Leeswijzer: Ga deze documentaire zien als je in de stemming bent om te filosoferen, als je wilt vertragen, als je wilt reflecteren en met elkaar wil dialogiseren over het mysterie van het leven en lees deze column nogmaals voor een diepere impact.

Luistertip: to Zion, Lauryn Hillhttps://m.youtube.com/watch?v=1sQjh261rU8&list=RD1sQjh261rU8&start_radio=1

Onaandachtzaamheid

In de steile bergachtige omgeving, doorsneden door zwierig zware haarspeldbochten was het druk met auto’s, wandelaars en fietsers. Ik reed de auto en onszelf naar het vakantie dorpje verderop in het dal. Behalve het overweldigende zware zomerse groen had ik nog bijna niets van de, volgens mijn partner, prachtige omgeving in mij op kunnen nemen. Dit noemen we gefocust zijn op dat wat prioriteit, in dit geval veiligheid, nodig heeft. De geuren van het dennenbos en de frisse ochtendlucht mistflarden, na de verkwikkende regenbui kwamen wel rechtstreeks door het halfopen zijraam bij mij binnen.

Selective attention test

Veel vaker gaat het niet opmerken van ‘dat wat er ook is’ onbewust. Je ziet nl. alleen datgene waar je interesse naar uit gaat. Het heeft alles te maken met mindset. Afgelopen week herinnerde ik mij opeens weer de selective attention test, waarin de kijker gevraagd werd om te tellen hoe vaak het ‘ ‘witte T-shirt team’ (tegen het zwarte T-shirt team) de bal naar elkaar overspeelde op het basketbalveld. De meerderheid had niet gezien dat er tijdens de wedstrijd een mens in gorillapak rustig door het speelveld naar de overkant liep. Ik bekeek het filmpje nogmaals en kon mij haast niet voorstellen dat je dit kon missen. ‘Behalve als je de opdracht niet geconcentreerd uitvoert en een beetje verveeld nonchalant naar het scherm staart’, gokte ik. Licht verontrust vroeg ik mij af of deze houding dan behulpzaam kon zijn richting opmerkzaamheid? Dit onderzoek laat echter goed onze beperkte perceptie zien. Richten we onze volle aandacht op het één, dan zien we iets anders over het hoofd. Ik zie alleen datgene wat in mijn wereldbeeld past.

Aandachtzaamheid

‘Ik zou wel net zo alert als James Bond 007 willen worden’, dacht ik. Deze geheim agent ziet altijd alles en gebruikt alle zintuigen en intuïtie bijna feilloos. Eén van zijn geheimen is het hebben van een perifere blik en dat kun je oefenen, dacht ik hoopvol. Een ander hulpmiddel is je bewust te zijn van je beperkingen. Daardoor ga je juist meer zien, horen, voelen en ruiken. Of zou het stoppen van het hebben van interesses ook helpen om meer op te merken? Ook niet echt een bemoedigende gedachte, vond ik, want daarmee zou überhaupt je interesse in wat dan ook verdwijnen en dus ook je interesse om meer op te merken, analyseerde ik.

Ik reed het erf van de buren op en stapte uit de auto. De vriend kwam eraan lopen en zei: ‘hé, je auto mist rechtsvoor een wieldop’. Ik zuchtte, toch nog meer oefenen met die perifere blik, werken aan aandachtzaamheid.

Luistertip: James Bond Theme

Actie: Lief zijn voor elkaar

Uiteindelijk was de inschrijving met startnummers voor de uitgestelde wielertocht ‘Limburgs mooiste’ bij ons met de post gearriveerd. Blijkbaar was er iets in de logistiek misgegaan. Voorstelbaar, want deze jaarlijkse mega toertocht was verplaatst van zowel locatie en datum, nl.van voorjaar tot herfst.‘In ieder geval mooi dat dit evenement alsnog aangepast door kan gaan’, dacht ik. Al was bij de laatste briefing besloten dat fietsers uit Noord en Zuid-Holland niet het traject door Duitsland mochten fietsen, ivm het woonachtig zijn in een Corona risicogebied. Ik las de reglementen van de organisatie door en mijn blik gleed langs huishoudelijke regels; ook bananenschillen mochten niet in de vrije natuur worden gegooid. Ik googelde hierover en leerde tot mijn verbazing dat de afbraak van een bananen- of sinaasappelschil wel tot twee jaar kan duren. ‘Ok, niet meer in de bosjes gooien’, besloot ik plechtig.

Dutch mountains

Bij de omgangsregels las ik ‘vermijd drukte’. ‘Alweer een paradox’, mompelde ik, want er werden 15000 deelnemers verwacht.

Ik bleek mij een 0 te hebben vergist. Wij behoorden tot de uitverkorenen, slechts 1500 fietsers mochten meedoen. Een minder positieve uitleg zou zijn dat er weinig belangstelling was voor het alternatief om te fietsen op de grens van Noord Limburg en Brabant, in plaats van door de weelderig voluptueuze en afwisselende natuur, inclusief heuvels, van zuid Limburg. Geen Dutch mountains dit keer.

Binnen ons groepje had iedereen zijn eigen tempo. Het gevolg hiervan was dat ik hele lange stukken alleen overbrugde. Het was rustig en stil en soms een beetje saai. Ik had alle tijd om te mijmeren. Mijn gedachten gaan tijdens het fietsen altijd alle kanten op, brokstukken van ideeën, verleden, heden en toekomst rijden met mij mee. Hieronder de highlights van deze gemiddeld 70.000 dagelijkse gedachten.

Goede doelen en bewustwording

We hadden net de week van de vitaliteit gehad, gefietst tegen kanker en Parkinson, wereld alzheimer dag gehad en voor destigmatisering gelopen.

De week van de dieren zat er aan te komen. Mijn vriendin had de collectebus van de dierenbescherming alweer in huis. Komende week is het de week tegen eenzaamheid. ‘Aandacht hiervoor is ook focking hard nodig’, dacht ik gedreven, want we hebben gezamenlijk onze maatschappij steeds individualistischer en egoïstischer gemaakt. Oftewel, we hebben een puinhoop gecreëerd. Meer dan 1 miljoen mensen in Nederland voelen zich erg eenzaam en 1 op de drie kent emotionele en of sociale eenzaamheid. ‘Hoogste tijd voor een liefdes offensief’,vond ik en trapte even stevig door om snel voorbij de stank van de mega varkensstallen te fietsen, alsof deze een metafoor was voor de rotzooi (lees maatschappij) die we bedacht hadden.

‘Alweer oktober’, automatisch associeerde ik deze maand met ‘stoptober’, de maand om met roken te stoppen. Onwillekeurig dacht ik aan mijn eigen ervaringen met eenzaamheid. Het was voor mij toentertijd lastig om op dat moment ook het roken te laten.

Ik herinnerde dat vooral het hebben van enkele goede vrienden en familie heel helpend was om de moeilijke periode door te komen.

Kwartaal van lief zijn voor elkaar

‘Lief zijn voor elkaar is de sleutel’, dacht ik en besloot dat ik hierbij officieel het startschot gaf voor ‘het kwartaal (oktober tm december) van lief zijn voor elkaar’. Een mooie lange actie, waarin we veel kunnen oefenen met lief zijn voor elkaar.

Ik sloeg de laatste bocht om en reed onder de finish boog voor mijn goed gevoel roes.

Luistertip: Lief zijn, All Starshttp://lief zijn, all stars

Gaan we doen

De paradox van de Socialrun

Meedoen is winnen

Afgelopen weekend mocht ik met enkele collega’s het alternatief voor de sportieve non-stop Socialrun mee ondersteunen. Normaal gesproken zouden er bij de Start/Finish boog doorloop minimaal 25 teams, met honderden deelnemers opeenvolgend lopen, pauzeren en zich weer herpakken voor het volgende te overbruggen traject. In gedachten liet ik de gezellige georganiseerde chaos en drukte van de vorige keren als een film aan mij voorbij komen. Dit keer was het stil bij de start. Tenminste zo leek het. Want ieder half uur brachten we een digitale enthousiaste live verbinding tot stand, om sportievelingen

het bemoedigende startschot te geven voor de sportieve bijdrage aan de 36 uur ‘ketting’. Voor verbinding, voor het onder de aandacht brengen van stigma, voor een inclusieve maatschappij en om uiteraard even lekker te bewegen in de buitenlucht. De estafette kon overal plaatsvinden, met als gevolg dat het op het terrein rondom de start rustig was. Af en toe kwam er een deelnemer live bij onze uit ballonnen opgetrokken startboog en werd door ons luidkeels aangemoedigd. De stilte nam het elke keer weer over. Alsof het ons er steeds weer nadrukkelijk eraan herinnerde dat het toch anders was.

De goed gevoel boog

Er gebeurde ook daadwerkelijk iets anders, daar bij die boog. Alle toevallige voorbijgangers werden spontaan door ons aangemoedigd om vooral over de rode loper en onder de boog door te lopen, of te fietsen in plaats van er vanuit bescheidenheid langs te gaan. Zo ontstond de ‘goed gevoel boog’. Iedereen die eronderdoor ‘durfde’ werd getrakteerd op een welgemeend enthousiast applaus, gecombineerd met aanmoedigingsgeluiden. En dit werkte, het gaf voor iedereen een ‘moment of Fame’, een geluksmomentje.

Freestyle breakdance

De oude man liep na onze aanmoediging schuifelend met zijn rollator en begeleidster over de rode loper richting Start/ finish boog. Bij het moment suprême barste ons applaus los en ineens veranderde hij even in diegene die hij blijkbaar ooit was geweest. De rollator werd los gelaten en een moment waren wij getuige van een lenige freestyle breakdance performance van enkele seconden. De vooruit geduwde rollator werd weer terug omklemt en alsof er niets gebeurd was schuifelde de man weer verder. Alleen, Ik had zijn glimlach en een deel van ‘een verhaal’ gezien. De boog leerde ons over het geven van complimenten, over interesse, inclusie, contact en oprechte aandacht geven. Ook leerde de boog ons om de juiste vragen te stellen.

De paradox

Sommigen wilden vooral juist niet onder de boog, omdat wij dat vanuit ons enthousiasme te nadrukkelijk vroegen. ‘Was het een paradoxale opdracht?’, vroeg ik mijzelf af. Ik vroeg de beveiliger namelijk nadrukkelijk om er juist omheen te fietsen, in de hoop dat ze er dan wel onderdoor zou fietsen. Ze had mij namelijk eerder die morgen met een grote glimlach toevertrouwd, juist tegenovergesteld te reageren bij opdrachten. Ik vond paradoxen altijd al moeilijk, beter: nog niet zo makkelijk. Google vertelde mij dat een paradox een tegenstrijdige conclusie is, die niettemin ontstaat als gevolg van een correcte redenatie binnen een correcte vooronderstelling. ‘Wees nu even spontaan ‘, vond ik een mooi voorbeeld van een paradox, omdat je hiermee iemand de kans ontnam om hierop nog spontaan te reageren. Maar de beveiliger had nog wel een keuze. In ieder geval had het de beveiliger en ons weer even bewust gemaakt van onze eigen communicatie en de respons op je eigen communicatie. Het was een fantastische beleving, daar op het terrein van Dennenoord. ‘laten we vooral doorgaan met contact maken’, dacht ik en zong mee met het nummer van Lauren Hill, everything is everything.

Luistertip: Feeling Good, Faithlesshttps://m.youtube.com/watch?v=YquiHDsH4Mk

Eerste hulp bij psychische problemen

Ik had besloten om mee te doen met de (train de trainer) cursus MHFA (Mental Health First Aid) om te worden opgeleid als trainer. Het doel van MHFA is om kennis te vergroten, stigma tegen te gaan en handelingsverlegenheid te laten afnemen in de omgang met mensen met psychische problemen. Omdat de training in Eindhoven op het terrein van de GGz Eindhoven werd gegeven, was ik de avond ervoor al in de BenB op het bosrijke terrein ingetrokken. Deze BenB is een prachtig voorbeeld om de maatschappij op een min of meer achter bomen verscholen psychiatrisch ziekenhuis terrein binnen te halen. ‘Een fantastisch initiatief’, dacht ik en gaf mijn weekendtas met kleding een plekje tussen de wastafel en het mini overzichtelijke tafeltje in mijn tijdelijk onderkomen. Ik was er klaar voor om een week lang mij te laten onderdompelen in informatie vergaren, oefeningen doen en zelf een (oefen) presentatie te gaan geven voor de groep aspirant trainers.

Stigma

Ik dacht aan mijn eigen oordelen, mijn eigen stigma’s, mijn eigen ongemak bij ‘vreemd’ gedrag op straat. ‘Bewustwording en eerlijkheid hieromtrent is al een mega mooie stap’, dacht ik. Daarmee kun je ze tackelen en keuzes maken. Om er iets mee te doen, om op iemand af te stappen om te vragen hoe het gaat en om te ondersteunen (en/of te verwijzen) waar nodig. ‘Niets doen voor je medemens in nood is zielig’, had Ali B in een interview provocerend bedoeld gezegd en raakt daarmee de kern van onze uit de hand gelopen individualistische en egocentrische maatschappij, waarbij eenzaamheid een mega groot probleem is geworden.

Socialrun

In gedachten was ik weer bij de Socialrun, een non-stop estafetteloop van ruim 555 km in 48 uur met als doel bespreekbaarheid en begrip rondom psychische aandoeningen te stimuleren. Twee jaar geleden had ik hieraan meegedaan en zag mijzelf weer rennen over de Afsluitdijk. Duizenden mensen uit heel Nederland deden mee en brachten hiermee Stigma onder de aandacht. Ik had de nacht ervoor zonder slaap doorgelopen en tijdens de schemering van de volgende avond liep ik nogal euforisch tussen Waddenzee en IJsselmeer. Ik vond alles en iedereen even prachtig en mooi. De overuren draaiende geluksstofjes dopamine, serotonine, oxytocine en endorfine bepaalden mijn staat van zijn en zorgden ervoor dat ik een diepe verbondenheid voelde met iedereen. Ik hoopte dat ik dit gevoel van intense verbondenheid ook kon vasthouden in mijn dagelijks leven. Niet persé op deze extreme hoogte, wel om te beseffen dat zingeving vooral in het contact met de ander ontstaat.

De MHFA training maakte mij nogmaals scherp bewust dat er nog veel handelingsverlegenheid is, als het gaat over het ongevraagd afstappen op een medemens met wie het niet goed gaat. Vooral als er sprake is van verwardheid, depressie, teveel middelengebruik of suïcide gedachten. Het vraagt lef en het durven tonen van je eigen kwetsbaarheid om de ‘EHBOer’ op psychisch gebied te willen zijn.

De trainers Suzan en Nicole loodsten ons op een speelse, respectvolle en gedegen wijze door het evidence based vijf dagen durende programma. Naast het (weer )opdoen van kennis, het aanleren van didactische vaardigheden, liep als een rode draad je eigen kwetsbaarheid. Want durf je zelf wel je onzekerheid te benoemen? Ik werd mij opnieuw zeer bewust van het belang van dit voorbeeldgedrag. En ja, ik kwam mijzelf ook even tegen, met vragen en onzekerheden of ik alles nog wel goed kon onthouden en plannen van alle onderdelen die nodig zijn voor het geven van deze training. Na een week reed ik het terrein weer af. Moe en ook voldaan van alle indrukken. ‘Wat een fantastische missie’, dacht ik en voelde opwinding dat ik hieraan een bijdrage mag leveren. Op de snelweg richting huis overdacht ik het gegeven dat je iemand anders niet kan ‘zien’ behalve het verhaal wat je over de ander maakt. Hoe vaak is dat een oordeel, slordige aanname of stigma? Dus, des te belangrijkere om te blijven informeren of jouw ‘verhaal’ over de ander wel klopt.

Ik zette de volumeknop bij het nummer Soldier of love van Sade wat harder en reed de avond in.

September nazomer blues


Afgelopen weekend voelde ik mij niet zo goed. De melancholie sloop vertraagd gestaag mijn binnenwereld in. Waarschijnlijk waren er ‘niet helpende’ gedachten aan voorafgegaan en was de pijn af en toe vaag voelbaar via vertaalde lichamelijke sensaties, al kon ik niet goed duiden waar het zich precies nestelde. In eerste instantie had ik geen idee waar dit gevoel vandaan kwam en ‘mijn hoofd’ gaf aan dat het misschien met het onvermijdelijke einde van de zomer te maken had. Het was opeens alweer september en ik was nog niet klaar voor herfstige taferelen. Gelukkig is september vaak een milde maand, waarbij het bij een zachte vriendelijke zon opeens weer even zomer kan lijken, waarbij lichaam en geest van deze mildheid meeprofiteert.
Daarnaast is er ook nog een kans op de zgn Indian summer. Deze kan voorkomen in de periode van half september tot half november waarin het nog zomerachtig weer kan zijn.’Zo, dit had ik ff weer fijn omgedacht’, besloot ik.
En toch bleef het beklemmende gevoel. Er schoof een cirruswolk langzaamaan over de sprankelende blauwe lucht en benam daarbij mijn frivole lichtheid van de afgelopen periode.
Ik had een artikel gelezen over het toelaten van emoties. De natuurlijke neiging is om weg te gaan van emoties die minder prettig zijn en daarmee blijf je uiteindelijk steeds de hoofdpersoon in dezelfde herhalende film. Steeds kom je in omstandigheden, waarin deze diep verborgen emoties getrickert en vervolgens geprojecteerd worden op de huidige gebeurtenis en dus buiten jezelf.

Helpende gedachten
Bij de trainingen die ik geef, spreken we vooral over helpende gedachten en over het nut om daaraan aandacht geven. Mijn aanvulling is wel dat het even belangrijk is om alle gevoelens toe te laten, niet om ‘erin weg te zakken’, met het gevaar erin te blijven ‘hangen’. Wel om deze te observeren en mild te zijn voor wat zich aandient om het oprechte aandacht te geven om het vervolgens weer te laten vervliegen of een plek te geven.
Opeens wist ik waar het gevoel vandaan kwam. Ik las een boek over een jong gezin. Het jongetje van vijf had hoofdpijn en werd steeds zieker. Er bleek een tumor aanwezig in zijn hoofd. Na de operatie leek het eerst goed te gaan. Helaas waren er uitzaaiingen en het kind overleed enige tijd later. Ik was geraakt om het afgebroken leven dat nog maar net begonnen was.

Afgebroken levens

Ik was te vroeg bij de tandarts en las op de parkeerplaats in de auto verder in het boek. De tranen biggelden over mijn wangen en gaven betekenis aan mijn gedachten. Ik checkte mijzelf in de achteruitkijkspiegel, want over vijf minuten zou ik in de tandartsstoel plaatsnemen. Enigszins toonbaar leek mij wel comfortabel. Alhoewel, waarom zou ik mijn verdriet wegstoppen?
Ik overdacht vier afgebroken levens. Vier levens die na enkele maanden blijkbaar niet verder mochten. Er kwamen herinneringsflitsen aan wachtkamers, witte jassen, ziekenhuizen, hoop, vrees en vervolgens de woede en verdriet over het zinloze afbreken van een verwacht vol leven.
Ik ben verbaasd over mijn emoties en laat het toe. Uit liefde en respect. In gedachten maak ik een diepe buiging en steek voor alle vier een kaarsje aan. Het is echt, want het onbewuste maakt geen onderscheid tussen gedachten en gevoelens in heden of verleden en mate van realiteit.
Ik doe de autodeur open en stap uit op weg naar de tandarts.
De zon is gaan schijnen.

Sun is gonna shine , I Know

Luistertip: the Camel, Fed Freddies drop
Leestip: De eeuwige wereld, Hans Peter Roel

Wadloopgroep 2020

Op de dag dat er dramatisch slecht weer werd voorspeld, (weeronline gaf het cijfer 3) zaten wij ontspannen op een Amelander strandpaviljoen terras intens te genieten van de vriendelijke nazomerzon. We hadden onze wadloop overtocht en strandwandeling achter de rug en genoten intens van de koffie, cheececake en het relax moment met elkaar. Ook konden onze spiergroepen even achteroverleunen en de inspanning een moment loslaten richting ontspanning.

Met spijt constateerde ik dat ik de dag ervoor mijn ‘mooi weer garantie’ voor onze jaarlijkse wadlooptocht had ingetrokken. Deze jolige monomane garantie geef ik jarenlang achtereenvolgend en komt altijd uit. Al bleek het magische afdwing ritueel dit keer niet nodig te zijn geweest.In de nog prille ochtend rijden we, gehuld in wadlooptenue, door de noordelijke lege vergezichten richting onze start vlakbij de veerboot te Holwerd. De passerende dorpen zijn nog in een diepe rust en stilte gedompeld.

In de te donkergrijze dreigende lucht, met uiteindelijke toegift heftige stortregens wordt mijn hoop op een vrolijke overtocht al enigszins aan het wankelen gebracht. ‘De moeder van alle donderslagen’ inclusief indrukwekkende blikseminslag, slaat vlakbij onze, in colonne rijdende auto’s in. Mijn vriendin belt direct vanuit de andere auto, deze blijkt te zijn geraakt. Ze voelde een intense trilling in haar voeten. ‘moest je nu wel of niet ergens tegenaan rijden om de auto te ontladen’, vraag ik mij af en concentreer mij op het beperkte zicht om de hardwerkende ruitenwissers heen. Ik ben op dat moment overtuigd dat deze tocht niet door kan gaan. Onweer en lopen over het wad is namelijk een suïcidale actie. Een telefonische hotline naar onze gids Luppo geeft opluchting en hernieuwd vertrouwen. Zijn analyse dat het binnen een half uur droog is en blijft tot aan het einde van de dag, komt uit. Met een aureool van een hogedrukgebied om ons heen stappen we het wad op. De zon is en blijft bij ons. ’Niet op gerekend, maakt je vooral extra blij’, mijmer ik en zak tot bijna kniehoogte weg in de bodem. De tocht is schitterend en dit keer ook zwaarder vanwege de grotere hoeveelheden slib. We schuifelen, glibberen, trekken, zoeken steun bij de rijshouten dammen, bij elkaar en trekken met ons kleine groepje dieper het wad in. Achter ons doemt een andere (grotere) groep op. De afstand is zonder oriëntatiepunten niet makkelijk in te schatten. Volgens de gids ver genoeg weg om ons het gevoel van ‘we zijn hier alleen’ te laten behouden.

Vroeger

Opeens komt een angstaanjagende herinnering weer terug aan het moment dat ik als jongetje van vijf jaar buiten in de december vrieskou in onze straat stond. Het was kerstvakantie en de rivaliserende buurtgroepen maakten jacht op achtergelaten kerstbomen en ander bruikbaar materiaal voor het jaarlijkse oud en nieuw vuur. Ik zie een grote groep, bewapend met stokken en kettingen onze straat inkomen. Gegrepen door angst ren ik zo snel als ik nog kan naar de portiekdeur op weg naar de veiligheid van ons huis op de derde verdieping.

Toerist

We halen een andere wadloopgroep in. Even heb ik last van het ‘toeristensyndroom, zoals de schrijver Ilja Pfeijffer zo treffend had verwoord. We zoeken namelijk allemaal die exclusieve beleving en bij een teveel aan toeristen verdwijnt dat gevoel. Daarnaast is het gevaar van beschadiging / verstoring van het natuurlijk evenwicht bij een teveel aan toeristen. Echter het wad kan het hebben, omarmd de groep geruststellend en neemt ons welwillend op in het gevoel van oneindigheid. Deze dag krijgt een 10.

Leestip: Hotel Europa, Ilja pfeijffer.

Uit eten en de Alpe d’Huez

Een goede vriend van mij passeerde afgelopen week de zestig jaar grens. Ondanks het inluiden van deze ‘herfst’, is er veel om dankbaar voor te zijn en met een gezonde leefstijl heb je met een beetje geluk toch nog een leven voor je.

Zijn plannen voor een groot swingfeest waren bij nader inzien ingeruild voor een rustig en sfeervol samenzijn in michelin restaurant Wollerich. Met zijn partner, gezin, ‘dichtbij familie’ en enkele vrienden was het maximum van dertig gasten snel bereikt. Het moest allemaal C proof zijn. Vijf statige tafels waren stijlvol gedekt en stonden ruimtelijk opgesteld in de strak ingerichte licht klassieke zaal grenzend aan het tuinterras.

Mijn partner en ik zaten aan een met strak wit linnen gedekte tafel voor zes personen. Tussen het glimmend gewreven zilveren bestek en de kristallen wijnglazen, stonden de naambordjes die ieder zijn plaats voor het zeven gangen menu dicteerde. De lucht werd gezuiverd door een I-Air Vario-Flow ruimteluchtreiniger. Exact zoals op de website aangekondigd. ‘Erg handig in de strijd tegen eventuele foute in de lucht zwevende virussen’, dacht ik met een grijns en nam een slok van de bij binnenkomst door de sommelier overhandigde Moet & Chandon Grand Vintage Brut champagne 1989 .

Ik constateerde dat er over de tafelschikking was nagedacht. De jonge, gezonde, in de kracht van hun leven staande jongeren aan een lange tafel, waarbij de afstand nabijheid niet zo heel nauw genomen werd. Verderop een tafel met broers en zussen, achterin ‘de tafel van de kwetsbaren’, de oude ouders zaten op veilige afstand van alle andere bewegingen in deze ruimte.

De afstand werd gerespecteerd en toch niet volgehouden. De sfeer was gemoedelijk en prettig. Buurtafels werden bezocht en bij gelegenheid werd er een hartelijke knuffel uitgedeeld.

De gerechten waren kleurrijk,tongstrelend en met soms onnavolgbare chirurgische precisie opgebouwd. Zelf deed ik vanwege de BOB afspraak niet mee met het wijn arrangement. Dit zou ik graag nog eens over willen doen.

Mijn herinneringen gingen terug naar een eerder culinair avontuur in het kruisheren hotel te Maastricht, waarbij de wijnen in hoog tempo voorbij kwamen. Het is waar dat vooral de combinatie hoge kwaliteit, langere uren dineren en toch met mate (geen volle glazen) genieten, een ‘houten hoofd’ op de volgende dag voorkomt.

Door een langere tijdspanne met elkaar aan een tafel ontstonden er mooie gesprekken die het ‘hoe is het en wat doe je’ niveau ver ontstegen.

Ergens tussen gang vijf en zes begreep ik dat de ziekte met uitzaaiingen hem er mentaal niet onder zou krijgen. Het was er eigenlijk helemaal niet over gegaan en kwam nogal ‘binnen’ bij mij. Vooral had ik diep respect om je te kunnen blijven focussen op de mooie (o.a. sportieve) interesses van je leven, ook als het slecht nieuws is. De link met het verhaal over zijn sportieve Alpe d’Huez prestatie en de uitdaging ‘opgeven is geen optie’, om onmacht om te zetten in kracht en te fietsen voor het goede doel, legde ik pas later.

‘Dit is optimale veerkracht’, dacht ik bewonderend en genoot van het mooie contact hier in Sint- Oedenrode op een zondagmiddag aan tafel nr drie.

Een persoonlijke vertaling op het prachtige nummer van Lou Reed, It’s a perfect day had ik mijn vriend toegezongen. Hier werd de C. afstand even losgelaten en stonden we even later in een welgemeende stevige vrienden hug.

‘Contact is de motor van ons leven, die essentieel is voor zingeving’ dacht ik en kreeg bij afscheid een ferme handdruk van deze prachtige dappere en veerkrachtige man van tafel nr. drie.

‘Op het leven’, zei ik zachtjes voor mij uit en toaste met mijn bijgeschonken sprankelend bronwater. Even later reden we voldaan en ontroerd naar huis.

Het was een perfecte dag geweest.

Perfect day, Lou Reed

Wat wil China?

‘Wat wil China van mij’, dacht ik en staarde naar het scherm van mijn laptop.

Al meerdere jaren schrijf ik mijn wekelijkse column. In het najaar van 2016 begonnen met een gratis WordPress account. Voor enkele tientjes per jaar kreeg ik een reclamevrije site met enkele slimme mogelijkheden, waaronder de ‘statistieken’, waarop ik de dagelijkse (wekelijkse etc.) hoeveelheid bezoekers op aantallen krijg voorgeschoteld. Daarbij een digitale wereldkaart, waarbij een kleurtje oplicht vanwaar op de wereld (en hoeveelheid) de bezoeker mijn column aanklikt (en hopelijk leest). Tot nu toe was dit ook te herleiden tot familie in de VS en zuid- Afrika en lezers waarschijnlijk op vakantiebezoek ergens in de wereld. Echter, sinds enkele maanden licht opvallend vaak ‘China’ op. Ik ken China niet goed. Ook niet als vakantieland van vrienden en familie.

China

Wel de gemoedelijke dienstbare chinezen met hun Chinese restaurants. Al voor de tweede Wereldoorlog kwamen deze migranten naar Nederland. Meestal vanuit Nederlands-Indië, waar zij Nederlandse handelaren hadden leren kennen. Vanaf de jaren vijftig werden de Chinese restaurants steeds bekender. Ik ben opgegroeid met de Chinese afhaalcultuur van bami en nasi en alle andere Chinees Nederlandse gerechten. Er heeft al langere tijd geleden een verschuiving plaatsgevonden. De Chinese restaurants nemen fors in aantal af. In Nederland wonen gemiddeld 150000 Chinese Nederlanders. De meeste werken nog steeds in de horeca.

Via het programma en serie ‘door het hart van China’ en ‘Chinese dromen’ kwam ik in aanraking met het land en zijn cultuur. Documentairemaker en China- expert Ruben Terlou neemt ons in een reeks afleveringen mee door het immense land om via gesprekken met de ‘gewone Chinees’ het land en zijn cultuur beter te leren kennen.

Grootmacht

Ondertussen is het land steeds meer een diplomatieke, economische en militaire grootmacht geworden. Met Tibet (1951) en nu Hongkong werden we geconfronteerd met de hardheid en expansiedrift van de Chinese overheid. De Amsterdamse grachtenpanden worden door superrijke Chinezen opgekocht. Ik verwacht dezelfde bezitsdrang voor andere Europese landen en steden. China laat ook heel duidelijk weten dat het de machtigste natie van de wereld wil worden. Ze zijn al aardig onderweg.

Ik staar  naar mijn statistiek scherm. ‘Weer iemand in China die mijn column leest’?, Eronder staat ‘Baidu.com’ en dat blijkt een zoekmachine vergelijkbaar met Google te zijn. ‘Wat willen ze’, denk ik even, terwijl prille achterdochtige gedachten opkomen. Mij promoten? Dat is mooi, er wonen bijna 1,5 miljard (!) mensen. Of wil iemand mijn verhalen zelf gebruiken als de schrijver? Of gaat het over controleren wat wij hier denken en schrijven over China? Ik besluit het allemaal los te laten, oftewel te accepteren zoals het is. Wel wil ik ff een berichtje achterlaten;

Brief aan China

‘Hallo China, hoe is het met jullie? We lijken misschien verschillend en toch zijn we allemaal hetzelfde. Misschien heeft iemand van jullie iets aan mijn bemoedigende verhalen over liefde, zorg voor elkaar, vriendschap, of willen jullie gewoon een beetje ontspanning om op te kunnen reflecteren met humor en zelfrelativering. Fijne week.’

Enjoy, Liefs uit Holland

Luistertip:China girl, David Bowie

Mensen met mogelijkheden

Mijn partner heeft ‘ver weg‘ in de familie twee oudere achterneven die met begeleiding van de Novo zelfstandig kunnen leven. Ze wonen hun hele leven al samen en zullen dat waarschijnlijk blijven doen zolang het kan. Af en toe gaan we bij hun op bezoek, of we nodigen ze bij ons thuis uit.

Dit weekend was het weer zover. We kozen ervoor om de neven weer eens op te zoeken. Dit geeft meer vrijheid en regie om de tijdsinspanning te bepalen. Het was door de C. periode er lang niet meer van gekomen en ze hadden al verschillende keren gebeld. In mijn gedachten ging ik terug naar die keer dat ze met de deeltaxi ‘s ochtends bij ons thuis werden gebracht. De terugtocht bleek pas door de broers in de avond gepland. Er was niet heel veel conversatie en na het gehele scala geïnteresseerde vragen over zijn tuinieren, waarbij steevast de vraag terugkwam of ik het gras wel verticuteer, (‘moeilijk woord voor hem, ‘dacht ik ietwat arrogant) gingen we over tot muziek luisteren en daarna gelukkig nog een klein wandelingetje in het dorp.

Het werd uiteindelijk stil en de broers keken het laatste uur door het raam in afwachting van de komst van de taxi. Hun tijdsbeleving en indeling bleek intern niet optimaal. Duidelijke afspraken, vaste dagindeling en structuur is dus nog belangrijker dan het voor ons al is.

 

Waarden

Ze passen perfect bij elkaar; de ene wat ruig, vol ideeën en extravert en niet te beroerd om met iedereen een praatje (liefst vrouwen) te maken. Een charmeur, al vergeet hij in zijn enthousiasme dat zijn stem volume van nature al aan de harde kant is. De conversatie dendert synchroon met zijn enthousiasme als een diesellocomotief inclusief fluitsignalen over de straat tot in de verre verte. De andere broer rustig, introvert, netjes en vooral ook de beheerder en uitvoerder van de familie waarden en normen.. De ideeën gaan eerst langs zijn waarden meetlat, worden gewogen alvorens eventueel te worden goedgekeurd en toegepast.

Storytelling

Wij rijden door de provincie. Het insecten museum in Leens was niet door hun bedacht en bleek een mindere keuze. Ook al bleven de broers vriendelijk en volkomen neutraal mbt onze keuze. Omdat het ook nog eens extreem warm was, waren we snel weer ‘on the road’. ‘Opnieuw een besef om vooral te vragen ipv bedenken voor de ander’ dacht ik en koerste naar Lauwersoog voor een lunch met vis. Bij toeval passeerden we hun geboortedorp en het verleden kwam hiermee met zijn vredige herinneringen via hun verhalen binnen bij ons in de auto. ‘een reis langs je verleden’, een mooi idee’ dacht ik en bedacht dat ik dit vaker met mensen kon gaan doen.

De jaarlijkse vakantie ging ivm de Corona niet door. Het begon mij op te vallen dat beiden erg goed waren in het aanvaarden van datgene wat er is en happy leken met het Nu. Geen hoge verwachtingen, gewoon ‘zijn’.

Ik keek met ontroering, ontzag en respect naar de broers en besefte dat onze ‘goedwillende’ daad met dit halve dagje uit , vooral mij mooie inzichten bracht. Ik voel mij dankbaar hiervoor.

Luistertip:Nothing’s happening by the sea