Appelboom

Ondertussen wonen we alweer acht jaar in de Parel van het Noorden. Ik heb een groot deel van mijn leven in de stad Groningen gewoond en besloot om naar het groene weidse platteland te verhuizen als de kinderen het huis uit gingen. Het werd uiteindelijk Westeremden. Collega Peter (Luttikhuizen) tipte mij; ‘ik moet je even wat laten zien’, zei hij op een ochtend met zijn bekende ingetogen glimlach. Vervolgens toonde hij via het grote scherm ons toekomstige huis.
‘Wauw dankjewel voor de tip Peter’, zei ik behoorlijk onder de indruk en maakte er nog diezelfde dag werk van. Mede aan hem hebben we te danken dat we hier wonen. Een lunch ergens tussen kerst en oud en nieuw met hem en z’n gezin op locatie was mijn wijze om hem te bedanken.
Nog geen drieënhalf jaar later overleed Peter en zijn dochtertje Aminga. Op 22 augustus 2017 bij het oversteken op de parkeerplaats Lauwersoog richting boot, ten gevolge van een fataal verkeersdrama.

Ik transformeerde van een ‘betonmens’ richting natuurmens. Als stadjer had ik niet veel kennis van de natuur en nog steeds niet, maar ik begon steeds meer bewondering en respect voor flora en fauna te krijgen.
Ik ‘viel’ direct voor de bijzondere appelboom achterin onze tuin. De stoere uit de kluiten gewassen Groninger Goudreinet boom overleefde tot nu toe alle bewoners die hier tijdelijk hun levens hadden geleefd.
Onverstoorbaar geeft de boom al decennia elk seizoen weer een nieuwe prachtige aanblik, met als ultiem hoogtepunt het herfst cadeau van honderden rijpe appels en dat ieder jaar weer opnieuw.

Appelboom
‘Wat ben je een prachtige boom’, zeg ik bewonderend.
Ik klim met behulp van de uitschuifbare ladder vanuit het midden van de boom omhoog
en word op grote hoogte gedragen door zijn sterke zijarmen.
De appels pluk ik van hun plek en leg ze zorgvuldig één voor één in de omhoog meegebrachte emmer.
Hier op grote hoogte voel ik de energie van de boom nog intenser. Intuïtief sla ik mijn armen om de dikke stam en vlij mijn wang even tegen de koele bast.
Bijna alle appels heb ik ondertussen geplukt, urenlang trap op trap af, of ze zijn uit zichzelf gevallen en opgeraapt.

Blijf bij ons

Boven mij, net waar ik niet meer bij kan hangt de laatste appel.
‘Blijf nog lang bij ons’, fluister ik en bemerk tot mijn eigen verbazing dat ik ben ga praten met mijn boom. Opeens ben ik bang dat de boom ziek wordt of nog erger, doodgaat. Ik voel tranen opkomen en sta het gevoel hier boven in de boom maar even toe; mijn angst om dood te gaan, mijn melancholie over de tijdelijkheid van ons bestaan, mijn emoties over de tijd die aan mij voorbijglijd en nooit is vast te pakken.
Hier bovenin de grote stoere sterke oude appelboom komen verleden en heden even samen. De boom laat mij naar beneden kijken en opnieuw zie ik de vele feestelijke tuin belevingen met vrienden en familie van de afgelopen jaren voorbijkomen.

Peter

Ook mijn herinnering aan het bezoek van Peter hier in ons huis en tuin ergens tussen kerst en oud en nieuw in 2014 komt via de ‘hoog boven in de boom tijdlijn’ nogmaals voorbij. Net zoals de aankoop van het huis acht jaar geleden en het prachtige gedicht van Leonie over de appelboom die zij enkele jaren geleden schreef vanuit het tuinhuis met uitzicht op de appelboom:

Eenzame Appel (Leonie Bais)

Eenzame appel


Verwoede pogingen van de omstandigheden


Om hem van zijn voetstuk te blazen


Velen had hij al zien vallen


Maar het was nog niet zijn tijd

Hij wachtte liever op de lente

‘Blijf nog lang bij ons’, spreek ik bezwerend uit en vul de laatste kist met appels.

Luistertip: Ombra Mai Fu , Nederlands Blazers Ensemble/ Maria Fiselierin / Handelhttps://www.youtube.com/watch?v=NqLT5RMJuPg

Leestip: Leven en dood, toniescolumns 31 augustus 2017

Alzheimer café

Of ik een presentatie wil geven in het Alzheimer café Oldambt/ Westerwolde aan mantelzorgers, mensen met dementie en andere belangstellenden. ‘Misschien een goed idee om vooral iets positiefs te bespreken’, geeft de coördinator mantelzorger Femke van Stichting Welzijn Westerwolde mij mee.

Als preventiemedewerker mag ik allerlei cursussen en workshops geven namens de afdeling Preventie van GGZ Lentis aan mensen met niet altijd even makkelijke omstandigheden, waarbij de draaglast vaak ver uit verhouding is met de draagkracht. Daarnaast is het ook bedoeld voor mensen die vooral geïnteresseerd zijn en durven te stappen in de wereld van persoonlijke groei. Onze workshops, cursussen en trainingen zijn altijd gebaseerd op positieve gezondheid en positieve psychologie. Gaan over een gezonde leefstijl, mentaal fitter worden, leren ontspannen, veerkracht ontwikkelen, helpende gedachten leren ontwikkelen en vooral je eigen balans (her)vinden. We richten ons op datgene wat (nog) wel mogelijk is.

Zorgcentrum Blanckenborg Blijham

Het is vroeg in de avond en alweer een beetje schemerig. Ik rijd het stille Blijham in en parkeer de auto in een doodnormale straat in een doorsnee buitenwijk. Op dat moment weet ik nog niet dat het een magistraal magisch mooie avond zal worden. Altijd ben ik vroeg aanwezig, zodat er ruimschoots tijd is om de beamer aan te sluiten en andere relevante attributen klaar te zetten voor mijn presentatie.

Ik kan vervolgens bij de inloop in alle rust mensen gaan ontmoeten, ipv mij te buigen over stekkers, snoertjes, aansluitingen, opstarten laptop en andere noodzakelijke ‘ongemakken’. Ik stap het gebouw binnen en word vriendelijk welkom geheten door de coördinator en meerdere vrijwilligers en vergezeld naar de ruime zaal. Er is vanavond zelfs een avond gespreksleider aanwezig en er is permanent een coach ‘leefplezier’ verbonden aan dit zorgcentrum. Ik ben blij verrast om dit te horen.

Zingeving

Een uur voor aanvang van het programma komen de bezoekers al binnen. Eigenlijk is het programma al begonnen, want de twee muzikanten spelen op een prettig geluidsniveau ‘de sterren van de hemel’. Heerlijke ontspannen relaxte muziek. Het heeft een weldadige invloed op de nu al fijne sfeer. Ik waan me op een cruiseschip die zachtjes deinend en gedragen op langzame golven mij richting de start van mijn presentatie dirigeert. Het thema van vanavond is zingeving en je eigen invloed op geluk en welbevinden.

Het is een grote groep belangstellenden, wat meestal betekent dat er iets minder interactie mogelijk is. Ik besluit intuïtief op het laatste moment om te starten met het voorlezen van mijn column over mijn broer die Parkinson heeft. (BikevoorParkinson 09 sept 2022 toniescolumns.blog) Het gaat vooral om het voorbeeld hoe om te gaan met ziekte en mijn broer is een prachtig voorbeeld in het zich richten op datgene wat nog wel mogelijk is.

Mijn stem bereikt, gedragen door de microfoon, met gemak alle uithoeken van de zaal en bij de laatste zinnen word ik verrast door mijn eigen emotie en ontroering. Het gaat toch over mijn eigen broer. Het applaus is de ontlading en bevestiging dat de boodschap van mijn broer bij iedereen al is binnengekomen.

Voorbeeld en respect

De twee krasse mannen van in de negentig op de eerste rij zijn voor mij een voorbeeld van behouden veerkracht, plezier, gecombineerd met kracht en kwetsbaarheid ten gevolge van een lang en voluit geleefd leven. Ik praat even met ze in de pauze en realiseer en voel weer dat contact de motor van verbinding is.

‘Wat een schitterend beroep heb ik toch’ denk ik, om te helpen bewustwording te creëren richting mogelijkheden voor mentale fitness en bedank iedereen voor de inspirerende avond die we met elkaar hebben mogen creëren en beleven.

Luistertip: Andra Day, Rise uphttps://www.youtube.com/watch?v=lwgr_IMeEgA

Quote: Kwetsbaarheid is het nieuwe stoer zijn

Tonies Podcast

Voor mijn vertrek naar mijn gast check ik nogmaals of ik alle attributen voor de geluidsopname bij mij heb. Uiteraard zit alles er nog in de handkoffer; mijn laptop, microfoons met standaard, katrol- verlengsnoer, geluid verdeelkastje, geluidsbox om geluid te kunnen checken en mijn vragenlijstje voor het gesprek.

‘De controle behoefte neemt toe bij toename van consequenties’, besef ik en denk aan de talloze keren dat ik toch maar even terugloop om te checken of ik de autolampen wel heb uitgedaan.
Een vriendin legde mij een keer uit dat zij altijd heel bang is om de strijkbout vergeten uit te doen. Vandaar haar hardop uitgesproken mantra tijdens het strijken ‘strijkbout uitdoen’ (column ‘strijkbout uitgedaan’? (29 juli 2022) ‘Het heeft allemaal met focus te maken’, bedenk ik en stap ondertussen weer uit de auto om weer terug naar het huis te  lopen om alsnog de autosleutel te pakken.

Studio

Meestal heb ik de podcast gesprekken in mijn tuinhuis. Dit is een mooie rustgevende en groene omgeving. De omstandigheden voor het geluid zijn goed, de sfeer in het tuinhuis relaxed. Soms vraagt een gast om op eigen locatie te komen.
Even later rijd ik dus naar Groningen, uiteraard ruimschoots op tijd. Mijn gewoonte om ‘te vroeg’ te vertrekken heeft mij al talloze keren geholpen om stressvrij te blijven als er onderweg onvoorziene omstandigheden voordoen. Mocht het toch anders lopen, dan kan ik dat meestal ook accepteren.

Mijn mantra is ‘Het loopt altijd anders dan verwacht’.

Deze mooie overtuiging scheelt heel veel frustratie. Ik heb er wel wat voor moeten doen in mijn leven om deze mantra te accepteren en erin te geloven.
Ik constateer bij mijzelf toch een lichte spanning, want het is een andere locatie, plus ik ken de geïnterviewde niet en de apparatuur moet op de bestemming nog geïnstalleerd worden. Afzonderlijk van elkaar allemaal niet erg, maar bij elkaar zorgt het toch voor enige spanning. ‘Vooral of de apparatuur het wel weer doet’, weet ik. En ik denk onwillekeurig weer aan die ene keer dat een gesprek niet goed was opgenomen.
Kundalini yoga

Dit keer spreek ik Agnes Klinkert. Zij is kundalini yogadocent. We hadden afgesproken dat ik eerst een individuele les zou volgen om aansluitend in gesprek te gaan.
De gecombineerde verbonden ademhalingsoefeningen met archaïsche bewegingen zorgen voor een ontspannen staat van zijn. Ik ga even uit mijn hoofd en vooral richting lichaam.
Even later ben ik heerlijk ontspannen en met een energieke focus  gaan we in gesprek over de voordelen van kundalini yoga voor een positieve gezondheid en leefstijl.

‘Voorlopig kan ik nog wel doorgaan met mijn reis langs mensen die zich bezighouden met gezonde leefstijl en geluk’, denk ik op weg naar huis.
In gedachten reciteer ik mijn intro van onze podcast;
‘We zijn allemaal op zoek naar geluk en welbevinden, naar balans. We hebben allemaal te maken met tegenslagen en soms met het lot. Voor de een lijkt dat goed af te gaan en voor de ander is het lastiger.
Hoe kun je nu zelf je invloed op geluk en welbevinden verhogen? En wie zijn die mensen met hun specialisme en drive, die klaarstaan om anderen te ondersteunen. Deze vragen houden mij als coach en begeleider al langere tijd bezig. Vandaar deze Podcast’.

Met een druk op de ‘We transfer’ knop stuur ik alles naar mijn zoon Devon en schoondochter Amber.
De techniek en lay-out verzorgen zij elke keer weer met focus en liefde voor weer een mooie Podcast.
‘Wat een mooie missie hebben wij’ om gezonde leefstijl onder de aandacht te brengen’, denk ik met een glimlach en beluister op weg naar huis de swingende Podcast tune van Brent Lewis.

Luistertip: Dinner at the sugerbush, Brent Lewishttps://www.youtube.com/watch?v=cLj-h4qvw-U
Luistertip 2: Tonies Podcast voorbeeld https://youtu.be/cbMIfbyVy8E


BikevoorParkinson 2022


Afgelopen weekend mochten we weer meedoen met de Bike voor Parkinson in het glooiende zuid Limburg.
Ik las mijn eigen Parkinson column van precies een jaar geleden terug en twijfelde even of ik het onderwerp wederom zou beschrijven.
Ik had immers alles al verwoord? ‘Toch niet’, dacht ik, want herhaling is de kracht van de boodschap. Ook moet dit onder de aandacht blijven. Vorig jaar fietsten we voor de mantelzorgers en dit jaar worden de donaties besteed aan online sportlessen voor mensen met Parkinson.

Saamhorigheid

Ook dit keer was het weer een prachtige warme nazomerse dag, de omgeving betoverend mooi, de zon uitbundig en de onderlinge sfeer goed. Deze wielertocht is een mooi voorbeeld van anti stigma en een inclusieve maatschappij, waarin iedereen zichzelf kan zijn en geaccepteerd wordt.
Ebikers, toerfietsers in allerlei variaties, racefietsers, alles zag ik voorbij komen. Geen machogedrag, wel saamhorigheid.
‘Eigenlijk moet het Bike tegen Parkinson heten’, dacht ik of ‘Bike voor Parkinson de wereld uit’, want ik ben tegen Parkinson.

Parkinson

Mijn broer heeft ondertussen al meer dan vijf jaar Parkinson. Hij gaat passievol gedreven door met fietsen. Mijn broer is een goed voorbeeld van iemand die denkt en handelt in mogelijkheden.
Langzamerhand moeten zijn doelen worden bijgesteld. De racefiets is, gedicteerd door de Parkinson, ingeruild voor de Ebike tourfiets.
De snelheid is verruild voor een meer ontspannen (meditatieve) manier van fietsen.
Mijn broer moet zich bewust regelmatig aanpassen en keuzes maken, omdat zijn lichaam hier vaak dwingend aandacht voor vraagt.
Wat kan nog en waar moet ik afscheid van nemen, zijn reële vragen die hij zich bewust regelmatig moet stellen.

Leef- Tijd

‘Verandering is de enige constante en geldt voor ons allemaal’, denk ik. Alleen gaat het afnemen van lichaamskracht met het klimmen van de jaren over het algemeen sluipenderwijs. Confrontaties zijn er soms ook,  bv bij het zien van een vroegere foto van jezelf, of bij een ontmoeting met iemand uit vervlogen tijden, of bij het overlijden van een dierbare.
We zijn meestal niet te vaak bewust met de tijd bezig.

Met Parkinson wel, de tijd wordt dwingender. De drie maal daags medicatie is een conditionering en een noodzakelijk hulpmiddel. Bij kou begint het lichaam te trillen. De lijst van ongemakken is lang en dan heb ik het nog niet eens gehad over het mentale stuk.
Mijn broer richt zich op mogelijkheden. Hij fietst net als vorig jaar naast en soms voor mij aan. Ik zie jarenlange fietservaring in zijn houding en bemerk zijn onverzettelijkheid. Ondanks de belemmeringen speelt voor hem de Chronos tijd nog een belangrijke rol. ‘Doorgaan en eerst flink kilometers maken’, is zijn reactie op mijn te vroege ‘koffie op een terras’ verzoek.
Respect

Ik heb respect voor hem, net als vorig jaar.
Ik heb bewondering voor hem, net als vorig jaar.
Ik ben blij en dankbaar dat hij mijn broer is, net als vorig jaar.

Ik wens ons nog vele mooie gezamenlijke fiets avonturen, waarbij de Chronos (klok) tijd even minder telt en de Kairos (gevoel) tijd ons meeneemt naar de intensiteit van het plezierige tijdloze moment.
(Net als vorig jaar)

Recept: Drie maal daags: ‘Ik ben blij en dankbaar dat….’
Luistertip: Clocks, Coldplay
https://www.youtube.com/watch?v=PFW2uSCZ0uE



Peddelsurfen, een uitdaging

Ook wel suppen genoemd. ‘Doe je mee met suppen’, vroeg Rhaisa verwachtingsvol. Ik voelde de subtiele hint richting mijn collegialiteit. Ik had er nog nooit van gehoord. Omdat het een initiatief van onze afdeling Leefstijl is, begreep ik dat het over gezonde leefstijl moest gaan. Een SUP- board clinic, onder enthousiaste begeleiding van Martin (V moves).

Het is Maandagavond 1900 uur en ik sta op een verlaten Parkeerplaats ergens tussen Paviljoen Meerzicht en Waterpark de Bloemert aan het Zuidlaardermeer. ‘Sta ik wel op de goede plek’ denk ik lichtelijk verontrust. Als lid van de club voel mij extra verantwoordelijk dat alles goed komt. Daarnaast is richtingsgevoel niet mijn sterkste kant.

Tot mijn opluchting zie ik even later de eersten op de Parkeerplaats aankomen, herkenbaar aan de ‘dresscode’ van makkelijk zittende kleding. Vijftien enthousiastelingen hebben zich verwachtingsvol verzameld op het grasveldje bij de lange stijger aan het nazomerse golvende Zuidlaardermeer water. Trainer Martin verschijnt even later met zijn busje. De lichtgewicht SUP- planken met bijbehorende peddels worden uitgeladen. De uitleg is kort en krachtig; eerst met de knieën op de plank, vervolgens langzaam maar zeker omhoog komen, met de peddel rechtop als steunpilaar in het midden. ‘Het gaat vooral over balans’, zegt Martin.

Vallen en weer opstaan

Bij de start hoor ik direct de eerste plons geluiden. ‘Het gaat dus vooral om letterlijke balans’, constateer ik droogjes. Het lukt mij om op de plank omhoog te komen. Ik ben mij ervan bewust dat het niet echt een soepel beeld moet zijn om naar te kijken. Mijn benen beginnen lichtjes te trillen en zullen dat de gehele exercitie blijven doen.

Balans

De geoefende Supper Rogier glijdt ogenschijnlijk soepel en moeiteloos staand op zijn surfplank over het water. Ik krijg associaties met Jezus die ooit behendig en met zelfvertrouwen over het water liep. Het doet mij weer denken aan mijn fietstochten in gevecht met de tegenwind. Een onnatuurlijk rechtop zittende Ebiker haalt mij in, met eenzelfde soort glimlach als Rogier en Jezus. ik schrik op uit mijn interne monoloog.

‘Aaien met de Peddel door het water’ is de bemoedigende instructie van de trainer. Zijn stem draagt ver over het water en verdwijnt aan de horizon. Helaas kom ik bijna niet vooruit. Maar ik sta nog steeds, denk ik hoopvol. Om mij heen vallen mensen ‘als rijp fruit’ in het water, verdwijnen naast en onder de plank, in laaghangende struiken en klauteren weer op hun surfplank. Het is een doorlopend vallen en weer opstaan. De visser pakt zijn spullen in en gaat op huis aan. We zijn in gevecht met de natuurwetten en zoeken steeds weer balans. Na nog een rondje, is het bijna tijd.

Water

Mijn glimlach wordt breder, mijn zelfvertrouwen groeit, want ik sta nog altijd in droge kleren. ‘I Made it’, roep ik licht euforisch en val aansluitend alsnog in het te enthousiast kabbelende water. ‘De plank is te licht’, mompel ik en bedenk gelijk dat dit heel dichtbij ‘het ligt aan de ander (en niet aan mij)’ komt. Ik corrigeer mijzelf een beetje beschaamd, want dag in dag uit coach ik mensen om verantwoordelijkheid voor zichzelf te nemen.

‘Ik kan het nog niet zo goed’, zeg ik nu tegen mijzelf. Dit te zeggen voelt beter, eerlijker. Dit avontuur was gelukkig niet te ver uit mijn comfort zone (that’s were the shit happens). Het was als niet echte water liefhebber een klein stapje buiten mijn comfortzone. En that’s were the magic happens.

Luistertip: Down the Waterline, Dire Straitshttps://www.youtube.com/watch?v=ugZRzISBrKk

Quote: over de comfortzone: Paul Plasman, Wim Hof ademcoachhttps://www.paulplasman.nl/

Be nice to each other

On the ferry from Emden (Germany) to Delfzijl (the Netherlands) we experienced two opposites of human contact within the space of two hours.

The aggressive form

Our bicycles were being brought on board by a captain who was clearly in a rush. When Joke helpfully pointed out in English that her back tyre was punctured he responded as if stung and snapped  ‘Sie sind in Deutschland, mann soll hier deutsch sprechen’and deliberately left her bicycle on the quay. All this whilst Joke was simply trying to be helpful given that a bicycle with punctured tyre would be difficult to roll up the gangway and explaining this in German was more complex than she thought her grasp of the language would allow.

The loving form

Not long thereafter an older employee of the ferry came to us and offered his apologies for the conduct of the captain. In German and English this kind gentleman explained that his colleague had a bit of a problem whilst imitating his agitated behaviour. Apparently the captain had been ignoring him for months and he advised us ‘Ruhig zu bleiben’. I made it clear that we were calm and certainly would not be looking for a confrontation and saying “Wir sollen freundlich sein nach einander”. By that point I had already noted that the captain had gone back for the bicycle and placed it on board. With a relieved look on his face and a friendly nod he moved on to sell tickets to our fellow passangers. Needless to say, this type of confrontation is uncomfortable and the fact that somebody has behaved towards you in this manner is not good for your ego. Thankfully I only needed to let the feeling well for a moment before it vanished into the fresh sea air and the gentle lapping of the waves. 

Skateboarder Jakob from Denmark and dinner at the ‘Roode Haan’

As if by design no sooner had this incident passed before we had a wonderful encounter. The young Jakob was travelling alone from Denmark to Amsterdam. ‘Where can I buy a ticket’, he asks us, having first checked if we spoke English. We immediately feel an unspoken connection. Jakob is travelling with his skateboard from his home to Amsterdam which just a rucksack and a lightweight tent. His plan for the coming night is to sleep over somewhere in Groningen. We offer him a place to sleep at our home and once the ferry lands we travel together to the cafe “de Roode Haan” in our village, owned by Teus and Karin. Sometimes you find magic in little things such as the fact that a couple sitting next to us speak Danish and (again) another skateboarder passes the terras. The food and drinks are excellent and we feel a positive energy encircle us here in the pearl of the north, Westeremden. Jakob explains that he is extending his gap year and that ‘by not constantly being concerned with what I want to do, I expect something will come my way’.

My first thought is ‘He’s right’, but I cannot help volunteering the suggestion that sometimes it helps to nudge the subconscious into the light. ‘What are your top five values’, I ask him whilst I suspect having already recognised a few.

Anyone who decides to travel alone on a skateboard from Denmark is likely to value a combination of adventure, lifestyle, perseverance, courage, trust and freedom. Or does he have a need to prove himself due to the fact that his parents travelled extensively when they were young and set the tone for their family? Jakob explains that even if that was the case it would be difficult to match his parents travels even if he wanted to. We conclude that the act of travelling alone in itself allows you to gain a wealth of life experience and understand what you value. I have to say that I admire and respect this young 21 year old Danish adventurer.

Amsterdam

The next day after breakfast we drive to the drop-off point near Middelstum where Jakob continues his journey. As he is travelling around fifty kilometers a day I calculate he’ll be halfway to the Afsluitdijk before nightfall. “Something for the Guinness Book of Records” I say enthusiastically. He smiles but avoids the compliment. It strikes me that modesty is as much a virtue as strength as I give him a farewell hug. “It was very nice to meet you and thanks for everything” Jakob says before leaving, firmly pushing off with three steps left and right of his board. Safe travels Jakob,’ I think, watching him head towards the horizon on his skateboard, towards new adventures.

Translation and advice: Jonatan de Haan

Music tip:

Fred Freddies Drop, the Rafthttps://www.youtube.com/watch?v=SmqKTBa47sM

Quote: Love is a verb, show that you mean it

Herinneren van een herinnering

Herinneren van een herinnering

Op de laatste dag van ons verblijf in Frankrijk, nodigt vriend Dick mij uit voor een Bourgondisch diner in het middeleeuwse en toeristische Chateauneuf, gelegen in de Cote D’or. Dit schilderachtige plaatsje kan naast de auto, ook bereikt worden via een steil kronkelende ‘fiets uitdagende’ klim. Het dorp heeft als hoogtepunt het romaanse Chateau, gebouwd tussen de twaalfde en vijftiende eeuw. Als ik eerlijk ben, gaat mijn aandacht nu meer uit naar het restaurant. Het is te makkelijk om in deze column de suggestie te wekken dat ik alle muren, trappen, torens en andere ruimten van het chateau geduldig heb bestudeerd met het op A4 geplastificeerde Franse aandachtspunten lijstje.

Wel ben ik beneden in de vallei even uit de auto gestapt om een panorama foto te maken, waarbij ik constateer dat het ansichtkaarten – achtige Chateau zich nog niet zo makkelijk laat vangen in een frame. Ooit is het strategisch gebouwd op een 342 tot 542 meter hoge rots. Ook hier is het toerisme nog onder controle. Er wonen slechts 85 mensen in dit kunstenaarsdorpje. Er zijn twee cafés en een restaurant. Uiteraard is er ook het winkeltje voor de toeristen. Verderop is er een Parkeerplaats, met mogelijkheden voor (toeristen) bussen, strategisch naast het point de vue (uitzichtpunt) gesitueerd. De toeristen volgen vaak dezelfde route; een bezoekje aan het kasteel, het terras en of restaurant en het nogal dwingend gedicteerde uitzichtpunt. Vanuit deze plek heb je uitzicht over de vallei canal de Bourgogne.

De weddenschap

Het is ondertussen donker geworden, de maan knipoogt en de sterren vermeerderen in oneindig toenemende weelderige overvloed. We lopen terug richting Parkeerplaats. Opeens zie ik een herkenningspunt als we langs een terras lopen. ‘Hier hebben we vorig jaar met elkaar gezeten’, zeg ik opgewekt en herinner mij dat ik binnen deze zaak een specifieke kurkentrekker voor de oudere wijnen heb gekocht. Dick ontkent resoluut het terrasgedeelte en verwijst naar een ander terras verderop. Ik zie direct kansen, want de ‘ik heb gelijk’ overtuiging overheerst. Ik herinner mij dat ze toen oververmoeid waren van al het klussen in hun Pied-a- Terre (ik heb van vorig jaar de foto’s van hun lichaamshouding en gezichtsuitdrukking grondig bestudeerd) en zet dus met gemak een weddenschap in, voor een mooie fles wijn. ‘Zo tussen de 30 en 50 euro’, zeg ik beheerst triomfantelijk, want ik wil ook weer niet te hebberig overkomen. Omdat er geen bewijsmateriaal is, schakelen we een hulplijn in van het thuisfront en beide partners verwijzen tot mijn verbazing naar het andere terras. Opvallend is dat er toen geen foto’s van ons op dat terras zijn gemaakt. Wel heb ik een foto van ‘mijn terras’ met winkeltje, alleen zitten we er (helaas) niet.

Analyse

Het gaat volgens mij direct al mis met de komende herinnering bij de beleving zelf, want een gebeurtenis gaat via mijn gedachten, emoties en gevoelens, checkt en passant mijn waarden en afhankelijk van de stemming en staat van zijn, ervaar ik mijn zogenaamde ‘objectieve’ belevenis. We vergeten vaak veel; de nadelen, de pijn, de precieze inhoud. ‘Behalve bij trauma’, deze herinneringen komen soms pas na jaren akelig precies naar boven, inclusief doorlopende herbelevingen.

Belevenissen met een sterke emotie, positief of negatief, blijven beter in ons geheugen gegrift en dan nog is het oppassen, want elke keer als een herinnering naar boven wordt gehaald, wordt deze onbewust ‘een beetje bewerkt’, voordat ze weer ‘opgeborgen’ wordt. ‘Waarschijnlijk was de keuze van een terras voor mij niet echt van diepgaand emotioneel belang’, overdenk ik. We rijden terug, Dick kijkt mij vanachter het stuur van zijn Mercedes 300 TE, S124/1986 even aan. Het lukt hem niet goed om een grijns te onderdrukken. ‘We delen jouw mooie wijn van 50 euro wel’, zegt hij toegeeflijk. Ik kies heel verstandig even voor de stilte. ‘Kijk, hier zagen we vorig jaar zweefvliegtuigen oefenen’, roept Dick enthousiast na een kwartiertje rijden. Ik knik aarzelend, ondertussen afwachtend waarmee mijn geheugen dit keer aan gaat komen.

Luistertip: Memories, Maroon5https://www.youtube.com/watch?v=SlPhMPnQ58k

Quote: wees mild voor je geheugen, want het is een klus om elke keer weer een herinnering op dezelfde manier te herinneren.

Het terras en de verwarring

Hier in Frankrijk in de Morvan is de vertraging pas echt goed ingezet. Het is drukkend warm en de zon geselt deze zomerse droge regio. Ik ben terecht gekomen in een prachtig glooiend landschap met bossen, meren en open velden. Alle dorpjes en gehuchtjes in de omgeving van Chelsey lijken verlaten. We wandelen alleen, fietsen alleen en in het meer toeristische Saulieu en omgeving heb je toch nog, heel aangenaam, alle ruimte op een terras in het hoogseizoen. Dit gebied heeft maar één kans om te overleven en dat is het toerisme, had ik tijdens een wandeling van de gids geleerd. Hij noemde het ‘een zoeken naar de delicate balans van genoeg en niet teveel toerisme’.

Café Parisien

De uitbater Olivier van café Parisien schudt ons dagelijks de hand bij ons ‘happy hour’ bezoek en verstrekt steevast als extraatje een schaaltje pinda’s. Mijn tapbiertje komt in een mooi bol glas. Als we bedient worden door de andere uitbater (naam onbekend bij ons) komt er geen schaaltje pinda’s en krijg ik het biertje in een fantasieloos recht glas. Tot mijn ongenoegen is mijn beheersing van de Franse taal niet toereikend om het mysterie van het bolle of rechte glas te achterhalen. Een gesprek hierover zou waarschijnlijk alleen tot meer verwarring leiden. Ik observeer dus extra goed als andere gasten hun bier- bestelling doen. Ik bestel strategisch een biertje uit de andere tapkraan, met helaas weer een recht glas als resultaat.

Franse uitspraak

Uiteindelijk stel ik mij kwetsbaar op en deel mijn uitdaging met mijn vriend Dick. Hij woont hier al een tijdje en vindt het een interessant vraagstuk. Zijn theorie is dat het woord van het bier Céres anders uitgesproken moet worden om een bol glas te verkrijgen. ‘Je moet zeggen CRS ipv Céres claimt Dick. Even later zitten we allebei wederom met een recht glas en zonder pinda’s. ‘Ik kom op het punt om in complottheorieën te gaan geloven’, zeg ik mismoedig tegen Dick. Hij loopt naar de bar om in zijn beste Frans te vragen, of het mogelijk is dat zijn vriend Antoine het biertje in een bol glas kan krijgen. ‘Wel lief van hem’, denk ik en besluit hem als stimulans te complimenteren met zijn ‘(school) Frans’. Pas op de terugreis enkele dagen later wordt het mysterie ter hoogte van Thionville opgelost. ‘Er zijn drie tapkranen’ legt Dick geduldig uit. De middelste geeft alleen tap water (een beetje vreemd), links zit Céres (spreek uit CRS) en rechts Féres (spreek uit FRS). Ik kijk hem vol ongeloof en verbazing aan, want wie noemt nu twee bieren dusdanig dat je het verschil bijna niet hoort bij het uitspreken?

Je parle un peu francais

Het valt mij vaker op dat Fransen zich niet goed kunnen inleven in het ‘toeristen Frans’. Zo bestelde ik een keer ‘un croissant au chocolat’. Ik werd aangestaard en moest de zin twee keer herhalen om mijn chocolade croissantje te verkrijgen. Later begreep ik dat het mijn ‘au’ blijkbaar klonk als ‘ou’. De winkeleigenaar hoorde dus: ‘een croissant of chocola, alstublieft‘.

Eigen regie

‘Laat ik het vooral bij mijzelf houden’, concludeerde ik en nam mij voor om de taalcursus Frans, (‘Babbel app’) met aandacht voor de uitspraak opnieuw te gaan volgen. Ik was er namelijk ook nog eens een tijdje geleden hoopvol lid van geworden. Alsof het zo moest zijn kwam nog geen minuut later dit bericht op mijn telefoonscherm binnen:

‘Review regularly to add vocab to your long-term memory’.

Luistertip: Dazed and confused, Led Zepplin (1969)https://www.youtube.com/watch?v=w772GXG5LnE

Fietsen Nederland-Frankrijk

Ik kijk naar de titel van deze column en krijg associaties met voetballen. Nederland-Frankrijk? Het klinkt als een wedstrijd en dat is het juist niet. Het is vrijdag als ik in Groningen in de ochtend met mijn vakantie fietsavontuur begin. Ik mag de tijd loslaten en fiets afspraakloos richting zuiden. Waar ik vandaag arriveer weet ik nog niet. De op- en neergaande pedalen bepalen het ritme van dit moment. Het zuiden is mijn kompas. ‘Dit is flow’, besef ik en geniet van de beweging, het buiten zijn, de vertraging en de natuur. Omdat alles tijdelijk is, verandert langzaamaan het gebied dat bij mij binnenkomt en fiets ik even later langs de drukke boomloze kale autosnelweg A28 tussen Meppel en Zwolle. Hier ben ik vaak met de auto langsgekomen en keek dan altijd even met verbazing opzij, waar naast de snelweg aan de oude weg meerdere huizen staan. Wonen hier echt mensen?

Bolhortensia

Nu fiets ik er pal langs en ervaar het indringende constante geluid van voorbijrazende auto’s, dat zo overheersend is dat je waarschijnlijk met stemverheffing moet spreken om elkaar te kunnen verstaan. ‘Wat een trieste plek om te wonen’, bepaal ik met overtuiging en constateer dat hier inderdaad wel mensen wonen. Waarschijnlijk waren zij er eerder dan de snelweg en kozen ooit ‘strijdlustig’ ervoor om te blijven. ‘Misschien heeft strijdlust plaats gemaakt voor berusting, of apathie’, bedenk ik mij.

In deze fantasieloze wereld, met een hoog sneuheidsgehalte, is zelfs nog geprobeerd om met schuttingen nog iets van een privé omgeving te scheppen. En ja hoor, ze staan er weer, de kneuterige oer-‘Nederlandse’ foute bolhortensia’s die zo onverwoestbaar fijn gaan op terrassen, balkons en tuinen. Deze makkelijke plant die het altijd doet, ook bij gebrek aan aandacht. Ik trap snel door om de ‘knoop in mijn maag’ op te lossen, verbaast dat deze omgeving zo sterk mijn stemming kan beïnvloeden.

Hotel

Ondanks dat ik toch een redelijke fietsconditie heb, vertelt mijn lichaam mij dat het genoeg voor vandaag is geweest. ‘Waarschijnlijk speelt de temperatuur van ruim boven de 30 C hierbij ook een rol’, besef ik en voel nu pas dat ik een behoorlijke waterinname achterstand heb opgebouwd. Mijn mindset past zich ook direct aan en ‘we’ besluiten om vandaag niet te kamperen, of een ‘vrienden op de fiets’ overnachting proberen te boeken. Zij houden toch niet van lastminute fietsers en ik hou niet van vooruitplannen. Even later zie ik het kolossale en imposante van der Valk hotel Zwolle voor mij opdoemen. Ik besluit ter plekke om daar de nacht door te brengen. Ik heb geluk en boek de laatste beschikbare luxueuze ruime kamer bij de vriendelijke baliemedewerkster. Bij een koel biertje kijk ik even later uit over het ruime terras en zie links, rechts en voor mij keurige rijen bolhortensia’s. De variatie in kleuren pogen nog iets van creativiteit mee te geven.

Ik bedenk mij dat dit ook de van der Valk Maastricht had kunnen zijn, of die in Antwerpen, of het maakt ook niet uit welke vestiging en waar; het concept is namelijk overal gelijk. ‘Je weet in ieder geval wat je krijgt’, en dat is soms ook wel makkelijk’, geef ik voor mijzelf toe.

Hortensia als Metafoor

Om mij heen zitten meerdere fietsers en andere toeristen en allemaal willen we genieten, ontspannen, een leuke vakantie. ‘Eigenlijk ben ik zelf ook een bol hortensia’, filosofeer ik en constateer dat er helemaal niets mis is met de bloemenstruik zelf. Ik bestel nog een biertje en geniet toch maar van de kleurschakeringen.

Luistertip: kiss from a rose, Sealhttps://www.youtube.com/watch?v=3-Yh6rnOchs

Quote: als ik minder oordeel, zie ik meer

Strijkbout uitgedaan?

Een wadloop ervaring


Mijn wekker gaat zo af. Het is nog erg vroeg in de ochtend. Het is zomerdonker. Iedereen slaapt verspreid door het huis. Ons vertrek naar Holwerd duurt nog een tijdje. In het schemerdonker maak ik zachtjes mijn espresso en doe de voorbereidingen voor het ontbijt. Op de bank in de woonkamer ligt Rogier wakker te worden en staat ook maar op.
Een tijdje later vertrekken we met twee auto’s en vijf wadlopers naar de kust. Onderweg wordt nog een sportieveling opgepikt. Alles verloopt volgens schema, totdat een wegomlegging bij Winsum ons de andere en dus ’verkeerde’ kant richting Groningen omleidt. ‘Dit is waarom ik altijd streng doch rechtvaardig ‘te vroeg’ wil vertrekken’, denk ik met een ontspannen glimlach. Deze omleiding van ruim tien kilometer kunnen we nog ruimschoots tackelen. Als Groningers weten we andere routes en volgen niet alle dwingende aanwijzingen van de borden op, om vooral via de stad te rijden. Even later zijn we weer ‘on track’ en komen op het afgesproken tijdstip bij ‘de boot’ te Holwerd aan. Alleen wij gaan lopen.

Werelderfgoed
Onze gids Luppo had ons al eerder geïnformeerd dat het slik de eerste kilometers behoorlijk diep zou zijn. Het lopen voelt alsof ik in een vertraagde film ben terechtgekomen. De meegenomen stok komt nu heel goed van pas om het evenwicht te bewaren en vooral om de inhoud van de rugzak droog over te krijgen.
‘Het Waddengebied is terecht werelderfgoed’, denk ik en geniet intens van de ogenschijnlijke leegte, met zijn momenteel terugtrekkend water, speelse luchten, zingende vogels, weidsheid en rustgevende energie.

Het Wad
De omgeving heeft invloed op ons. De voortdurende afwisseling van fysieke inspanning en ontspanning, de opkomende zon, het hypnotiserende geluid van het plonzende water bij elke stap, het lichte briesje en de zilte geur zorgen voor een bewustzijnsverruimende ervaring. Alles wordt intenser. We lopen hier zomaar op de bodem van de zee. In de glinsterende weerspiegeling van het wad zie ik de ‘moeder van alle geulen’ steeds dichterbij komen.

Flow
Af en toe ervaar ik tijdens het lopen een flow. Mijn geest en lichaam zijn even de geleider van alle positieve energie hier geschonken door het Wad. ‘De kleur groen schijnt rustgevend te werken’, weet ik. ‘Dit  wad avontuur doet er niet voor onder’, constateer ik en adem de heilzame lucht even diep in- en uit.

Anti- flow

‘Heb ik de strijkbout wel uitgedaan?, vraagt Irene zich hardop af. Ze is plotseling uit haar flow en daarmee ik ook. Gelukkig kan ze het bijna direct pareren. ‘Ik weet het bijna wel zeker’, zegt ze geruststellend tegen zichzelf.
Ze legt mij uit dat ze zichzelf een methode heeft aangeleerd, omdat het ooit bijna helemaal mis was gegaan. ‘Welke methode?, vraag ik belangstellend.
‘Tijdens het strijken begin ik al met een steeds hardop uitgesproken herhalende mantra ‘Strijkbout uit’ en stop hiermee pas, nadat ik de stekker uit het stopcontact heb gehaald. ‘Werkt altijd’, zegt ze.
Bijna wil ik de vraag stellen hoe het dan komt dat hier midden op het ‘Zen’- achtige wad de onzekerheid even de kop op stak. Alsof ze mijn gedachten kan lezen, vult ze aan; ‘Soms kan het juist gebeuren dat je vanuit rust en loslaten inzichten krijgt en soms komt ook onnodig ‘restmateriaal mee, net zoals verwerking in dromen.

‘Gelukkig zijn we niet onze gedachten’, vul ik aan. ‘Er is niets mis met gedachten, het is maar net welke betekenis je eraan geeft’.
We bereiken de geul. Gids Luppo staat al tot aan zijn middel in het water en gebruikt zijn stok om te peilen hoe verder te lopen.
‘Focus’, denk ik en loop het water in. We zijn bijna bij het Oerd op Ameland.

Luistertip: nothing’s happening by the sea, Chris Reahttps://www.youtube.com/watch?v=M2nWTrjfZ3o