Overleven in de schotse natuur

Over – leven in de natuur.
De afspraak met Ritzo stond al een tijdje gepland. Als slot van zijn opleiding tot bushcrafter moest hij nog een laatste ‘proeve van bekwaamheid’ voltooien.
Dit betekent vijf dagen en nachten met een klein groepje overleven in de Schotse natuur. Door de opleiders bewust gepland in de herfst, met de meeste kans op onaangenaam koel en regenachtig weer in een onherbergzaam en leeg gebied.
Er was een serieuze opleiding van twee jaar aan voorafgegaan; kennis opdoen en ervaren hoe te kunnen overleven en leven met en van wat de natuur te bieden heeft.

Ritzo is net een paar dagen ‘geland’, terug uit het over – leven en we zitten tegenover elkaar in de knusse studio van het tuinhuis voor een podcast gesprek in de reeks gezondheid en leefstijl. Een format van ongeveer 45 minuten.
Tenminste dat dacht ik. Gaandeweg het gesprek bemerk ik dat dit een dermate heftig verhaal is met diepe impact dat het zich niet laat vangen in drie kwartier. Ik laat het kader van de tijd maar los door proberen mee te gaan in de vertraging, wat mij bij vlagen lukt.

Trauma experiment

Ritzo is namelijk helemaal nog niet ‘geland’. Zijn avontuur is een min of meer (on) bewust gekozen trauma experiment, waarbij de stresshormonen nog volop in zijn lijf zitten.
Het enige verschil met trauma is dat er geen herinneringen zijn verdrongen en de emotie regulatie in wakkere staat nog intact is.

Mijn verbazing neemt tijdens het gesprek steeds meer toe. ‘Dus geen tent, slaapzak, geen regenkleding, geen voedsel, geen water, geen aansteker mee en een veter uit je schoen gebruiken om vuur te maken’, zeg ik en bemerk bij mijzelf het ongeloof. Ik neem nog een slok van mijn warme thee.
‘Klopt’, zegt Ritzo en hij vertelt dat naast je eigen kleding er alleen een mes, pannetje, stuk touw en vishaakjes mee mag in het grote ruige Schotse gebied voor vijf dagen en vijf nachten.
Het bosrijke gebied grenst aan de zee. ‘Vandaar de bemoedigende vishaakjes’, denk ik en vraag hoe ze bescherming tegen de kou vonden. Ik kijk even naar de rustgevende vuurvlammen van de houtkachel rechts van mij en denk aan mijn eigen aversie tegen kou en liefde voor warmte.
‘Vuur en water is het allerbelangrijkste en rondom het vuur bouwden we op dag 1 onze shelter van boomtakken en takjes van de groenblijvende zilverspar’.
‘Op de avond voordat we het gebied in gingen, vertelde de leiding ons dat er de komende dagen veel regen en ook storm verwacht werd’.

‘Alle ingrediënten voor een heftig avontuur aanwezig, met als extraatje een storm’, overweeg ik alvast als headline.
Ritzo vertelt zijn verhaal op een ingetogen, haast gemoedelijke manier, alsof we een dagje uit nog even doornemen.

Gaandeweg het gesprek besef ik dat dit veel verder gaat dan een serieuze scouting overlevingstocht met spannende opdrachten om de teamspirit te verhogen. Dit gaat over overleven. Dit gaat over de actie die dwingend noodzakelijk is, omdat je het anders gewoonweg niet overleeft.
‘is dit spelen met vuur, gaat dit niet te ver’?, vraag ik mijzelf af en vraag wat het hem heeft opgeleverd.
‘Overleven, leven met de dood dichtbij en diep respect en liefde voor de natuur’ is mijn korte samenvatting van Ritzo zijn antwoord.
‘Misschien is het goed om te luisteren naar de podcast voor het hele verhaal’, denk ik.
Het verhaal heeft mij geraakt, met het dringende besef dat wij de natuur hard nodig hebben en de natuur ons niet.

Luistertip: Eli, Kaz Lux en Jan Akkermanhttps://www.youtube.com/watch?v=ZtxaoRdXVs4
Quote: Leef alsof je morgen zou sterven. Leer alsof je eeuwig zou leven.” – Mahatma Gandhi
Tonies Podcast:https://youtu.be/TTD8-UnnQCo

In de War – Taal

‘Wat is zo pijnlijk om onder ogen te komen, dat zoveel woorden nodig zijn om ervan weg te bewegen’?
Deze zin (met veel woorden) las ik op de site van het Bert Hellinger instituut Nederland van het systemisch fenomenologisch werk.
‘Wat een mooie en indringende zin’, dacht ik en noteerde het in mijn aantekeningen boekje.
Geïnspireerd door deze inhoud, ging ik ‘graven’ in mijn eigen afweermechanismen van het gesproken woord.
Zelf kon ik er ook wat van en nog steeds verdwaal ik soms in het mijn eigen oerwoud van woorden.

Signalen
Ik herinner me nog heel goed dat ik als jongeman van bijna 18 jaar mij had opgegeven voor de opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige. Na de allereerste stage bij mensen die langdurig verbleven (woonden) op een langdurige verblijfsafdeling, zou ik de volgende stage ook weer bij ouderen doorbrengen. Dit keer ouderen met ook lichamelijke problemen erbij.
Ik vertelde mijn stagebegeleider dat ik de verkeerde richting had gekozen, dat ik het saai vond, dat ik wilde stoppen. Mijn autonome zenuwstelsel gaf mij allerlei signalen, zoals vage nekklachten, pijn in de buik, kramp in de kaken etc. Het liet mij weten dat ik eigenlijk bang was. Bang om niet goed genoeg te zijn, bang om af te gaan, bang voor de verantwoordelijkheid. Ik negeerde deze signalen, zocht vooral afleiding in feesten en minder gezonde hulpbronnen en verdwaalde in mijn eigen verhaal, waar ik ook nog eens in ging geloven. Dus Ik vertrok.
Drie woordjes waren genoeg geweest. ’Ik ben bang’.

De energie zou direct weer zijn gaan stromen, de connectie tussen mijn denken, voelen en lichaam herstelt in een harmonieuze samenwerking, of in ieder geval een start daarmee.
Ik heb geen spijt, want ik besefte uiteindelijk wel dat ik bang was en koos later op de voor mij juiste tijd wel voor het vak psychiatrie.
Metafoor
Het beeld van de jongen die zijn praktijkbegeleider zo kunstig ‘om de tuin leidde’ blijft voor mij altijd een krachtige metafoor.
Vooral als ik weer eens de neiging heb om te verzanden in een woordenstroom die mij laat wegvoeren van datgene waar het werkelijk om gaat. ‘Kwetsbaarheid tonen is krachtig’ dacht ik en plaatste het fotoalbum weer in de kast.

Luistertip: Words, Bee Gees https://www.youtube.com/watch?v=pkqwRC23HN8
Quote: Woorden kunnen raken, gebruik ze dus liefdevol.





Muziek _Therapie

Muziek bij de kachel (I will sing for you)
In mijn column van 15 november 2019 schreef ik over muziek als medicijn. Binnen de gezondheidszorg valt muziektherapie onder de noemer vak therapie. Soms (en vaker) is het beter en indringender om geen woorden meer te gebruiken. Taal kan zo ingewikkeld en verwarrend zijn. Het kan verbinden en je kan er ook afstand mee scheppen, of in verstrikt raken. Als wapen inzetten.
Het is het een wonder dat we elkaar nog redelijk goed kunnen begrijpen. Omdat we elkaar niet kunnen ‘zien’ en alleen een verhaal creëren in ons hoofd over de ander.
Muziek kan de juiste snaar raken bij de passende omstandigheden. Het komt dan rechtstreeks binnen; verbind, verblind, maakt hard of zacht, zoekt harmonie, ontmoet, verenigd, heelt wonden en kiest de eigen snelweg naar het hart en soms bereikt het opeens de ziel.

Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band

Al heel jong kwam ik in aanraking met muziek. Als jongste in een gezin met vijf kinderen luisterde ik naar de muziek van the Beatles en Rolling Stones die door mijn broers en zus gekocht werden. Ik zie mijzelf liggen op de vloer van de woonkamer op het voor mij oneindig grote vloerkleed en luister diep onder de indruk naar Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band van de Beatles. Het is 1967 en ik ben in vervoering van deze bijzondere LP die mijn zus van haar toenmalige vriend kreeg.
Mijn moeder hield veel van klassieke muziek en op één of andere manier sloot dat toentertijd niet bij mij aan. Waarschijnlijk speelde hier de operante conditionering een rol. Klassieke muziek werd uit de kerk op de lange voor mij saaie zondagen ‘eindeloos’ lang thuis ‘gedraaid’. Ik associeerde het dus niet met voor mij fijne dingen.

Mijn moeder zong ook in een oratorium en had een prachtige sopraan stem. Haar gezang werd thuis niet geheel serieus genomen in de overwegend macho mannen wereld. Als we meededen, dan was het een beetje plagerig meegalmen. Ik realiseer mij nu dat zij er nooit iets van heeft gezegd.

‘Wat zou ik graag alsnog eens met haar zingen’, besef ik en voeg alsnog een bladzijde van het verre verleden toe.
‘Ik pak mijn gitaar en zit weer op het oude kleurrijke haardbankje in de woonkamer op het niet meer zo grote vloerkleed.
Mijn moeder staat rechts van mij. Ze ziet er prachtig uit in haar lange zwarte kanten opera jurk. Haar mooie zwarte halflange krulhaar accentueert haar blanke huid en diepbruine ogen.
Ik ben een beetje zenuwachtig nu ik met haar mag zingen en begin met de eerste voorzichtige kleurklanken van mijn gitaar. Alsof mijn moeder het aanvoelt, legt ze liefdevol haar linkerhand op mijn rechterschouder, waarmee woorden overbodig zijn geworden.
Mijn stem hervindt zichzelf. ‘If it be your will’, zing ik en de hemelse klanken van haar stem doen de engelen om ons heen meezingen. Iedereen is opeens doodstil; mijn vader, broers en zus, zittend met z’n allen op de grote bank bij de kachel.
Langzamerhand verschuift het beeld en in deze gecreëerde tijd van het moment raken de handen van Joke heel zachtjes de toetsen van de piano. Naast Joke zit Tanja en met haar cello tokkelt zij zachtjes mee en gaat langzaam over naar de strijkstok voor de liefdevolle diepe zielsgeluiden.
Cees zit achter ons op de Cajon en zijn handen zijn als de brushes voor een completerende stevige maat.
De hemel huilt en lacht tegelijkertijd.
Ik wil deze bladzijde nog niet omslaan. Mijn moeder kijkt mij nog even aan en ik weet dat dit nummer voor altijd in mijn hart is gesloten’.

Luistertip: If it be your will, Leonard Cohenhttps://www.youtube.com/watch?v=9mqhuNrdwFw







Appelboom

Ondertussen wonen we alweer acht jaar in de Parel van het Noorden. Ik heb een groot deel van mijn leven in de stad Groningen gewoond en besloot om naar het groene weidse platteland te verhuizen als de kinderen het huis uit gingen. Het werd uiteindelijk Westeremden. Collega Peter (Luttikhuizen) tipte mij; ‘ik moet je even wat laten zien’, zei hij op een ochtend met zijn bekende ingetogen glimlach. Vervolgens toonde hij via het grote scherm ons toekomstige huis.
‘Wauw dankjewel voor de tip Peter’, zei ik behoorlijk onder de indruk en maakte er nog diezelfde dag werk van. Mede aan hem hebben we te danken dat we hier wonen. Een lunch ergens tussen kerst en oud en nieuw met hem en z’n gezin op locatie was mijn wijze om hem te bedanken.
Nog geen drieënhalf jaar later overleed Peter en zijn dochtertje Aminga. Op 22 augustus 2017 bij het oversteken op de parkeerplaats Lauwersoog richting boot, ten gevolge van een fataal verkeersdrama.

Ik transformeerde van een ‘betonmens’ richting natuurmens. Als stadjer had ik niet veel kennis van de natuur en nog steeds niet, maar ik begon steeds meer bewondering en respect voor flora en fauna te krijgen.
Ik ‘viel’ direct voor de bijzondere appelboom achterin onze tuin. De stoere uit de kluiten gewassen Groninger Goudreinet boom overleefde tot nu toe alle bewoners die hier tijdelijk hun levens hadden geleefd.
Onverstoorbaar geeft de boom al decennia elk seizoen weer een nieuwe prachtige aanblik, met als ultiem hoogtepunt het herfst cadeau van honderden rijpe appels en dat ieder jaar weer opnieuw.

Appelboom
‘Wat ben je een prachtige boom’, zeg ik bewonderend.
Ik klim met behulp van de uitschuifbare ladder vanuit het midden van de boom omhoog
en word op grote hoogte gedragen door zijn sterke zijarmen.
De appels pluk ik van hun plek en leg ze zorgvuldig één voor één in de omhoog meegebrachte emmer.
Hier op grote hoogte voel ik de energie van de boom nog intenser. Intuïtief sla ik mijn armen om de dikke stam en vlij mijn wang even tegen de koele bast.
Bijna alle appels heb ik ondertussen geplukt, urenlang trap op trap af, of ze zijn uit zichzelf gevallen en opgeraapt.

Blijf bij ons

Boven mij, net waar ik niet meer bij kan hangt de laatste appel.
‘Blijf nog lang bij ons’, fluister ik en bemerk tot mijn eigen verbazing dat ik ben ga praten met mijn boom. Opeens ben ik bang dat de boom ziek wordt of nog erger, doodgaat. Ik voel tranen opkomen en sta het gevoel hier boven in de boom maar even toe; mijn angst om dood te gaan, mijn melancholie over de tijdelijkheid van ons bestaan, mijn emoties over de tijd die aan mij voorbijglijd en nooit is vast te pakken.
Hier bovenin de grote stoere sterke oude appelboom komen verleden en heden even samen. De boom laat mij naar beneden kijken en opnieuw zie ik de vele feestelijke tuin belevingen met vrienden en familie van de afgelopen jaren voorbijkomen.

Peter

Ook mijn herinnering aan het bezoek van Peter hier in ons huis en tuin ergens tussen kerst en oud en nieuw in 2014 komt via de ‘hoog boven in de boom tijdlijn’ nogmaals voorbij. Net zoals de aankoop van het huis acht jaar geleden en het prachtige gedicht van Leonie over de appelboom die zij enkele jaren geleden schreef vanuit het tuinhuis met uitzicht op de appelboom:

Eenzame Appel (Leonie Bais)

Eenzame appel


Verwoede pogingen van de omstandigheden


Om hem van zijn voetstuk te blazen


Velen had hij al zien vallen


Maar het was nog niet zijn tijd

Hij wachtte liever op de lente

‘Blijf nog lang bij ons’, spreek ik bezwerend uit en vul de laatste kist met appels.

Luistertip: Ombra Mai Fu , Nederlands Blazers Ensemble/ Maria Fiselierin / Handelhttps://www.youtube.com/watch?v=NqLT5RMJuPg

Leestip: Leven en dood, toniescolumns 31 augustus 2017

Alzheimer café

Of ik een presentatie wil geven in het Alzheimer café Oldambt/ Westerwolde aan mantelzorgers, mensen met dementie en andere belangstellenden. ‘Misschien een goed idee om vooral iets positiefs te bespreken’, geeft de coördinator mantelzorger Femke van Stichting Welzijn Westerwolde mij mee.

Als preventiemedewerker mag ik allerlei cursussen en workshops geven namens de afdeling Preventie van GGZ Lentis aan mensen met niet altijd even makkelijke omstandigheden, waarbij de draaglast vaak ver uit verhouding is met de draagkracht. Daarnaast is het ook bedoeld voor mensen die vooral geïnteresseerd zijn en durven te stappen in de wereld van persoonlijke groei. Onze workshops, cursussen en trainingen zijn altijd gebaseerd op positieve gezondheid en positieve psychologie. Gaan over een gezonde leefstijl, mentaal fitter worden, leren ontspannen, veerkracht ontwikkelen, helpende gedachten leren ontwikkelen en vooral je eigen balans (her)vinden. We richten ons op datgene wat (nog) wel mogelijk is.

Zorgcentrum Blanckenborg Blijham

Het is vroeg in de avond en alweer een beetje schemerig. Ik rijd het stille Blijham in en parkeer de auto in een doodnormale straat in een doorsnee buitenwijk. Op dat moment weet ik nog niet dat het een magistraal magisch mooie avond zal worden. Altijd ben ik vroeg aanwezig, zodat er ruimschoots tijd is om de beamer aan te sluiten en andere relevante attributen klaar te zetten voor mijn presentatie.

Ik kan vervolgens bij de inloop in alle rust mensen gaan ontmoeten, ipv mij te buigen over stekkers, snoertjes, aansluitingen, opstarten laptop en andere noodzakelijke ‘ongemakken’. Ik stap het gebouw binnen en word vriendelijk welkom geheten door de coördinator en meerdere vrijwilligers en vergezeld naar de ruime zaal. Er is vanavond zelfs een avond gespreksleider aanwezig en er is permanent een coach ‘leefplezier’ verbonden aan dit zorgcentrum. Ik ben blij verrast om dit te horen.

Zingeving

Een uur voor aanvang van het programma komen de bezoekers al binnen. Eigenlijk is het programma al begonnen, want de twee muzikanten spelen op een prettig geluidsniveau ‘de sterren van de hemel’. Heerlijke ontspannen relaxte muziek. Het heeft een weldadige invloed op de nu al fijne sfeer. Ik waan me op een cruiseschip die zachtjes deinend en gedragen op langzame golven mij richting de start van mijn presentatie dirigeert. Het thema van vanavond is zingeving en je eigen invloed op geluk en welbevinden.

Het is een grote groep belangstellenden, wat meestal betekent dat er iets minder interactie mogelijk is. Ik besluit intuïtief op het laatste moment om te starten met het voorlezen van mijn column over mijn broer die Parkinson heeft. (BikevoorParkinson 09 sept 2022 toniescolumns.blog) Het gaat vooral om het voorbeeld hoe om te gaan met ziekte en mijn broer is een prachtig voorbeeld in het zich richten op datgene wat nog wel mogelijk is.

Mijn stem bereikt, gedragen door de microfoon, met gemak alle uithoeken van de zaal en bij de laatste zinnen word ik verrast door mijn eigen emotie en ontroering. Het gaat toch over mijn eigen broer. Het applaus is de ontlading en bevestiging dat de boodschap van mijn broer bij iedereen al is binnengekomen.

Voorbeeld en respect

De twee krasse mannen van in de negentig op de eerste rij zijn voor mij een voorbeeld van behouden veerkracht, plezier, gecombineerd met kracht en kwetsbaarheid ten gevolge van een lang en voluit geleefd leven. Ik praat even met ze in de pauze en realiseer en voel weer dat contact de motor van verbinding is.

‘Wat een schitterend beroep heb ik toch’ denk ik, om te helpen bewustwording te creëren richting mogelijkheden voor mentale fitness en bedank iedereen voor de inspirerende avond die we met elkaar hebben mogen creëren en beleven.

Luistertip: Andra Day, Rise uphttps://www.youtube.com/watch?v=lwgr_IMeEgA

Quote: Kwetsbaarheid is het nieuwe stoer zijn

Tonies Podcast

Voor mijn vertrek naar mijn gast check ik nogmaals of ik alle attributen voor de geluidsopname bij mij heb. Uiteraard zit alles er nog in de handkoffer; mijn laptop, microfoons met standaard, katrol- verlengsnoer, geluid verdeelkastje, geluidsbox om geluid te kunnen checken en mijn vragenlijstje voor het gesprek.

‘De controle behoefte neemt toe bij toename van consequenties’, besef ik en denk aan de talloze keren dat ik toch maar even terugloop om te checken of ik de autolampen wel heb uitgedaan.
Een vriendin legde mij een keer uit dat zij altijd heel bang is om de strijkbout vergeten uit te doen. Vandaar haar hardop uitgesproken mantra tijdens het strijken ‘strijkbout uitdoen’ (column ‘strijkbout uitgedaan’? (29 juli 2022) ‘Het heeft allemaal met focus te maken’, bedenk ik en stap ondertussen weer uit de auto om weer terug naar het huis te  lopen om alsnog de autosleutel te pakken.

Studio

Meestal heb ik de podcast gesprekken in mijn tuinhuis. Dit is een mooie rustgevende en groene omgeving. De omstandigheden voor het geluid zijn goed, de sfeer in het tuinhuis relaxed. Soms vraagt een gast om op eigen locatie te komen.
Even later rijd ik dus naar Groningen, uiteraard ruimschoots op tijd. Mijn gewoonte om ‘te vroeg’ te vertrekken heeft mij al talloze keren geholpen om stressvrij te blijven als er onderweg onvoorziene omstandigheden voordoen. Mocht het toch anders lopen, dan kan ik dat meestal ook accepteren.

Mijn mantra is ‘Het loopt altijd anders dan verwacht’.

Deze mooie overtuiging scheelt heel veel frustratie. Ik heb er wel wat voor moeten doen in mijn leven om deze mantra te accepteren en erin te geloven.
Ik constateer bij mijzelf toch een lichte spanning, want het is een andere locatie, plus ik ken de geïnterviewde niet en de apparatuur moet op de bestemming nog geïnstalleerd worden. Afzonderlijk van elkaar allemaal niet erg, maar bij elkaar zorgt het toch voor enige spanning. ‘Vooral of de apparatuur het wel weer doet’, weet ik. En ik denk onwillekeurig weer aan die ene keer dat een gesprek niet goed was opgenomen.
Kundalini yoga

Dit keer spreek ik Agnes Klinkert. Zij is kundalini yogadocent. We hadden afgesproken dat ik eerst een individuele les zou volgen om aansluitend in gesprek te gaan.
De gecombineerde verbonden ademhalingsoefeningen met archaïsche bewegingen zorgen voor een ontspannen staat van zijn. Ik ga even uit mijn hoofd en vooral richting lichaam.
Even later ben ik heerlijk ontspannen en met een energieke focus  gaan we in gesprek over de voordelen van kundalini yoga voor een positieve gezondheid en leefstijl.

‘Voorlopig kan ik nog wel doorgaan met mijn reis langs mensen die zich bezighouden met gezonde leefstijl en geluk’, denk ik op weg naar huis.
In gedachten reciteer ik mijn intro van onze podcast;
‘We zijn allemaal op zoek naar geluk en welbevinden, naar balans. We hebben allemaal te maken met tegenslagen en soms met het lot. Voor de een lijkt dat goed af te gaan en voor de ander is het lastiger.
Hoe kun je nu zelf je invloed op geluk en welbevinden verhogen? En wie zijn die mensen met hun specialisme en drive, die klaarstaan om anderen te ondersteunen. Deze vragen houden mij als coach en begeleider al langere tijd bezig. Vandaar deze Podcast’.

Met een druk op de ‘We transfer’ knop stuur ik alles naar mijn zoon Devon en schoondochter Amber.
De techniek en lay-out verzorgen zij elke keer weer met focus en liefde voor weer een mooie Podcast.
‘Wat een mooie missie hebben wij’ om gezonde leefstijl onder de aandacht te brengen’, denk ik met een glimlach en beluister op weg naar huis de swingende Podcast tune van Brent Lewis.

Luistertip: Dinner at the sugerbush, Brent Lewishttps://www.youtube.com/watch?v=cLj-h4qvw-U
Luistertip 2: Tonies Podcast voorbeeld https://youtu.be/cbMIfbyVy8E


BikevoorParkinson 2022


Afgelopen weekend mochten we weer meedoen met de Bike voor Parkinson in het glooiende zuid Limburg.
Ik las mijn eigen Parkinson column van precies een jaar geleden terug en twijfelde even of ik het onderwerp wederom zou beschrijven.
Ik had immers alles al verwoord? ‘Toch niet’, dacht ik, want herhaling is de kracht van de boodschap. Ook moet dit onder de aandacht blijven. Vorig jaar fietsten we voor de mantelzorgers en dit jaar worden de donaties besteed aan online sportlessen voor mensen met Parkinson.

Saamhorigheid

Ook dit keer was het weer een prachtige warme nazomerse dag, de omgeving betoverend mooi, de zon uitbundig en de onderlinge sfeer goed. Deze wielertocht is een mooi voorbeeld van anti stigma en een inclusieve maatschappij, waarin iedereen zichzelf kan zijn en geaccepteerd wordt.
Ebikers, toerfietsers in allerlei variaties, racefietsers, alles zag ik voorbij komen. Geen machogedrag, wel saamhorigheid.
‘Eigenlijk moet het Bike tegen Parkinson heten’, dacht ik of ‘Bike voor Parkinson de wereld uit’, want ik ben tegen Parkinson.

Parkinson

Mijn broer heeft ondertussen al meer dan vijf jaar Parkinson. Hij gaat passievol gedreven door met fietsen. Mijn broer is een goed voorbeeld van iemand die denkt en handelt in mogelijkheden.
Langzamerhand moeten zijn doelen worden bijgesteld. De racefiets is, gedicteerd door de Parkinson, ingeruild voor de Ebike tourfiets.
De snelheid is verruild voor een meer ontspannen (meditatieve) manier van fietsen.
Mijn broer moet zich bewust regelmatig aanpassen en keuzes maken, omdat zijn lichaam hier vaak dwingend aandacht voor vraagt.
Wat kan nog en waar moet ik afscheid van nemen, zijn reële vragen die hij zich bewust regelmatig moet stellen.

Leef- Tijd

‘Verandering is de enige constante en geldt voor ons allemaal’, denk ik. Alleen gaat het afnemen van lichaamskracht met het klimmen van de jaren over het algemeen sluipenderwijs. Confrontaties zijn er soms ook,  bv bij het zien van een vroegere foto van jezelf, of bij een ontmoeting met iemand uit vervlogen tijden, of bij het overlijden van een dierbare.
We zijn meestal niet te vaak bewust met de tijd bezig.

Met Parkinson wel, de tijd wordt dwingender. De drie maal daags medicatie is een conditionering en een noodzakelijk hulpmiddel. Bij kou begint het lichaam te trillen. De lijst van ongemakken is lang en dan heb ik het nog niet eens gehad over het mentale stuk.
Mijn broer richt zich op mogelijkheden. Hij fietst net als vorig jaar naast en soms voor mij aan. Ik zie jarenlange fietservaring in zijn houding en bemerk zijn onverzettelijkheid. Ondanks de belemmeringen speelt voor hem de Chronos tijd nog een belangrijke rol. ‘Doorgaan en eerst flink kilometers maken’, is zijn reactie op mijn te vroege ‘koffie op een terras’ verzoek.
Respect

Ik heb respect voor hem, net als vorig jaar.
Ik heb bewondering voor hem, net als vorig jaar.
Ik ben blij en dankbaar dat hij mijn broer is, net als vorig jaar.

Ik wens ons nog vele mooie gezamenlijke fiets avonturen, waarbij de Chronos (klok) tijd even minder telt en de Kairos (gevoel) tijd ons meeneemt naar de intensiteit van het plezierige tijdloze moment.
(Net als vorig jaar)

Recept: Drie maal daags: ‘Ik ben blij en dankbaar dat….’
Luistertip: Clocks, Coldplay
https://www.youtube.com/watch?v=PFW2uSCZ0uE



Peddelsurfen, een uitdaging

Ook wel suppen genoemd. ‘Doe je mee met suppen’, vroeg Rhaisa verwachtingsvol. Ik voelde de subtiele hint richting mijn collegialiteit. Ik had er nog nooit van gehoord. Omdat het een initiatief van onze afdeling Leefstijl is, begreep ik dat het over gezonde leefstijl moest gaan. Een SUP- board clinic, onder enthousiaste begeleiding van Martin (V moves).

Het is Maandagavond 1900 uur en ik sta op een verlaten Parkeerplaats ergens tussen Paviljoen Meerzicht en Waterpark de Bloemert aan het Zuidlaardermeer. ‘Sta ik wel op de goede plek’ denk ik lichtelijk verontrust. Als lid van de club voel mij extra verantwoordelijk dat alles goed komt. Daarnaast is richtingsgevoel niet mijn sterkste kant.

Tot mijn opluchting zie ik even later de eersten op de Parkeerplaats aankomen, herkenbaar aan de ‘dresscode’ van makkelijk zittende kleding. Vijftien enthousiastelingen hebben zich verwachtingsvol verzameld op het grasveldje bij de lange stijger aan het nazomerse golvende Zuidlaardermeer water. Trainer Martin verschijnt even later met zijn busje. De lichtgewicht SUP- planken met bijbehorende peddels worden uitgeladen. De uitleg is kort en krachtig; eerst met de knieën op de plank, vervolgens langzaam maar zeker omhoog komen, met de peddel rechtop als steunpilaar in het midden. ‘Het gaat vooral over balans’, zegt Martin.

Vallen en weer opstaan

Bij de start hoor ik direct de eerste plons geluiden. ‘Het gaat dus vooral om letterlijke balans’, constateer ik droogjes. Het lukt mij om op de plank omhoog te komen. Ik ben mij ervan bewust dat het niet echt een soepel beeld moet zijn om naar te kijken. Mijn benen beginnen lichtjes te trillen en zullen dat de gehele exercitie blijven doen.

Balans

De geoefende Supper Rogier glijdt ogenschijnlijk soepel en moeiteloos staand op zijn surfplank over het water. Ik krijg associaties met Jezus die ooit behendig en met zelfvertrouwen over het water liep. Het doet mij weer denken aan mijn fietstochten in gevecht met de tegenwind. Een onnatuurlijk rechtop zittende Ebiker haalt mij in, met eenzelfde soort glimlach als Rogier en Jezus. ik schrik op uit mijn interne monoloog.

‘Aaien met de Peddel door het water’ is de bemoedigende instructie van de trainer. Zijn stem draagt ver over het water en verdwijnt aan de horizon. Helaas kom ik bijna niet vooruit. Maar ik sta nog steeds, denk ik hoopvol. Om mij heen vallen mensen ‘als rijp fruit’ in het water, verdwijnen naast en onder de plank, in laaghangende struiken en klauteren weer op hun surfplank. Het is een doorlopend vallen en weer opstaan. De visser pakt zijn spullen in en gaat op huis aan. We zijn in gevecht met de natuurwetten en zoeken steeds weer balans. Na nog een rondje, is het bijna tijd.

Water

Mijn glimlach wordt breder, mijn zelfvertrouwen groeit, want ik sta nog altijd in droge kleren. ‘I Made it’, roep ik licht euforisch en val aansluitend alsnog in het te enthousiast kabbelende water. ‘De plank is te licht’, mompel ik en bedenk gelijk dat dit heel dichtbij ‘het ligt aan de ander (en niet aan mij)’ komt. Ik corrigeer mijzelf een beetje beschaamd, want dag in dag uit coach ik mensen om verantwoordelijkheid voor zichzelf te nemen.

‘Ik kan het nog niet zo goed’, zeg ik nu tegen mijzelf. Dit te zeggen voelt beter, eerlijker. Dit avontuur was gelukkig niet te ver uit mijn comfort zone (that’s were the shit happens). Het was als niet echte water liefhebber een klein stapje buiten mijn comfortzone. En that’s were the magic happens.

Luistertip: Down the Waterline, Dire Straitshttps://www.youtube.com/watch?v=ugZRzISBrKk

Quote: over de comfortzone: Paul Plasman, Wim Hof ademcoachhttps://www.paulplasman.nl/

Be nice to each other

On the ferry from Emden (Germany) to Delfzijl (the Netherlands) we experienced two opposites of human contact within the space of two hours.

The aggressive form

Our bicycles were being brought on board by a captain who was clearly in a rush. When Joke helpfully pointed out in English that her back tyre was punctured he responded as if stung and snapped  ‘Sie sind in Deutschland, mann soll hier deutsch sprechen’and deliberately left her bicycle on the quay. All this whilst Joke was simply trying to be helpful given that a bicycle with punctured tyre would be difficult to roll up the gangway and explaining this in German was more complex than she thought her grasp of the language would allow.

The loving form

Not long thereafter an older employee of the ferry came to us and offered his apologies for the conduct of the captain. In German and English this kind gentleman explained that his colleague had a bit of a problem whilst imitating his agitated behaviour. Apparently the captain had been ignoring him for months and he advised us ‘Ruhig zu bleiben’. I made it clear that we were calm and certainly would not be looking for a confrontation and saying “Wir sollen freundlich sein nach einander”. By that point I had already noted that the captain had gone back for the bicycle and placed it on board. With a relieved look on his face and a friendly nod he moved on to sell tickets to our fellow passangers. Needless to say, this type of confrontation is uncomfortable and the fact that somebody has behaved towards you in this manner is not good for your ego. Thankfully I only needed to let the feeling well for a moment before it vanished into the fresh sea air and the gentle lapping of the waves. 

Skateboarder Jakob from Denmark and dinner at the ‘Roode Haan’

As if by design no sooner had this incident passed before we had a wonderful encounter. The young Jakob was travelling alone from Denmark to Amsterdam. ‘Where can I buy a ticket’, he asks us, having first checked if we spoke English. We immediately feel an unspoken connection. Jakob is travelling with his skateboard from his home to Amsterdam which just a rucksack and a lightweight tent. His plan for the coming night is to sleep over somewhere in Groningen. We offer him a place to sleep at our home and once the ferry lands we travel together to the cafe “de Roode Haan” in our village, owned by Teus and Karin. Sometimes you find magic in little things such as the fact that a couple sitting next to us speak Danish and (again) another skateboarder passes the terras. The food and drinks are excellent and we feel a positive energy encircle us here in the pearl of the north, Westeremden. Jakob explains that he is extending his gap year and that ‘by not constantly being concerned with what I want to do, I expect something will come my way’.

My first thought is ‘He’s right’, but I cannot help volunteering the suggestion that sometimes it helps to nudge the subconscious into the light. ‘What are your top five values’, I ask him whilst I suspect having already recognised a few.

Anyone who decides to travel alone on a skateboard from Denmark is likely to value a combination of adventure, lifestyle, perseverance, courage, trust and freedom. Or does he have a need to prove himself due to the fact that his parents travelled extensively when they were young and set the tone for their family? Jakob explains that even if that was the case it would be difficult to match his parents travels even if he wanted to. We conclude that the act of travelling alone in itself allows you to gain a wealth of life experience and understand what you value. I have to say that I admire and respect this young 21 year old Danish adventurer.

Amsterdam

The next day after breakfast we drive to the drop-off point near Middelstum where Jakob continues his journey. As he is travelling around fifty kilometers a day I calculate he’ll be halfway to the Afsluitdijk before nightfall. “Something for the Guinness Book of Records” I say enthusiastically. He smiles but avoids the compliment. It strikes me that modesty is as much a virtue as strength as I give him a farewell hug. “It was very nice to meet you and thanks for everything” Jakob says before leaving, firmly pushing off with three steps left and right of his board. Safe travels Jakob,’ I think, watching him head towards the horizon on his skateboard, towards new adventures.

Translation and advice: Jonatan de Haan

Music tip:

Fred Freddies Drop, the Rafthttps://www.youtube.com/watch?v=SmqKTBa47sM

Quote: Love is a verb, show that you mean it

Herinneren van een herinnering

Herinneren van een herinnering

Op de laatste dag van ons verblijf in Frankrijk, nodigt vriend Dick mij uit voor een Bourgondisch diner in het middeleeuwse en toeristische Chateauneuf, gelegen in de Cote D’or. Dit schilderachtige plaatsje kan naast de auto, ook bereikt worden via een steil kronkelende ‘fiets uitdagende’ klim. Het dorp heeft als hoogtepunt het romaanse Chateau, gebouwd tussen de twaalfde en vijftiende eeuw. Als ik eerlijk ben, gaat mijn aandacht nu meer uit naar het restaurant. Het is te makkelijk om in deze column de suggestie te wekken dat ik alle muren, trappen, torens en andere ruimten van het chateau geduldig heb bestudeerd met het op A4 geplastificeerde Franse aandachtspunten lijstje.

Wel ben ik beneden in de vallei even uit de auto gestapt om een panorama foto te maken, waarbij ik constateer dat het ansichtkaarten – achtige Chateau zich nog niet zo makkelijk laat vangen in een frame. Ooit is het strategisch gebouwd op een 342 tot 542 meter hoge rots. Ook hier is het toerisme nog onder controle. Er wonen slechts 85 mensen in dit kunstenaarsdorpje. Er zijn twee cafés en een restaurant. Uiteraard is er ook het winkeltje voor de toeristen. Verderop is er een Parkeerplaats, met mogelijkheden voor (toeristen) bussen, strategisch naast het point de vue (uitzichtpunt) gesitueerd. De toeristen volgen vaak dezelfde route; een bezoekje aan het kasteel, het terras en of restaurant en het nogal dwingend gedicteerde uitzichtpunt. Vanuit deze plek heb je uitzicht over de vallei canal de Bourgogne.

De weddenschap

Het is ondertussen donker geworden, de maan knipoogt en de sterren vermeerderen in oneindig toenemende weelderige overvloed. We lopen terug richting Parkeerplaats. Opeens zie ik een herkenningspunt als we langs een terras lopen. ‘Hier hebben we vorig jaar met elkaar gezeten’, zeg ik opgewekt en herinner mij dat ik binnen deze zaak een specifieke kurkentrekker voor de oudere wijnen heb gekocht. Dick ontkent resoluut het terrasgedeelte en verwijst naar een ander terras verderop. Ik zie direct kansen, want de ‘ik heb gelijk’ overtuiging overheerst. Ik herinner mij dat ze toen oververmoeid waren van al het klussen in hun Pied-a- Terre (ik heb van vorig jaar de foto’s van hun lichaamshouding en gezichtsuitdrukking grondig bestudeerd) en zet dus met gemak een weddenschap in, voor een mooie fles wijn. ‘Zo tussen de 30 en 50 euro’, zeg ik beheerst triomfantelijk, want ik wil ook weer niet te hebberig overkomen. Omdat er geen bewijsmateriaal is, schakelen we een hulplijn in van het thuisfront en beide partners verwijzen tot mijn verbazing naar het andere terras. Opvallend is dat er toen geen foto’s van ons op dat terras zijn gemaakt. Wel heb ik een foto van ‘mijn terras’ met winkeltje, alleen zitten we er (helaas) niet.

Analyse

Het gaat volgens mij direct al mis met de komende herinnering bij de beleving zelf, want een gebeurtenis gaat via mijn gedachten, emoties en gevoelens, checkt en passant mijn waarden en afhankelijk van de stemming en staat van zijn, ervaar ik mijn zogenaamde ‘objectieve’ belevenis. We vergeten vaak veel; de nadelen, de pijn, de precieze inhoud. ‘Behalve bij trauma’, deze herinneringen komen soms pas na jaren akelig precies naar boven, inclusief doorlopende herbelevingen.

Belevenissen met een sterke emotie, positief of negatief, blijven beter in ons geheugen gegrift en dan nog is het oppassen, want elke keer als een herinnering naar boven wordt gehaald, wordt deze onbewust ‘een beetje bewerkt’, voordat ze weer ‘opgeborgen’ wordt. ‘Waarschijnlijk was de keuze van een terras voor mij niet echt van diepgaand emotioneel belang’, overdenk ik. We rijden terug, Dick kijkt mij vanachter het stuur van zijn Mercedes 300 TE, S124/1986 even aan. Het lukt hem niet goed om een grijns te onderdrukken. ‘We delen jouw mooie wijn van 50 euro wel’, zegt hij toegeeflijk. Ik kies heel verstandig even voor de stilte. ‘Kijk, hier zagen we vorig jaar zweefvliegtuigen oefenen’, roept Dick enthousiast na een kwartiertje rijden. Ik knik aarzelend, ondertussen afwachtend waarmee mijn geheugen dit keer aan gaat komen.

Luistertip: Memories, Maroon5https://www.youtube.com/watch?v=SlPhMPnQ58k

Quote: wees mild voor je geheugen, want het is een klus om elke keer weer een herinnering op dezelfde manier te herinneren.