Gedicht van Vasu

Deze week ben ik aan het fietsen door Nederland. Even los van de vaste patronen en routines. De dagelijkse handelingen, waarbij alles vertrouwd en binnen je eigen comfortzone ligt, ver weg.

Fietsen is ontspannen, mentaal en fysiek goed. ‘Vooral nu met de uitdagingen van afwisselend regen en zon en steeds tegenwind’, en doe voor de zoveelste keer mijn jas weer aan.

ik trap na een dag fietsen, vermoeid Zutphen binnen. Ik trap met de restanten van storm Poly in de rug verregend Oldenzaal binnen. Ik trap door en kom Drenthe weer binnen.

Het begint ook al een patroon te worden; de gehele dag fietsen en aan het einde van de dag een mini camping vinden. Het liefst eentje waar het stil is, midden in de natuur.

Ik ben alleen en dat voelt goed. Ik word op de hoogte gehouden van het langzaam ‘wegglijden’ van mijn schoonmoeder naar steeds meer afhankelijkheid. Ze is er nog en dat is mooi. ‘Ze wil er nog zijn’, weet ik en

Ik denk aan het mooie gedicht van Vasu. Hij droeg het zo prachtig voor tijdens ons podcast gesprek over het accepteren van dood om voluit te kunnen leven.

Dankjewel Vasu voor deze mooie bijdrage om stil te staan bij onze eindigheid hier.

V.O.W. (Vertrokken Onbestemd Waarheen)

We komen hier

Bloeien even

Stoeien met wat iedere dag brengt

Een paar goede maaltijden

een paar fijne vrienden

Enkele plezierige herinneringen

een draagzak op de rug

Met in het middenstuk wat

rusteloosheid

In het achtervak een handvol

frustraties

En In de bovenflap een portie

moeilijk te vervullen hoop

En dan zo ontzettend snel

zijn we weer verdwenen

Verdord als het gras

in de zinderende hitte van

de zomer

Zonder veel ophef of magistrale

orkestratie

Zomaar verdwenen naar ruimtes

waar beelden

gedachten, gevoelens

geen vaste vorm hebben

Geen houvast aan het

Onvatbare raadsel

Van dit zich herhalende bestaan

Ik zie een vrouw met een baby

In haar armen

Op de achtergrond de golvende

glinsteringen

Van een witgele zon door de

ritselende bladeren

Op de voorgrond de schoonheid

van moeder en kind

Rust en tijdloosheid

Een nieuw begin

Hier ‘nu’ is gisteren morsdood

en morgen slaapt nog

(Vertrokken Onbekend Waarheen)

Vasu Macquoy

Klimaat Gisteren en Morgen

Mijn klimaat, jouw klimaat, ons klimaat 

De afgelopen weken voelde als een lange lome vakantie, alsof ik in het zonnige zuid Frankrijk verbleef. De zon scheen onophoudelijk en uitbundig, de avonden waren zwoel en aangenaam. De temperatuur steeg overdag steeds tot recordhoogte en daarmee nam mijn vakantiegevoel gelijktijdig ook toe. Alles vertraagde, zelfs onze jonge speelde poes lag overdag vooral in schaduwplekken. De zwaluwen in het nest boven de veranda werden ook (vooralsnog) door haar genegeerd. 

Ik hou van lange warme zomers, echter sinds de klimaatverandering steeds duidelijker vormen aan begint te nemen en de gevolgen zichtbaar en voelbaar zijn, voelt het genieten van het prachtige weer nogal dubbel. Het is dit weekend in juni erg warm. We hebben meerdere gasten in verband met een familie reünie. De ‘zitjes’ hebben we in alle vroegte al op verschillende plekken in de tuin gecreëerd. De ‘hang-zitplek’ onder de grote appelboom lijkt ons veruit favoriet en we schuiven de stoelen in een halve kring onder de appelboom.

Appelboom

De grote stoere oude appelboom is onze trots en nu een ‘rots in de branding’ om ons met zijn imposant bladerdak te beschermen tegen de extreme hitte en de felle zon. Ik zit met m’n drankje bij de boom en observeer onze boom eens goed. Vorig jaar gaf zij meer dan overvloedig appels en nu was er in het voorjaar extreem weinig bloesem. Dit najaar dus een schrale oogst. ‘Misschien neemt de boom even een pauze’, denk ik en betrap mijzelf erop toch een beetje ongerust te zijn. Ook zie Ik dat er behoorlijk veel blaadjes op de grond liggen, niet normaal voor deze tijd van het jaar. 

Ik lees dat Nederland momenteel te maken heeft met de langste periode zonder regen, de langste regionale hittegolf en alwéér de heetste juni ooit gemeten. De hitte en droogte records worden trouwens sinds 2017 jaarlijks verbroken. Ik vind dat een 112 alarmmelding waard.

Het extreme zomerweer lijkt voorlopig voorbij, aldus het knmi. De meeste mensen gaan nog behoorlijk luchtig gekleed, passend bij warm weer, ook al kan ‘s avonds weer een vest of iets dergelijks prima aan. Het is net alsof de afkoeling nog niet goed tot ons doordringt. ‘Net als de gevolgen van klimaatverandering’, somber ik.

Maar we zitten ondertussen weer in ‘oer Hollands wisselvallig weer’, met wisselende luchten met verschillende soorten bewolking en af en toe zon, hier en daar een bui, wind uit alle richtingen en het weer dat alle kanten op kan gaan. Zoals we gewend zijn….en we hopen weer op de volgende prachtige dagen.

Vanzelfsprekendheid 

Het rommelt nogal met de vanzelfsprekendheid van de natuur. ‘Ik doe mijn ogen even dicht en zie een aarde met vreselijke droogtes, hitte, overstromingen, ziektes, oorlogen en ander geweld, miljoenen mensen op de vlucht als opgejaagde dieren. De totale chaos’. Het is een deel van mijn tekst uit de film ‘de laatste heilige’, (Jef Caelen) waarin ernstig gewaarschuwd wordt voor de gevolgen van klimaatverandering. Helaas is veel hiervan ondertussen al realiteit. Met een schok realiseer ik mij dat niets meer in de natuur vanzelfsprekend is. Er is blijvend iets (in mij) veranderd. ‘Gisteren’ is definitief voorbij en hoe zal het ‘morgen’ zijn?

Ik sta op en leg even mijn beide handen liefdevol tegen de stevige stam van onze appelboom. ‘Blijf bij ons’, fluister ik bezwerend en fantaseer dat de conditie van de boom staat voor hoe het met de aarde is gesteld. Een soort thermometer van het klimaat vanuit onze tuin. Ik loop naar de veranda om de muziek aan te zetten en zing mee;

‘and the tears coming streaming down your face, when you lose something you can’t replace’….Stuck in reverse and I will try to fix you.

Luistertip: Fix you, Coldplayhttps://www.youtube.com/watch?v=k4V3Mo61fJM 

Quote: zorg goed voor jezelf, plant een boom

(I) Love Pop Festival Stadspark

Een vriendin vroeg mij hoe het festival was geweest en ik appte haar dat het vooral een blij en gezellige (familie) happening was, met mooie muziek. Maar er was veel en veel meer.

Ik was nogal onder de indruk van de zonnige performance en zang van Stien (S10), waarbij haar vertolking van het nummer ‘de leven’ mij ontroerde, om even later haar oproep en voorbeeld te volgen om (ook bij 30c) ‘lekker uit je dak te dansen, alsof je thuis alleen voor de spiegel staat’. ‘Ook jullie meedoen daar op het VIP podium’, gaf zij met een ‘engelen sneer’ aan.

Gregory Porter en zijn band namen mij mee naar muzikale hoogtepunten van puurheid, (stille) ontroering en ik was blij verrast met zijn gevarieerde live vertolkingen. Ik ken zijn meestal rustig easy listening repertoire. Zijn donkere stemgeluid alleen al zorgt voor ontspanning en relativering. De band leverde zowel intiem kleine-, alsook opzwepende muzikale momenten. Love was zijn thema en dat droeg hij zeer natural en overtuigend uit. Zijn slotnummer ‘thank you’ aan het eind was tegelijkertijd zijn respectvolle ‘thank you’ aan ons. 

Lionel Richie had een indrukwekkende beeld-, licht en geluid show. Hij is nog altijd een wereldster en een ras performer met een geweldig gevoel voor humor. Er was een hoog nostalgie gehalte tijdens zijn optreden, waarbij het opviel dat zelfs de jonge meiden uit ons familie- en vrienden groepje meerdere nummers konden meezingen. Tussen alle joligheid door werd Lionel nog even bloedserieus bij het benoemen van alle ellende, oorlogen en ander geweld en refereerde aan zijn song ‘We are the world’. 

Lichtjes in het donker

We zongen het op zijn verzoek gezamenlijk, met onze digitale lichtjes aan, want zoals Lionel het zei, ‘we are all sons and daughters, and we all are looking for LOVE’. En toch gaat het nog altijd keer op keer helemaal mis.  Dit nummer uit 1985 is dus blijvend actueel en heel erg nodig. Het was voor mij een prachtige zomerse happening met vooral aangenaam, liefdevol gezelschap. De sfeer onbevangen en ontspannen, ook passend bij het warme weer.

Anouk had een ‘spot on’ snoeihard optreden en haar hoogtepunt voor mij was het tonen van haar kwetsbaarheid; ‘dat ze niet goed is in contact met het publiek maken en na al die jaren nog steeds ‘fucking’ zenuwachtig is bij optredens’.

Kleedjes

Het aantal kleedjes op het terrein was opvallend hoog. Ook wij hadden een kleed bij ons, waar we wat achteraf op het veld konden bijkomen en diende als uitvalsbasis bij het ophalen en nuttigen van drankjes en eten, wat overvloedig aanwezig was bij vele verkooppunten op het festivalterrein. Een kleine dissonant was dat sommigen hun kleed vooral gebruikten om een territorium af te bakenen op het veld van het hoofdpodium. Het deed mij denken aan hotelgasten die ‘s ochtends heel vroeg hun bed uitkomen om voor het gezin handdoeken op de stoelen rondom het zwembad te draperen om vervolgens elders rustig te gaan ontbijten. Ik kon het met mildheid aanschouwen en met een glimlach loslaten.

lieve mensen van vroeger en nu kwamen even op mijn pad.

‘Ken je mijn nog’, zegt ze bescheiden en er komen vele (muzikale) herinneringen bij mij naar boven van een mooie en intense periode uit lang vervlogen tijden. Even later staat er een trouwe column lezer van het eerste uur even naast mij, terwijl we zachtjes deinen op say you, say me.

Het is waar, de muziek, is ‘de leven’. (Stien)

Het is de muziek die maakt dat je gaat dansen. En als je danst, ben je even uit je hoofd en leef je meer vanuit je hart. Ik wens iedereen een mooie (muzikale) dans van het leven.

Met dank aan mijn zondag tribe; Jael, Ton, Joke, Lotte en hun vrienden Alien, Kelly en Josanne, waarbij Debra in ons hart erbij was.🥰

Met dank aan diegenen die mij heel alert even opmerkten en in het contactmoment het verleden een ogenblik vermengden met het heden; Fred, Margreet, Rina (2x), de vader van Amber en anderen die mij misschien in een glimp even zagen daar in de zondag groep van twintigduizend mensen.🙏liefde

Luistertip: say you, say me, Lionel Richie https://www.youtube.com/watch?v=9OfoTaLXrUo

Luistertip: everything you touch is gold, Gregory Porterhttps://www.youtube.com/watch?v=zHctV8ZofSs 

(Deze column werd mogelijk gemaakt door toniescolumns.blog in samenwerking met het YouTube kanaal tonie roerdink/ podcast 

De laatste heilige van 5voor12

‘Geluid aan? camera aan? en actie’, roept de regisseur na bevestiging op de vraag. Zijn stem resoluut en draagt ver, daar in de stilte van het ontwaken van de dag, over het veld, achter het kerkje van Westeremden. Het is zaterdagochtend 08 uur, de zon schijnt al uitbundig en we spelen scène 1 van onze speelfilm ‘de laatste heilige’.

De camaraman en geluidsvrouw nemen de shots eerst vanaf de linkerkant. Met een langshot , breedshot en ook met close-ups, om de expressie en emoties te kunnen vastleggen. Ik doe bewust mijn best om vooral niet in de camera te kijken. Na tien minuten raak ik al meer gewend aan de ‘crew’ om mij heen en kan mij steeds beter en meer ongedwongen concentreren op het spel. Als alles naar tevredenheid is opgenomen, wordt er van gezichtspunt gewisseld en kunnen we dezelfde scène nogmaals acteren.

Kunstschilder Egbert Modderman

Gelukkig hebben we eerder flink geoefend op onze teksten, zodat we in de herhaling steeds beter in onze rol komen. Het begon met een idee van mijn goede vriend en filmer Jef toen we de (kunstschilder) werken van barmhartigheid zagen hangen in de Martinikerk Groningen. Op het schilderij van ‘de dorstigen laven’ (Egbert Modderman) mocht ik poseren en werd vereeuwigd op het doek. ‘De barmhartige Samaritaan geeft mij water en een kleed tegen de kou’.

Jef verzon het filmverhaal en schreef het script. Wat begon als een aardigheidje; de persoon van het doek in de moderne tijd van de 21e eeuw te plaatsen als een soort heilige, veranderde gaandeweg in een serieus verhaal met een krachtige boodschap.

Klimaatverandering 

Het gaat namelijk niet goed met onze aarde. Het is 5voor12 en nog steeds zijn er mensen die de ernst van de situatie bagatelliseren. In deze korte film loopt Klaas samen op met Chris en komen onderweg enkele volgelingen tegen. Klaas vraagt de weg naar een slijterij en Chris zal hem ‘de weg wijzen’. Dat dit een andere weg is dan Klaas zich had voorgesteld wordt langzamerhand duidelijk in de film. Klaas transformeert naar aanleiding van enkele wonderen van Chris naar iemand die zich met een schok de vreselijke ernst van de situatie realiseert, waarin wij met onze wereld terecht zijn gekomen.

The end

Dit keer aan het slot geen bemoedigende woorden als ‘ het is nog niet te laat’, of ‘het kan nog’. Wij hopen iedereen te inspireren om Nu actie te ondernemen om lief te zijn voor de natuur en daarmee voor onszelf.

Scriptschrijver en regisseur Jef Caelen

Ik overleg met Jef over hoe de boodschap over te brengen. ‘Lief zijn voor de natuur zouden niet mijn woorden meer zijn’, zegt hij en doet vervolgens de volgende suggestie;

‘Wij hopen iedereen te inspireren om Nu actie te ondernemen om de verschrikkelijke dreigende situatie, die momenteel wereldwijd gaande is, met man en macht proberen te keren. Of is het onheil nog niet helder genoeg voor ons en wachten we af, totdat………’

Luistertip: Mercy Mercy Me, Marvin Gayehttps://www.youtube.com/watch?v=U9BA6fFGMjI

Kijktip: Martinikerk Groningen, de zeven werken van barmhartigheid Egbert Moddermanhttps://www.galeriebonnard.com/kunstenaar/egbert-modderman-2/

Jij bent ook die ander

Midden in de nacht word ik wakker met  flarden van een droom. Het gaat over gedoe tussen verschillende mensen, zittend rondom een mega vergadertafel in een oneindig grote ruimte. Zelfs in mijn droom blijf ik de coach en benoem relativerend dat gedoe er altijd en overal zal zijn. (en dat jij altijd een keuze hebt)

Dit is namelijk van alle tijden. Zet mensen bij elkaar en de energie gaat (volledig) stromen, of stagneert, afhankelijk van de match die mensen met elkaar hebben. Onlangs kwam ik weer eens de volgende quote tegen; ‘Je mag aardig zijn voor iedereen, maar hoeft niet met iedereen te ‘spelen’. 

Oftewel; gelukkig heb ik altijd nog de keuze waar en met wie ik wil zijn. Alleen is daar wel moed voor nodig, om ‘Ja’ tegen jezelf te zeggen, al betekent dat soms een ‘Nee’ tegen anderen. Het is namelijk afhankelijk van de staat van (bewust) zijn van de individuele mens binnen een cultuur, waar ze voor gekozen hebben.

Ik weet precies wat u bedoelt’

Het  is uiteindelijk een groot wonder dat wij elkaar nog redelijk goed kunnen begrijpen. We hebben namelijk onze eigen unieke filters die maken dat we allemaal de ‘werkelijkheid’ nogal anders beleven dan de ander. Tijdens een coaching sessie vroeg de deelnemer wanneer we het over die vervelende anderen gingen hebben en welke tools daarvoor in te zetten zijn. Uiteraard kom je soms in situaties waarin je last kunt hebben van die ander. Als je heftig getrickert wordt, dan is er altijd sprake van vroegere trauma (sporen) wat je nog op te lossen hebt. 

Want chronische stress geeft doorlopend teveel cortisol en adrenaline, wat alleen voor korte stress en of heftige inspanning bedoeld is om adequaat te kunnen reageren. Het gevolg is dat je niet meer helder kan denken, verzwakt en je eigen zelfhelend vermogen ook nog eens blokkeert.

Lastige anderen

‘En hoe ga je om met lastige mensen’, vroeg de  deelnemer nogmaals. Er zijn mooie hulpmiddelen, zoals ‘de regels van feedback’ en vooral aangeven waar jij last van hebt in plaats van te wijzen op het vervelende gedrag van de ander om nare discussie te voorkomen.

Het allerbelangrijkste echter is om te realiseren dat jij ook die ander bent. Het maakt je milder en ontvankelijker om aan zelfonderzoek te blijven doen.

Fijne week, liefs Tonie 

Luistertip: the healer, John Lee Hookerhttps://www.youtube.com/watch?v=Xox9J0FNjZ8

Quote: Je mag aardig zijn voor iedereen, maar je hoeft niet met iedereen te spelen 

Een dag vertragen

Deze week kwam het idee bij mij op om eens een dag heel bewust te vertragen. Dus niet wachten op de vakantievertraging, als je langere tijd van huis bent en per week voelt dat het loslaten eindelijk zijn werk begint te doen daar in de bergen, of daar bij de zee, ver weg van de dagelijkse routineuze handelingen, ‘verplichtingen’ en patronen.

Nee, gewoon thuis een moment kiezen om het een dag eens helemaal anders te gaan doen. ‘Erik Scherder de neurowetenschapper en ‘ommetjes’ enthousiasteling zou trots op mij zijn’, denk ik met een glimlach als ik mijn hardloopschoenen aandoen voor een langzame dag wandelen. ‘Vertragen op hardloopschoenen klinkt als een contradictie’, besef ik mij met een glimlach. Het kopen van wandelschoenen staat echter nog op mijn lijstje.

Wandelen

Vandaag loop ik vanuit Groningen naar huis. Een leuke wandeling van 25 kilometer. Eerst de wandeling van 2300 meter vanuit huis naar het hoofdstation Stedum. Dit is al heerlijk ontspannend. Ik ben extra vroeg vertrokken om geen tijdsdruk te hoeven voelen voor het halen van de trein. De Arriva boemeltrein brengt mij naar Groningen en is hiermee behulpzaam voor nog meer vertraging, want we stoppen bij elk stationnetje. Vervolgens nog een wandeling vanaf het centraal treinstation Groningen naar het werkoverleg, daarna wandelend naar een lunchafspraak elders in de stad. Het vertragen is al lekker bezig en de spieren zijn nog ontspannen en soepel.

Gedachten 

Ik wandel de stad uit richting de weilanden en laat daarmee gelijk al mega veel prikkels achter mij. Ik zucht eens diep en ben mij even bewust van mijn ademhaling. Ik snuif de plattelandse buitenlucht in. Mijn lichaam heeft al een reggae-achtige relaxte houding en bijbehorende tred aangenomen. Alleen mijn geest is nog steeds overal en nergens, behalve in het hier en nu.

De onrust hiervan valt mij op. Ik concentreer mij opnieuw op mijn in- en uitademing en laat de oefening van de zintuiglijke waarneming op mijzelf los. Ik wissel dus een tijdje met wat ik zie, wat ik ruik en wat ik hoor, totdat ik constateer dat mijn gedachten het weer sluipenderwijs  hebben overgenomen. Het zijn geen grootse gedachten, maar een soort van ‘boodschappenlijstjes’ van alles wat ‘moet’ of ‘had gemoeten’.

Toch is mijn geest door het wandelen ondertussen al rustiger, relaxter en meer relativerend geworden. Ik sta even stil en kijk naar de koe die onverstoorbaar en ontspannen langzaam het gras tot zich neemt en mij even aankijkt……Ik begrijp opeens wat zij bedoelt.

Ik laat alle oefeningen los en geniet gewoon van het wandelen in het groen. Alleen nu beginnen mijn spieren te protesteren. ‘Ok, uitdagingen genoeg’, constateer ik en verdwijn in het groen.

Wanneer doe jij jouw dag van de vertraging?

Liefs Tonie (Stichting 365xvertraging)

Luistertip: everything is gonna be Allright, Sweetboxhttps://www.youtube.com/watch?v=rzTT5M8zBu4

Quote: stop met proberen stopzetten van je gedachten, concentreer je op het verlengen van de tijd tussen de gedachten.

Op de fiets met Garmin

‘Gelukkig dit keer wel het lichtgewicht tentje mee’, mijmer ik, terwijl we ons dorp uitrijden. Het is vrijdag, de zon schijnt bij een strakblauwe lucht en we fietsen voor een Hemelvaart weekendje ontspanning, met lichamelijke inspanning. ‘Een tentje mee geeft vrijheid, er is altijd wel een camping in de buurt, of een veldje waar de tent mag staan’, constateer ik en we gaan linksaf richting het Hoge Land.

Vorig jaar  was ik alleen en tentloos naar het zuiden van Nederland gefietst. Er was onderweg geen planning van de afstand per dag, omdat ik daar niet zo van ben. Dit betekende wel dat het niet lukte met de betaalbare goedkope ‘vrienden op de fiets’ overnachtingen. Deze ‘vrienden’ houden niet zo van laatste moment boekingen, zo tegen 1700 uur. Gevolg was dat ik op dag 1 in een luxe hotel terecht kwam en hun allerlaatste en duurste kamer boekte. Er was een groot bad bij (en een mooie ruimte voor mijn fiets), dus ging ik na een dag ‘doortrappen’ lekker badderen en aansluitend uitgebreid dineren in het restaurant gedeelte van mijn luxe hotel.

Ook de tweede dag lukte het maar niet om vrienden met de ‘vrienden’ te worden en werd het wederom een hotel. Voor deze korte trip maakte het mij ook niet zoveel uit om wat duurder uit te zijn. Ik genoot volop van de luxe en ontspanning na wederom een dag stevig doortrappen.

Ik nam mij wel voor om een volgende keer de tent mee te nemen om de keuzevrijheid te vergroten en te ervaren. Ook besloot ik tot het aanschaffen van zo’n gps (Garmin) apparaatje om niet steeds bij bewegwijzeringbordjes te hoeven stilstaan, om uit te zoeken welke richting handig en mooi zou zijn.

Onderweg

Alles zit ons mee. Het zonnige weer, de wind die elders en gelukkig ver weg een deuntje meeblaast, de fietstassen waar alle spullen prima inpassen, met zelfs ruimte voor een klein gasbrandertje, inclusief espresso percolator voor het Italiaanse kopje Segafredo koffie.

Dit keer voor het eerst gewapend met de Garmin GPS met voorgeprogrammeerde fietsroute. Mijn broer Eddy had dit apparaatje voor mij geregeld en alles uitgebreid uitgelegd.

Het transporteren naar de Garmin was nog wel een ‘dingetje’, oftewel een drama. Want je moet wel eerst op internet naar een fiets Routeplanner, deze vervolgens downloaden op je computer en terugvinden om op de Garmin te plaatsen. ‘Niet terug te vinden’, constateer ik en voel irritatie opkomen.

Met doorzettingsvermogen, tussendoor ontspanningsoefeningen en relativerende gedachten oefeningen, lukte het uiteindelijk en werd het doelbewust kapot maken van het apparaatje voorkomen.

Garmin versus eigen inzicht 

In verband met een tocht door de eigen provincie, richting Schiermonnikoog, kennen we bijna alle mooie routes. Nog beter dan ‘Garmin’, ondanks het op ‘natuurroute’ ingestelde programma. Wil Garmin linksaf, dan weten wij verderop wel weer een leuker paadje en zo meanderen wij al ondersteuningsloos op de eigen kracht pedalen door het rustgevende groene landschap.

Dankjewel natuur, dat je er nog steeds bent’, ondanks alles.

Luistertip: Earth song, Michael Jacksonhttps://www.youtube.com/watch?v=XAi3VTSdTxU

Quote: de natuur redt zich wel, vooral zonder ons (what about us?)

Dood en leven

En het overwinnen van doodsangsten 

Deze week ben ik een boek aan het lezen over de dood en omgaan en overwinnen van doodsangst. De schrijver Irvin Yalom gebruikt is zijn boek een mooie metafoor over dit onderwerp. ‘Tegen de zon inkijken’, wat gelijktijdig de titel van het boek is. We kunnen ons namelijk nog wel redelijk (alhoewel?) bezighouden met de dood van de ander, echter weten we niet hoe we zelf ooit zullen omgaan met het gegeven van de dood als het onszelf betreft. (Het is als tegen de zon inkijken). Daarnaast geeft Irvin Yalom aan dat vele bewuste problemen terug te voeren zijn naar de onbewust sluimerende eigen doodsangst. De meeste zorgen van mensen zijn terug te voeren op angst voor de dood, eenzaamheid, vrijheid en zingeving.

Binnenkort heb ik een podcast gesprek met Vasu Macquoy over de dood en sta in verband daarmee al een tijdje meer stil bij het gegeven van mijn eigen dood. Opvallend is dat ik meestal al aan het begin van de nieuwe week mijn column grotendeels klaar heb, echter niet dit keer. Iets houdt mij blijkbaar tegen om ongeremd en vrijuit te schrijven over de dood en er ook nog eens zinvolle dingen over te zeggen. Om meer bewustwording te verkrijgen op dit thema heb ik (tijdelijk) een app op mijn telefoon geïnstalleerd die mij vijf keer per dag eraan herinnert dat ik ook eens doodga, daarbij komt er ook een (soms bemoedigende) quote. Ik heb mij verdiept in de werken van vroegere en huidige filosofen en het valt mij op dat allen erg hun best doen om de mens te helpen met bewustwording en zingeving in relatie met de eindigheid van ons leven.

Filosofen

Socrates had het over de ziel die eeuwig blijft leven en komt daarbij dicht bij het geloof en de bijbel en koran. Nietzsche leert ons om vooral de dood te accepteren als het definitieve einde. Wel mooi dat hij zichzelf via de volgende quote enigszins onderuit haalt, nl ‘Waarheden zijn alleen maar illusies die vergeten zijn dat ze illusies zijn’. Epicurus geeft mee dat we niet bang voor de dood hoeven te zijn, want ‘waar de dood is, ben ik niet’ en ‘Na de dood verkeer ik in dezelfde toestand van Niet Zijn, als voor mijn geboorte. Er zijn geen zekerheden in het leven, behalve de dood. Een moderne jolige variant voegt ook ‘belasting betalen’ als zekerheid eraan toe.

‘Uiteindelijk zijn er ook geen zekerheden over de situatie na de dood’, denk ik want het zeker weten getuigt ook weer van een bepaalde arrogantie, of een zich willen vastklampen aan een bepaalde overtuiging ter geruststelling. De mooiste quote die ik tegenkwam in mijn ‘reis’ langs de dood is van de existentialist Viktor Frankl;

‘De ultieme betekenis (van het mysterie) leven (en de dood) ligt buiten ons begrijpen en zal daar blijven. Het is iets waarin we vertrouwen moeten hebben terwijl we het nastreven’. Michel de Montaigne geeft ons de overdenking mee dat je pas voluit kan leven als je leert om te sterven.

‘Oftewel accepteer de dood en je kunt het loslaten’, denk ik en besluit om elke dag in dankbaarheid voluit te leven.

Luistertip: death is not the end, Bob Dylan 

Vriendschap & Vlieland

Vlieland &Vriendschap

Binnenkort ga ik weer naar Vlieland. Op dit pittoreske waddeneiland liggen voor mij heel veel mooie herinneringen. Hier vierde ik als tiener mijn allereerste ouderloze vakantie en genoten we intens van onze vrijheid. In mijn herinnering was het een prachtig lange warme zomer. Hotel Californië van the Eagles hoorden we luid en dagelijks op het toen nog bestaande jeugdveld van camping Stortemelk. Het werd een gigantische hit en is voor mij voor altijd geassocieerd gebleven met vrijheid, vriendschap en mooi weer. Later gingen we met het gezin elk jaar wel even heen om te kamperen. Ik had een seizoen plek voor de tent en later vouwwagen. 

Kamperen

Vlieland is gelukkig voornamelijk autoloos en dus kregen onze  kinderen bij aankomst in het dorp beiden standaard een huur crossfiets. Hiermee konden ze zelf in alle veiligheid het eiland ontdekken en spannende avonturen beleven.

In april werd met vrienden ons tijdelijk verblijf opgezet en eind september weer opgebroken. Met een kleine club vrienden en familie konden we er op deze manier regelmatig gebruik van maken. Je hoefde alleen wat kleding en tandenborstel mee de boot op te nemen. In de drukke schoolvakantie periode weken we zelf uit naar Frankrijk, om daarna in de nazomerse weekenden nog volop te genieten van de zee en strand, kortom van de rust in deze prachtige natuur en uiteraard de gezelligheid van alle Vlielandse voorzieningen.

Tot zover enkele mijmeringen uit vervlogen tijden. Ik bedacht me dat graven in mijn Vlielandse herinneringen ook als een soort van voorpret werkt. De tijd en omstandigheden zijn weliswaar veranderd, echter de gehele omgeving ademt herkenning en vertrouwdheid uit. Het beleven van verleden en heden geeft een mooie mix van nostalgie en belevenissen in het hier en nu.

Visualiseren en andere zintuigelijke gewaarwordingen

Ik doe mijn ogen dicht en doe net alsof het al zover is. Ik heb geleerd dat het onbewuste toch geen onderscheid maakt tussen fantasie en werkelijkheid. (Denk bijvoorbeeld maar even dat ik nu met mijn nagels over een schoolbord kras, de meeste zullen direct een minder prettige lichamelijke sensatie ervaren).

‘Het is vrijdagmiddag 1400 uur. We staan op het dek van de Ms Vlieland. Het is een prachtige zonnige dag met een strakblauwe lucht. De grote toeter van de boot kondigt het vertrek aan en doorbreekt even de stiltegeluiden van zeemeeuwen en geroezemoes. We varen. Ik voel een prettige sensatie van positieve spanning. Onderweg naar Vlieland.

Peter haalt traditioneel de koffie met koeken. Vijf vrienden genieten van het weer, de ontspanning en van elkaars gezelschap. Mijn petje (die ik toch altijd ergens laat liggen) is vervangen door een zomerse gesoigneerde strohoed. Ik vind het passen bij mijn leeftijd. Bij aankomst in het dorp lopen we via het bos richting camping. De natuur staat in volle bloei en ik snuif de zilte bos lucht op’.

Vrienden

Ik doe mijn ogen weer open, want ik heb nog steeds het beeld van de kleine camping winkel op de camping. Ik weet namelijk van vriend Gerrie dat er ondertussen imposant grote nieuwbouw staat.

‘Ik heb er zin in en ook in een weekend kletsen, ouwehoeren, lekker eten en drinken en wandelen met mijn vrienden’, denk ik en voel opeens  plechtig moment opkomen om mijn vrienden Gerrie, Dick, Halvdan en mijn broer Peter in gedachten te omhelzen. Dankjewel dat jullie meegaan.

Wat is vriendschap toch mooi. ( N.B. ook de vrienden die niet meegaan/ kunnen sluit ik in mijn hart)

Wat betekent vriendschap voor jou en hoe geef jij dat vorm?

Luistertip: C;ique, Kanye West, Big Sean, Jay Zhttps://www.youtube.com/watch?v=Oxr9XWogBQA

De NLP  staat voor Neurolinguïstisch Programmeren en is een wereldwijd toegepaste methode voor persoonlijke ontwikkeling en communicatie. De vooronderstelling wordt gehanteerd dat het onbewuste geen verschil maakt tussen fantasie en werkelijkheid.

Angst en verlies

Over omgaan met Angst en verlies 

Ik las in een artikel de volgende zin: ‘door teveel na te denken, ga je minder goed voelen’. De kans bestaat inderdaad dat je gaandeweg steeds meer verleerd om naar je intuïtie, naar je lichaam, naar je hart te luisteren. Oftewel de wijsheid van je lichaamsbewustzijn verwaarloosd. Mijn trainer bij NTINLP Bouke de Boer, noemde altijd dat we vaak teveel in ons ‘Hoofd-kwartier’ aanwezig zijn.

Ik neem angst als voorbeeld; angst is vooral een gedachte. Ik heb vaak meegemaakt dat ik angstig was voor iets wat niet gebeurde, maar zich louter en alleen in mijn hoofd (kwartier) afspeelde. Zonde van alle verloren energie. Angst kan ook positief zijn. Het waarschuwt voor direct gevaar of waarschuwt mij als ik ergens nog niet helemaal klaar voor ben. Bij dat laatste is het belangrijk om te ontdekken waar het vandaan komt, te doorvoelen, actie te ondernemen om het uiteindelijk hopelijk te kunnen loslaten.

‘Ontstaat angst vooral door negatieve ervaringen, is het mijn persoonlijkheid of vooral aanleg’, vraag ik mijzelf retorisch af. Vaak zijn de belemmerende gedachten en gedragingen (patronen) in een lange familielijn terug te vinden. Vroeger zou ik het biologisch, aanleg of genetisch bepaald hebben genoemd. Nu weet ik dat zelfs het ‘genetische’ ook transgenerationeel kan betekenen. Oftewel, iets wat generatie op generatie onbewust wordt doorgegeven. En dus ook doorbroken kan worden.

Mijn oma 

Mijn lieve oma Hiltje gaf deels bewust en onbewust ‘angst’ door aan mijn moeder. Misschien gaat de angst nog veel verder terug in de familie, alleen weet ik dat niet. Mijn opa en oma verloren op 19 februari 1925 om 1500 uur hun oudste dochter(tje) op de leeftijd van drie (bijna vier) jaar. Overleden ten gevolge van de Spaanse griep. Ze hebben er voor zover ik weet nooit meer over gesproken. Mijn opa bleek zijn gehele verdere leven het overlijdensbericht in zijn portemonnee te hebben bewaard. Mijn oma was altijd extreem bezorgd en bang dat haar kinderen iets zou overkomen. Mijn moeder had het blijkbaar overgenomen en was ook altijd angstig dat de kinderen iets zou overkomen. Angst was sowieso een (te) groot onderdeel van haar leven.

Traumasporen

De Amerikaans- Nederlandse psychiater Bessel van der Kolk legt in zijn boek ‘the body keeps the score’ (traumasporen) uit dat we allemaal in ieder geval traumasporen oplopen in ons leven. Ik vind het een mooi gekozen woord en denk dat de angst in mijn leven grotendeels is ‘opgelost’. Ik herken nog wel angstresten (sporen) die zo nu en dan van zich laten horen. Ik zie het als de uitdagingen behorend bij mijn leven. Ik oefen vooral met goed te voelen, in plaats van te proberen om mij goed te voelen.

Anje

Opeens herinner ik mij weer dat mijn moeder een keer vertelde dat zij om haar zusje riep. ‘waar is zusje nou’, riep ze. ‘Ik was anderhalf jaar’ en opeens was mijn zusje weg, zo vertelde mijn moeder mij ooit. Onlangs ben ik op zoek gegaan naar het graf van Anje. Helaas niet meer te vinden, ook niet van mijn opa en oma. ‘Deze week zal ik een kaarsje voor haar branden’, besluit ik en voel liefde voor Anje die maar zo kort mocht leven en toch onderdeel is en blijft van onze familie.

Luistertip: waves of fear, Lou Reedhttps://www.youtube.com/watch?v=cSWLYykGo2I

Jim van Os: Zonder psychisch lijden kun je niet leven. ‘Het is ons vermogen om met gevoelens te reageren op onze omgeving.