Hier in Frankrijk in de Morvan is de vertraging pas echt goed ingezet. Het is drukkend warm en de zon geselt deze zomerse droge regio. Ik ben terecht gekomen in een prachtig glooiend landschap met bossen, meren en open velden. Alle dorpjes en gehuchtjes in de omgeving van Chelsey lijken verlaten. We wandelen alleen, fietsen alleen en in het meer toeristische Saulieu en omgeving heb je toch nog, heel aangenaam, alle ruimte op een terras in het hoogseizoen. Dit gebied heeft maar één kans om te overleven en dat is het toerisme, had ik tijdens een wandeling van de gids geleerd. Hij noemde het ‘een zoeken naar de delicate balans van genoeg en niet teveel toerisme’.

Café Parisien

De uitbater Olivier van café Parisien schudt ons dagelijks de hand bij ons ‘happy hour’ bezoek en verstrekt steevast als extraatje een schaaltje pinda’s. Mijn tapbiertje komt in een mooi bol glas. Als we bedient worden door de andere uitbater (naam onbekend bij ons) komt er geen schaaltje pinda’s en krijg ik het biertje in een fantasieloos recht glas. Tot mijn ongenoegen is mijn beheersing van de Franse taal niet toereikend om het mysterie van het bolle of rechte glas te achterhalen. Een gesprek hierover zou waarschijnlijk alleen tot meer verwarring leiden. Ik observeer dus extra goed als andere gasten hun bier- bestelling doen. Ik bestel strategisch een biertje uit de andere tapkraan, met helaas weer een recht glas als resultaat.

Franse uitspraak

Uiteindelijk stel ik mij kwetsbaar op en deel mijn uitdaging met mijn vriend Dick. Hij woont hier al een tijdje en vindt het een interessant vraagstuk. Zijn theorie is dat het woord van het bier Céres anders uitgesproken moet worden om een bol glas te verkrijgen. ‘Je moet zeggen CRS ipv Céres claimt Dick. Even later zitten we allebei wederom met een recht glas en zonder pinda’s. ‘Ik kom op het punt om in complottheorieën te gaan geloven’, zeg ik mismoedig tegen Dick. Hij loopt naar de bar om in zijn beste Frans te vragen, of het mogelijk is dat zijn vriend Antoine het biertje in een bol glas kan krijgen. ‘Wel lief van hem’, denk ik en besluit hem als stimulans te complimenteren met zijn ‘(school) Frans’. Pas op de terugreis enkele dagen later wordt het mysterie ter hoogte van Thionville opgelost. ‘Er zijn drie tapkranen’ legt Dick geduldig uit. De middelste geeft alleen tap water (een beetje vreemd), links zit Céres (spreek uit CRS) en rechts Féres (spreek uit FRS). Ik kijk hem vol ongeloof en verbazing aan, want wie noemt nu twee bieren dusdanig dat je het verschil bijna niet hoort bij het uitspreken?

Je parle un peu francais

Het valt mij vaker op dat Fransen zich niet goed kunnen inleven in het ‘toeristen Frans’. Zo bestelde ik een keer ‘un croissant au chocolat’. Ik werd aangestaard en moest de zin twee keer herhalen om mijn chocolade croissantje te verkrijgen. Later begreep ik dat het mijn ‘au’ blijkbaar klonk als ‘ou’. De winkeleigenaar hoorde dus: ‘een croissant of chocola, alstublieft‘.

Eigen regie

‘Laat ik het vooral bij mijzelf houden’, concludeerde ik en nam mij voor om de taalcursus Frans, (‘Babbel app’) met aandacht voor de uitspraak opnieuw te gaan volgen. Ik was er namelijk ook nog eens een tijdje geleden hoopvol lid van geworden. Alsof het zo moest zijn kwam nog geen minuut later dit bericht op mijn telefoonscherm binnen:

‘Review regularly to add vocab to your long-term memory’.

Luistertip: Dazed and confused, Led Zepplin (1969)https://www.youtube.com/watch?v=w772GXG5LnE