Over het doorbreken van patronen en tackelen van vooroordelen.

‘Zaterdag is een bezoek aan het textielmuseum gepland’, zegt mijn vriendin. We hebben een weekendje met vrienden in Brabant afgesproken. Onze zuidelijke vrienden hebben al een programma samengesteld, waaronder ook het betreffende museum.

‘Ok’, reageer ik en probeer zo neutraal mogelijk te kijken. Ondertussen bereken ik in hoeverre zo’n bezoek buiten mijn interessegebied ligt en check gelijk of ik mijn oordeel nog even uit kan stellen. ‘Wat leuk dat ze iets georganiseerd hebben’, zeg ik bemoedigend, want de blik van mijn vriendin naar mij dreigt ondertussen al richting ‘donkere wolken’ te gaan.

Vrienden museumkaart

We staan bij de balie. Helaas kan mijn vriendin niet haar standaard vriendenkorting krijgen. Haar nieuwe Vrienden van het Museum pasje ligt vergeten thuis en de huidige werkt niet meer. Blijkbaar is haar jarenlange trouwe lidmaatschap niet makkelijk te checken, want de mevrouw reageert streng en in mijn optiek niet geheel rechtvaardig of beter gezegd, niet vriendschappelijk. Gedegradeerd tot een vage kennis van het museum lopen we het gebouw van de voormalige textielfabriek in.

De website geeft al hoopvolle informatie over wat we allemaal kunnen gaan beleven, want;  ‘Het is de enige plek ter wereld waar design, kunst, mode, erfgoed én innovatie op het gebied van textiel samenkomen’, aldus de website.

Suppoosten

Naast het vele textiel valt mij vooral de grote hoeveelheid suppoosten op. Deze zijn op enig moment ruimer vertegenwoordigd dan bezoekers. Ik tref ze zittend op een bankje in een hoek met afleiding van telefoon, of behoedzaam voortschrijdend door de te beschermen zaal. Het valt mij op dat de blik meestal naar binnen is gekeerd. Ik vraag mij af, waarom het wegzakken in een telefoon (lees filmpjes bekijken, lezen, scrollen) hier wordt toegestaan, want de connectie met de omgeving staakt in mijn optiek hierdoor. ‘Of het zijn secundaire arbeidsvoorwaarden dat je je eigen ding mag doen, zolang je maar aanwezig blijft’, overdenk ik en bestudeer ondertussen een oldtime weefgetouwmachine.

Naast het vele textiel zie ik in de verte onze vrienden gearmd langs de verschillende weefgetouw attributen lopen. ‘Wat fijn dat ze elkaar in hun passie voor textiel vinden en ook nog eens hetzelfde interessetempo hebben’, denk ik.

Vroeger

Ondertussen komen er bij mij herinneringen boven van verplichte uitstapjes en wandelingen uit mijn kindertijd. Mijn vader liep altijd heel snel een museum door op zoek naar het café gedeelte. Zijn museumbezoek beperkte zich alleen tot in de vakanties, als mijn moeder ergens weer cultuur wilde beleven en mijn vader en mijn broer en ik ‘dan maar meegingen’. 

Mijn moeder deed hoopvolle pogingen om ons enige culturele interesse bij te brengen, echter mijn vaders houding had op dit gebied toen blijkbaar meer invloed. Geholpen door deze herinnering, word ik mij opeens bewust dat deze oude ‘film’, deze sluimerende oude overtuiging, deze oude patronen van ongeïnteresseerdheid en een oordeel voor wat niet direct in je straatje past, even weer ‘naar boven komt’. Ik beken dat textiel nu niet perse tot mijn directe interessegebied behoort en toch loop ik met deze bewustwording opeens wat lichter en nieuwsgieriger door het gebouw.

‘Doe eens iets buiten je comfortzone’ zegt het avontuurlijke deel in mij. Ik ga zitten en neem het informatiefilmpje over de geschiedenis van textiel en de textielindustrie tot mij. Even later word ik met schok wakker en realiseer me dat de zich repeterende film van vijftien minuten al minstens twee keer voorbij moet zijn gekomen.

‘Langzaam slenteren leidt tot wazige bewustwording, sloomheid en trance’, besluit ik verontschuldigend en besef dat een stap buiten mijn comfortzone niet gelijk tot passie hoeft te leiden. ‘Was het interessant?’, vraagt mijn vriendin die mij aantreft in de videohoek.

Ik analyseer razendsnel haar glimlach en intonatie op ironie en vraag haar om het grote boek uit de museumwinkel over de geschiedenis van de textielindustrie in Tilburg op mijn verlanglijstje voor mijn komende verjaardag te plaatsen.  Gelukkig kan ze deze humor begrijpen en we lopen gearmd, vergezeld door onze vrienden, richting een café ergens in Tilburg.

Luistertip: Fashion, lady gaga https://www.youtube.com/watch?v=9fU60gxNScI

Quote: doe eens een kleine stap buiten je comfortzone 

Het is hoog tijd om het vuur te stoken. Er is op dit moment zoveel gaande. De wereld staat in een polariserende ‘brand’. Het is ‘koud’ in de wereld en als ik mij ervoor openstel ook in mijzelf. Het komt op die momenten ruw en hard binnen. Een soort van ‘druppel die de emmer doet overlopen’. Ik voel op die momenten vooral onmacht, boosheid en soms verdoving. Het is stil in mij. Ik huil om de wereld en vraag mij af; wat kan ik doen, wat is passend voor mij, wat is mijn bijdrage? En hoe dan? Ik vraag dat aan mijzelf en dus ook aan jou.

Ik heb het koud. Dwars door alle lagen heen. De verbazing en verbijstering. Ik heb het koud.

Ik heb het koud. De gemakzucht en nonchalance. De vluchtigheid en het eigenbelang. Ik heb het koud.

Ik heb het koud. De natuurrampen, abrupt afgebroken en kapotgeschoten levens. Het overweldigende verdriet. De oerkrachten en onze breekbaarheid hand in hand. Ik heb het koud.

Ik heb het koud. In de vroege ochtendstilte van al dit tekort hoor ik mijn verborgen pure stem. Fluisterend, verlegen, liefdevol. Ik kijk naar de vlammen en voel haar warme gloed. En besef dat het vuur in mij al die tijd geduldig wacht.

Ik had het koud. En huil dit keer met opluchting om de onmacht te laten gaan. Om het vuur in mij te stoken, mijn oerkracht te laten ontwaken. Om nu op te staan. Want het donker wacht op het zuivere licht. Om zich een weg te banen, dwars door alle donkere overtuigingen heen.

Liefde voor allen, Tonie

Luistertip: Riders on the storm, the Doorshttps://www.youtube.com/watch?v=iv8GW1GaoIc

‘We moeten het ministerie van eenzaamheid bellen, volgens mij is de buurman erg eenzaam’, zegt de vrouw tegen haar partner.

Ik keek en luisterde onlangs naar ‘Wintergasten’, waarin Janine Abbring de econoom Noreena Hertz sprak over onder andere de wereldwijde eenzaamheidscrisis. Haar uitleg over de toename van eenzaamheid in onze maatschappij is helder en triestig.

De maatschappij is eerst door de industrialisatie en daarna via technologische ontwikkelingen en de kenniseconomie steeds individualistisch geworden. Er zijn verschillende wetenschappelijke artikelen over het verband tussen de revolutionaire toename van social media sinds 2012 en de toename van eenzaamheid.

Kortsluiting

Iedereen (jij ook?) zit vaak teveel op z’n telefoon in zijn eigen wereld. Dit creëert overbelasting in de hersenen en blijkt mede een toenemende kans op kortsluiting richting depressie, angsten, burn-out en eenzaamheid. We zitten allemaal in een wereld die te snel gaat, die teveel eisen stelt aan waar je aan zou ‘moeten’ voldoen, zowel tav carrière, alsook hoe je eruit zou moeten zien, succesvol zijn, sociaal zijn, vrienden hebben, aandacht voor je gezin, familie band, mantelzorger zijn etc. Dat is allemaal niet meer bij te houden.

Brand

Daarnaast staat de ‘wereld in brand’; klimaat problematiek, polarisatie, populisme, eenzaamheid, revolutionaire technologische ontwikkelingen. Dirk de Wachter zegt het zo mooi met een metafoor: We zitten met z’n allen in een speedboot (maatschappij) en soms valt er iemand uit en dan gooien we een reddingsboei, heel soms springt iemand erachteraan. Alles om diegene weer binnen boord te halen. Maar we denken er (nog) niet aan om langzamer te gaan varen.

Ministerie van eenzaamheid

En dan hoor ik van Noreena Hertz dat er in Engeland een minister van eenzaamheid is aangesteld. Ik heb het op internet opgezocht en in 2018 heeft de toenmalige premier May hiervoor speciaal een minister aangesteld. Verder is er trouwens weinig over te vinden. Het geeft mij een dubbel gevoel. Ik begrijp de goede bedoeling, echter we zijn blijkbaar zover afgedreven van het om elkaar bekommeren, dat dit ook in een officiële instantie dient te worden ondergebracht. Er wordt geen beroep meer gedaan op de eigen compassie, verantwoordelijkheid en sociale vaardigheden, want er is immers een instantie die het oplost?

Oprechte aandacht

Laten we allemaal starten of doorgaan met oprechte aandacht geven aan elkaar. Je familie, je vrienden, je buren, buurtgenoten en mensen waarvan je weet dat ze het niet makkelijk hebben, of waarvan je gewoon niet weet hoe het met diegene is. Laten we met aandacht aan elkaar vragen hoe het gaat, uitreiken en elkaar een hug geven. Laten we zelf ook om hulp durven vragen en oprecht zijn in het niet altijd weten, oprecht zijn in onzekerheid.

Laten we geduldig en begripvol zijn en compassie hebben en zoals Adriaan van Dis het zo mooi zei, ‘ Ik stel mijn eigen oordeel nog even uit, want des te minder ik vind, des te meer ik ontdek’. En laten we, als we allen bovenstaande uitdragen, vertrouwen hebben dat het goed komt.

Luistertip: how to fight loneliness, Wilcohttps://www.youtube.com/watch?v=7CAYFIpi89k

Quote: Pas op, teveel Social media kan kortsluiting in je hoofd veroorzaken

Wilskracht (gastschrijver: Niek Roerdink)

Het is pikkedonker en ik zit misselijk en draaierig ‘op de wipstoel’. Het kost me alles om mezelf bij elkaar te houden. Ik ben mijn zoontje in slaap aan het wiegen en ondanks alles lukt het ook nog. Ik voel me shit, mijn eerste cafeïnevrije dag gaat niet zoals gehoopt. Na een halfuurtje slaapt hij. De kamer draaiend om me heen, maar mijn handen stabiel. Met alle focus die ik kan oproepen uit mijn totale wezen leg ik hem met veel beleid in bed. Ik sluip weg, doe de deur zachtjes dicht en zet een vederlichte stap op de eerste tree. De tweede tree al iets minder licht en bij trap 3 en 4 heb ik alle voorzichtigheid overboord gegooid. Zwetend loop ik naar de keuken, ik ga koffie zetten.

Pijn

Ik ben het nieuwe jaar begonnen met een fascinatie voor David Goggins. Hij wordt de ‘hardste man’ op aarde genoemd en met goeie reden. Zijn verhaal is groot, maar ik destilleer de volgende boodschap eruit: Doe het. Doe het ondanks dat het niet leuk is, doe het ondanks dat het pijn doet, maar doe het vooral omdat je geen andere optie hebt. Als je het hebt over voornemens is dat een mooi streven. ‘Helaas’ hebben we niet allemaal zoals David een verschrikkelijk hels leven gehad, want minder pijn betekent minder reden om te veranderen. Als je comfortabel bent geef je dat echt niet zomaar op.

Ik besloot dus te stoppen met datgene dat mijn leven meer kleur gaf; koffie. Ik voelde me leeg en koel vanbinnen en ik had geen ‘momentjes’ meer om naar uit te kijken op een dag. Toch voelde me ook voldaan. Het was een geheime overwinning en niemand zal ooit weten hoe de innerlijke oorlog eruit heeft gezien. Maar beloning of niet, er is weinig in het leven dat je kan vergelijken met het doen van wat juist is.

Plezier

Ik zat in de trein naar Amsterdam in een volle coupe. Ik had een plekje bij het raam en keek in trance naar de bomen die een waas vormen van groen en bruin. Ik luisterde muziek, en zoals het ene nummer hoop geeft geeft de volgende weer melancholie. Om me heen zag ik elk mens doen wat een mens graag doet, op zijn telefoon kijken. We zijn genot zoekers en vreugde jagers. Het ligt altijd op de loer voor de volgende high, of dat nu komt uit een chemical of uit het vervullen van een sociaal iets. Die zin leest bijna alsof er iets mis mee zou zijn, maar ik geef ons gelijk. Want waarom leven als het niet voor plezier is?

Misschien omdat dat niet genoeg is. We hebben al in de gaten dat social media ons slechts één kant laten zien en dat is niet in balans. Te veel plezier schept iets akeligs dat elke verslaafde je kan vertellen. Na een X keer drukken op de plezier knop doet die het niet meer. De ziel gaat eruit. Ik keek weer naar buiten om te verdwalen in gevoelens gemixt met gedachten die veel sneller gingen dan de voorbij flitsende bomen, of sterker, nog sneller dan mijn Instagram feed.

Het Recept is Balans

Van de pijn weg en naar plezier toe en daar nog iets tussen dat de twee oerinstincten op de juiste weg houdt. In vrij recente studies is aangetoond dat als mensen dingen doen die ze niet willen doen, maar toch doen, een bepaald breingebied groeit; de ‘Anterior Mid-Cingulate Cortex’. Dit zou de ‘seat of willpower’ zijn. Dus je wilskracht wordt groter als je datgene doet wat moeilijk is, best logisch eigenlijk.

Dagelijks bijhouden is belangrijk en Meneer Goggins – de hardste man op aarde – bevestigd dit. Het dagelijks doen van die oefening, die studie, die schoonmaak, die training, die confrontatie, die wat dan ook, versterkt je wilskracht. Dat is het beste recept tegen de lethargie van te veel comfort in de moderne gemakswereld.

De Lange Weg

Ik zit beneden in de kamer om 18.00 uur s ’avonds een grote bak koffie weg te werken op mijn eerste cafeïne vrije dag en het is onwaarschijnlijk lekker. Later begreep ik dat langzaam afbouwen ook een optie is en ik kan inmiddels beamen dat dit inderdaad een stuk relaxter werkt. Elke dag een beetje werken aan je doel werkt beter dan alles in een keer willen halen. Het uiteindelijk halen van je doel motiveert en het motiveert mij vooral ook om nog verder te kijken naar wat nog meer weg kan. Een soort opruim-high.

Ik moet wel zeggen dat ik heel veel chocola eet, want falen is lekker onderdeel van doelen stellen toch?

Wat is de pijn die jij wil aangaan dit jaar?

Luistertip: Lethargy – No Mana feat. Cafcathttps://www.youtube.com/watch?v=rCAPdaq9lLU

Stop de voornemens

Het is januari en daarmee zijn we opnieuw over de oud en nieuw tijdsdrempel in een nieuw jaar beland. Vorig jaar begon ik ook met deze introductie en ik bedacht me dat het nuttig zou zijn om opnieuw te reflecteren op het voorbije jaar om vervolgens 2024 in te duiken. Het is altijd weer bijzonder hoe priming, ook wel eens suggestie genoemd, werkt. Want 01 januari wordt vooral gekenmerkt door de start van het uitvoeren van goede voornemens. Het nieuwe jaar wordt vaak beleefd als een blanco pagina, waarin nieuwe kansen en mogelijkheden kunnen worden geschreven. Je kunt het ook ervaren als zomaar een getal, waarbij de eigen overtuigingen, waarden en met name doelen allang sluimeren, maar de veranderwensen nog steeds uitgesteld worden. De vaak onbewuste drijfveren zijn doorslaggevender dan de ‘kracht’ van een bewust gekozen start in het nieuwe jaar. De reflectieve periode van december wordt vaak hoopvol ingeruild voor concrete wensen en doelen.

Blue monday

Het blijkt echter dat meer dan tachtig procent van de intenties al in de derde week van januari hard onderuitgaan. ‘Blue monday’ heet het en heeft ‘de eer’ om de meest depressieve dag van het jaar te zijn. Doelen zijn alweer opgegeven, wensen vooruitgeschoven en dromen verhuisd naar dromenland. Oude ingesleten patronen dicteren weer de (uiteindelijk) zelf gekozen waan van de dag.

‘Hoe kunnen we dat voorkomen’?

Wie wil ik zijn

‘Stop vooral met alleen de focus op doelen en richt je vooral op wie je wil zijn’, is mijn wens voor iedereen voor komend jaar. Ik heb ervaren dat doelen alleen nuttig en haalbaar zijn, als ze aansluiten bij wie ik wil zijn. 

‘Mediteer’ op je eigen manier 

Ik zoek regelmatig de rust en stilte in de natuur op. Daarnaast concentreer mij regelmatig op een bewust gekozen ontspannen ademritme en in de retentie van dit ritme ervaar ik wie ik Nu wil zijn. Ik sta bewust stil in het mild zijn voor mijzelf, in dankbaarheid, in liefde en vertrouwen. Ik ben hiermee liefdevol voor mijzelf en ook voor anderen, want ik word door deze acties een prettiger mens.

Hiermee vinden ook doelen en wensen hun weg naar mij in plaats dat ik er achteraan moet gaan. Oftewel, er is altijd al een connectie geweest met wie ik ten diepste ben en vooral mag zijn. Het is vooral ballast loslaten ipv focussen op veranderen, want wij zijn goed genoeg.

Fijn jaar allemaal, liefs Tonie 

Luistertip: De leven, Stien & Joep Bevinghttps://www.youtube.com/watch?v=Nhq1a6YvDhE 

Quote: Veranderen is vooral ‘ballast’ laten gaan

Ik luister naar het prachtige nummer ‘Het is onbereikbaar dichtbij’ van Stef Bos en denk daarmee direct aan mijn missie van deze week. ‘Ik kan het beter een experiment noemen’, besluit ik en mijn gedachten gaan terug naar de aanleiding om contact te leggen met mijn engelbewaarder.

Aanleiding 

Ik waarschuw mijn bezoek altijd voor de verschillende drempels in ons oude huis. Er zijn namelijk nogal wat hoogteverschillen tussen woonkeuken, kamer en gang. Lopen in het huis vereist dus vooral focus en ook soepelheid mocht het even tegen zitten met het eerste. Onze logé verstapt zich desondanks en kan zich nog maar net staande houden. ‘Ik moet wel een engelbewaarder hebben’, legt Marcel een beetje geschrokken uit en vertelt verschillende voorvallen die nog maar net goed afliepen. ‘Waarom laat jouw engel je dan steeds eerst bijna struikelen’, vraag ik en hiermee zijn we tijdens het ontbijt al direct bij existentiële vragen terecht gekomen. 

Engel

Het woord Engel komt uit het Grieks. ‘Angelos’ betekent boodschapper. Het betreft in contact staan met iets groters dan jezelf. Soms heb ik dat in het contact met een ander, wanneer we samen op een onverwacht hoger plan aankomen. Deze bewustwording ontvouwt zich meestal in een stilte moment bij elkaar echt kunnen zien, of soms pas later.

Grand Canyon 

Deze verstilling heb ik ook vaker ervaren in de natuur, als ik geraakt word door de schoonheid van het moment. In deze gewaarwording besef ik dat de beleving zelfs het ultieme ruiken, zien, horen, voelen en proeven overstijgt. In deze transcendente ervaring komen geest, hart en ziel heel even bij elkaar. Het is een omgekeerde kortsluiting, een vonk waarbij in een (licht) flits mijn één procent waarneming plotseling voor een klein moment naar honderd schiet. ‘Deze intens voelbare ervaring is niet met woorden uit te leggen’, bedenk ik mij berustend. Misschien dat ‘ultieme liefde’ er nog het dichtst bij komt. Ooit onderweg naar de Grand Canyon in de VS, vroeg ik een medereiziger hoe hij deze 435 km lange kloof had ervaren. ‘Ik moest huilen toen ik zittend op een rots het uitzicht in mij opnam’, zei hij. ‘Dit was de mooiste uitleg ooit’, besloot ik toen.

Contact 

Ondertussen verwelkom ik verwachtingsvol elke ochtend bij het opstaan mijn engelbewaarder en vraag tegelijkertijd of hij of zij zich aan mij kenbaar wil maken. Ik voel mij ook wel enigszins bezwaard, want in mijn gehele leven heb ik niet echt geloofwaardig contact gezocht en nu wil ik binnen een week bewijs en een live ontmoeting afdwingen. Met een schok herinner ik me opeens mijn geheime vriend waar ik alles mee besprak. Ik was een kind en voerde hele gesprekken. Ik kan mij niet meer goed herinneren wanneer het is gestopt. Op een gegeven moment heb ik blijkbaar deze magische verbinding verbroken. En nu bijna een leven later bel ik in een opwelling mijn engelbewaarder. ‘Het klinkt nogal dwingend’, realiseer ik mij.

Het volgende verhaal komt juist deze week via een film aan mij voorbij;

‘Het gaat over een boze man die God (Universum/Bron is de nieuwe vertaling) vraagt om hem te helpen. Hij zit op het dak van zijn huis, want alles is om hem heen onder water gelopen door de dijkdoorbraken in verband met klimaatverandering. Hij heeft het niet gered en bij de hemelpoort staat een engel op hem te wachten. ‘Waar was je toen ik je nodig had’, roept de man vertwijfeld. De engel glimlacht en zegt:

‘Ik liet eerst je zoon bellen met het aanbod om bij hen in Frankrijk te komen wonen. Daarna liet ik je dieren weglopen. Toen het water kwam, liet ik hulpverleners met een roeiboot langskomen’. Nog steeds vroeg je om God. We waren echter al die tijd bij je, maar jij had de verbinding verbroken’.

Luistertip: Angels, Robbie Williamshttps://www.youtube.com/watch?v=luwAMFcc2f8

Quote: let op de tekens en stop met denken in beperkingen 

Filmtip: Der himmel uber Berlin

We zijn een paar dagen met de kinderen op Ameland. We hebben geluk, want het regenfront ligt achter ons en de droge periode houdt het gehele weekend aan. In deze rustige ‘tussenperiode’ kunnen we even lekker ‘uitwaaien’ op het strand en spelen in de duinen en verder samenzijn in ons tijdelijke ‘weekendhuis’ in Ballum. Ook is er ondertussen een generatie bijgekomen, waardoor we zijn opgeschoven naar de (nog) oudere generatie van opa’s en oma’s.

Ons kleinkind van alweer ruim anderhalf jaar ‘steelt de show’, met zijn blijdschap, tomeloze energie en (h) eerlijke verwondering.

Nee zeggen tegen de ander is ‘Ja’ tegen jezelf 

Hij is ook al lekker met ‘nee’ aan het oefenen. Het is een ‘nee’ met overtuigingskracht, zonder lading, excuses, schaamte, knellende emoties of andere beperkingen voor zijn eigen expressie. Het is een speelse oefening met zijn identiteit en om eigen grenzen te leren aangeven. Hij krijgt gelukkig de ruimte om zichzelf te laten zien, binnen de beschermde kaders gegeven door zijn ouders. Ik kijk met liefde, nieuwsgierigheid en vertedering naar het schouwspel van ouders en kind, terwijl hij enthousiast met zijn speelgoed in de weer is en al zoveel meer begrijpt dan zijn vocabulaire doet vermoeden.

Toettoet 

Onwillekeurig denk ik weer even terug aan ooit, toen onze kinderen nog klein waren. Hoe ik met ze speelde en de opvoeding met vallen en opstaan vorm gaf. Hoe ik mijn liefde, waarden en soms beperkende overtuigingen doorgaf en mij tegelijkertijd bewust was van het eigen pad dat ieder mens dient te gaan en dat dit niet perse het pad van de ouders is. Oftewel, elk kind moet zich uiteindelijk weer losmaken van de ouder om zijn eigen weg voluit te kunnen volgen. ‘Waar zouden mijn kinderen extra moeite voor hebben gedaan, of misschien nog ‘midden in zitten’, om zich te bevrijden van mijn bewuste en onbewuste invloed’, bedenk ik mij. 

Ondertussen bevestig ik nogmaals aan mijn kleinkind dat het prachtig is waar hij mee komt aanlopen. ‘Toettoet’ roept hij triomfantelijk en laat het autootje even zien, maar geeft deze niet aan mij. ‘Nee’, zegt hij resoluut en blijmoedig richting mijn uitgestoken handen.

Kerstballen

We zijn uit eten in eetcafé De boerderij en tellen de overdaad aan kerstballen hangend in takken aan het plafond. Het prijsvraag kaartje mag ingevuld worden. Diegene die het raad, of er het dichtste bij is wint een etentje voor twee personen.

‘Heb jij ook dromen’, vraag ik mijn oudste zoon  en zie nu pas bewust de glazen pot op tafel met vragen en statements die mij waarschijnlijk tot deze vraag heeft gebracht. ‘Een miljoen winnen met de Staatsloterij’, zegt hij direct. Bij doorvragen gaat het over reizen en bij nog meer doorvragen gaat het vooral over vrijheid om je dagen naar eigen inzicht te kunnen invullen. Eigen baas over tijd, tijdsbesteding en waar te kunnen en willen verblijven binnen de zelfgekozen tijd om kleine en grote dromen te verwezenlijken.

Blijven dromen 

‘Waar kun je alvast mee beginnen?’, vraag ik en realiseer mij het grote belang om te blijven dromen met als doel om ‘thuis te komen’. Dromen komen dichterbij als je weer teruggaat naar vooral (ook) doen waar je blij van wordt, als je los kunt laten wat je jezelf misschien onbedoeld hebt laten opdringen en wat toch uiteindelijk niet bij je past. Als je je eigen schaduwkanten ook kan accepteren en vooral bewust bent van je eigen onschatbare waarde en vooral mild blijft voor jezelf en de ander.

‘Hé, joehoe pap, ben je er nog’, vraagt mijn zoon en beweegt zijn hand even voor mijn gezicht en ik realiseer me met een schok dat ik aan het wegdromen was. ‘1950 kerstballen schat ik’, zeg ik met een glimlach en toast op ons mooie samenzijn.

Luistertip: En wij vergeten soms te dromen, Stef Boshttps://www.youtube.com/watch?v=EJyLHSqSRQs

Quote: beter 1 droom in de hand, dan 10 in de lucht

Geluk bestaat voor wie het ziet (Stef Bos)

Ik lees de ochtendkrant en mijn blik valt op een artikel over zelfhulpboeken. ‘Zal ik er ook eentje schrijven’, met zo’n handige stappen oplossing, mijmer ik een beetje cynisch. 

Het schijnt dat deze boeken steeds populairder worden. Iets in mij houdt mij tegen en staat mij tegen. Al moet ik ook zeggen dat ik bewondering heb voor mensen die daadwerkelijk een boek schrijven. Ik heb een zogenaamd dubbel gevoel bij zelfhulpboeken. Aan de ene kant kunnen ze behulpzaam zijn voor bewustwording en aanzetten tot actie en aan de andere kant geeft het ook impliciet aan dat de 10 of 12 stappen, of de 5 wezenlijke vragen vooral jouw weg naar de ultieme oplossing zal zijn. Kortom, passend in de wereld van de maakbaarheid. Hiermee geef je geen goed signaal af, lijkt mij. Niet alles is altijd maakbaar, ermee leren dealen oftewel veerkracht ontwikkelen is ook belangrijk en wordt vaak vergeten. 

Zelf plaats ik regelmatig bemoedigende quotes en schrijf ik columns. Deze kunnen aanzetten tot bewustwording, het eigen wereldbeeld even door elkaar rammelen en dat kan soms helpend zijn. Prikkelen tot actie ondernemen.

De schrijver van het artikel over zelfhulpboeken citeert twee psychologen die commentaar geven; Marian Donner heeft het in haar ‘zelfverwoestingsboek (2019) over ‘een vorm van verdoving’ Dominique Haijtema heeft het in haar ‘Nooit meer een zelfhulpboek (2019) ‘junkfood voor de geest’ genoemd. (bron: trouw zaterdag 09 december).

Ik leg de krant aan de kant en moet opeens weer denken aan mijn column van 06 mei 2020 over rouw.

Je rouwt wat

‘Ik kwam een boek tegen van lisanne van Sandelhout, waarbij vooral de titel mij opviel en raakte. ‘Je bent jong en je rouwt wat’. Deze jonge vrouw van begin dertig werd vrij plotseling geconfronteerd met het overlijden van haar moeder. Ze ging vervolgens op zoek naar een handboek met een handig stappenplan om het rouwen van haar to- do lijstje  te kunnen krijgen. Ze stapte in de wereld van rouwverwerking en zelfhulpboeken en kwam erachter dat ze vooral was opgegroeid in de tijdgeest en overtuiging van de maakbare wereld. Deze gedachten werden ruw verstoord door het lot van het leven zelf. Ze schreef uiteindelijk een boek over haar eigen rouwproces. Er bestaat namelijk geen handig stappenplan. In mijn optiek is een zelfhulpboek als een boek lezen over zwemmen. Als je het boek uit hebt, kun je  nog steeds niet zwemmen. 

‘Hoe kan je een zelfhulpboek dan wel gebruiken’, vraag ik mijzelf retorisch.

Door het vooral als een aanmoediging te zien om stil te staan bij datgene wat speelt. Door te stoppen met te geloven dat als je ‘de stappen’ volgt, het allemaal goed komt, dat je dan bevrijd bent van alle onverwerkte emoties. Gebruik een zelfhulpboek als een soort bijsluiter naast hulp van vrienden en of professionals en onderneem vooral zelf ook blijvend actie. Welkom in de wereld van persoonlijke groei, het wordt niet altijd leuker, maar wel eerlijker.

Luistertip: with a little help from my friendshttps://www.youtube.com/watch?v=LpwabPQW4p4 

Quote: ga naar de pijn, durf daar even te blijven  en ontdek je zelfhelend vermogen 

We zijn ruim op tijd in het Willem Lodewijk schoolgebouw. Het is zondag en op deze dag wordt de kantine van de school tijdelijk veranderd in ‘kerk’. ‘Kostenbesparend, efficiënt en een mooie klimaat bijdrage’, bedenk ik en loop naar binnen. Ik besluit in de grote hal te wachten, terwijl de rest van de familie nog even in de wijk een ‘blokje om’ gaat.

Welkom

Enkele vrijwilligers van deze Tehuisgemeente zetten de stoelen in ‘kerkopstelling’ klaar. De koffie, thee, kopjes etc worden alvast in gereedheid gebracht voor het gezamenlijke ‘koffiemoment’ na de kerkdienst. Ik word vriendelijk ontvangen door de ‘ontvangst vrijwilliger’. Zij legt mij uit dat er altijd een vrijwilliger bij de deur staat om bezoekers te verwelkomen en om gasten wegwijs te maken. Ik voel mij hierdoor gelijk heel erg welkom.

Vandaag zijn we met de familie naar deze kerk gekomen om Agaath (mijn schoonmoeder) te herdenken. Dit was haar gemeente, haar kerkgemeenschap, waar ze een groot deel van haar leven lid van is geweest.

Het is ondertussen alweer anderhalve maand geleden dat Agaath overleed en we willen graag bij deze herdenkingsdienst aanwezig zijn.

Onderbreking 

‘Hoe heet zo’n dienst nog maar’?, vraag ik mij af tijdens het schrijven van deze column en stuur gelijk een vraagappje naar mijn zwager Riens, die bekend staat om zijn gedegen kennis van heel veel.

‘Goedemorgen Riens, de herdenkingsdienst betreffende oa Agaath, heet dat ‘Allerzielen’?’ Met bijna dezelfde snelheid als ChatGPT komt zijn antwoord binnen;

‘Klopt, maar dat is de Katholieke benaming. In Protestantse kerken wordt de naam “Eeuwigheidszondag” gebruikt, van oorsprong “Totensonntag” genoemd, een Lutherse term (sinds 1816), die al gauw werd omgezet in Eeuwigheidszondag als verwijzing naar doorgaand leven. Overigens valt Allerzielen op 2 november, en valt Eeuwigheidszondag op de zondag voor Advent.’ Ik bedank hem voor zijn snelle en gedegen antwoord en ga verder met mijn column.

Rituelen

Want, hier zit ik dan in de tot kerk omgedoopte schoolkantine en word positief geraakt door de liefdevolle verhalen van enkele kerkleden over hun geloofsgenoten die dit jaar zijn overleden. De rituelen ontroeren mij; de kaarsen die familieleden mogen aansteken en plaatsen in het speciaal daarvoor gemaakte tijdelijke kunstwerk. De jonge vrouw die met engelenstem voorzingt en ons door alle songs loodst.

‘Ik trek dit niet’, fluistert mijn neef Ton mij toe. Ik kijk hem vragend aan, want even denk ik dat hij het wat overdreven vind, maar ik zie zijn tranen en leg mijn hand even op zijn schouder. ‘Ik denk dan maar snel aan mijn Lego bouwwerk om mijzelf af te leiden’, vertrouwt hij mij toe.

‘Het ontroert mij ook’, fluister ik glimlachend terug en ik laat nu mijn tranen de vrije loop. Want het is zo verdrietig en tegelijkertijd goed. Zo mooi om met elkaar en bij elkaar te zijn voor Agaath, voor een leven lang, voor het mysterie zelf. Daarbij mogen emoties gevoeld en vooral ook geuit worden.

Dankjewel lieve leden van de Tehuisgemeente.

Liefs, Tonie 

Luistertip: Gotta Serve Somebody, Bob Dylanhttps://www.youtube.com/watch?v=wC10VWDTzmU

Quote: je mag het zelf doen en je hoeft het niet alleen te doen.

Schilderij: Ton Modderman

Hoe overleef ik de feestdagen.

De dag na de verkiezingen regende het reacties. Dat is een understatement, beter kan ik het een tsunami aan reacties noemen. Deze varieerden van triomfantelijke euforie tot diepe ontsteltenis, afhankelijk van je stemgedrag.

Uiteindelijk blijken we bijna allemaal geëmotioneerd over de politieke uitslag. We zijn of euforisch, boos en gefrustreerd, of verdrietig en angstig. De ene helft omdat nu eindelijk pas er ‘wat gaat gebeuren’ en de andere helft bang, boos en verdrietig om ‘wat er gaat gebeuren’. Ik lees de laatste tijd opvallend vaak de zinnen ‘hij moet zich ook aan de grondwet houden en ‘hij is opvallend mild en heeft extreme denkbeelden voorlopig in de ijskast gezet’. Weliswaar bemoedigend bedoeld, echter het maakt mij vooral onrustig. Want een ijskast wordt regelmatig gebruikt. Frans Timmermans deed de oproep om elkaar ‘vast te houden’ en dus juist niet ‘over je eigen schaduw heen te stappen’.

‘Hoe kun je zelf bewaker van de democratie zijn, zonder ook te polariseren’, dacht ik de volgende ochtend.

Ik had een ‘the day after’ kater en stelde mijn vriendin voor om maar te gaan emigreren. Maar ja, waar naartoe? Ik verdedigde nog altijd ons land als het ging om het gevoel van vrijheid, namelijk de ultieme vrijheid van meningsuiting en al die andere mogelijkheden die het wonen in dit rijke en vrije land mogelijk maken. Er zijn in de afgelopen week veel analyses losgelaten over hoe het zover heeft kunnen komen, zowel ten aanzien van het afglijden van de welvaart, alsook de immense ruk ver naar rechts. Momenteel balanceren we met z’n allen op een dun koord van hoop en vrees. We weten nog niet precies waar het koord gespannen is.

December feestmaand?

Het is een spannende en onzekere tijd. Mijn vraag bleef een tijdje bij me en ik vroeg mij af hoe de gesprekken zouden verlopen bij familie diners en andere bijeenkomsten  tijdens de ‘gezellige’ komende december feestdagen. ‘Hoe houden we het nog leuk, als we standpunten hebben die ver uit elkaar liggen’, vroeg ik mij af. ‘En hoe houden we het nog leuk, ook al zijn we het wel met elkaar eens’, maar somber gestemd?

Mijn overdenking 

De regie en de oplossing ligt vooral bij onszelf. Vaak zitten we zo vast in onze eigen verhalen, dat er geen ruimte meer is om open te staan voor het verhaal van de ander, of om op z’n minst naar het verhaal van de ander met oprechte belangstelling en aandacht te kunnen luisteren, zonder gelijk over te gaan op datgene wat we de ander verwijten.

Hieronder een bemoedigend feestdagen lijstje. Zet maar krulletjes bij wat werkbaar voor je is. Je mag mij ook altijd om verduidelijking vragen. En, oh ja fijne feestdagen allemaal 😅

Als het standpunt van die andere te heftig voor je is:

• Gebruik de perifere blik tijdens het gesprek. Dit verzacht de situatie. 
• Vraag ; ‘Gaat het wel goed met je’? Let hierbij er wel op om de juiste intonatie te gebruiken.
• Stel vooral empathisch (belangstellende en relevante) vragen, ipv een salvo van eigen meningen en oordelen af te vuren.
• Duw niet gelijk iemand in een hokje, categorie, of plak niet gelijk een label. Het gaat om het gedrag en niet om de totale persoon.
• Pas de regels van feedback toe. Dat voorkomt discussies die uit de hand lopen.
• Voer geen discussie met alcohol op. Dit is absoluut een doodlopende weg, of nog erger; een diepe afgrond.
• Zoek een mooie balans tussen divergeren en convergeren. (Google dit maar even)
• Ga vooral wandelen, ga alleen als je het niet meer trekt, of met de andere(n) als je in verbinding wil blijven.
• Doe met elkaar de Osho Schudmeditatie. (YouTube Osho) 
• Ga gezamenlijk naar skischans springen, schaatsen, of tv Max kijken. Of bekijk (nogmaals) de film ‘Love Actually’’. Je valt dan met z’n allen in een gemoedelijke slaap/trance.

Aanvullingen zijn welkom.

Luistertip: one more time, Daft Punkhttps://www.youtube.com/watch?v=FGBhQbmPwH8

The world is changed by your example, not by your opinion (Paulo Coelho)